HomeWetgeving en beleid2.3.6 Internationaal alcoholbeleid

2.3.6 Internationaal alcoholbeleid

Hoewel er geen internationale verdragen zijn over alcoholgebruik, zoals voor drugs of tabak, komt dit thema wel regelmatig op de agenda van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Europese Unie (EU). De WHO bundelt kennis en adviseert over effectieve beleidsmaatregelen en interventies. De komende jaren wordt een nieuw actieplan ontwikkeld ten behoeve van de implementatie van de internationale strategie om schadelijk alcoholgebruik te verminderen. De Europese Commissie (EC) ondersteunt en faciliteert lidstaten bij gezondheidsbevordering, waar preventie van schadelijk alcoholgebruik een onderdeel van is. Nationale overheden bepalen zelf in welke mate ze adviezen en instrumenten overnemen ten behoeve van hun nationale alcoholbeleid.

  • Vanaf 2012 loopt het WHO ‘European action plan to reduce the harmful use of alcohol 2012-2020’. Actieplannen van de WHO hebben geen kracht van wet, maar de lidstaten nemen deze documenten serieus en gaan na aanname ervan mee aan de slag ​[1]​. Tussen 2010 en 2015 werd gemiddeld de meeste vooruitgang geboekt in de domeinen community-based interventies, inclusief in de werksetting én de aanpak van rijden onder invloed.
  • Eind 2018 presenteerde de WHO het actiepakket SAFER om overheden te helpen schadelijk alcoholgebruik met 10% te verminderen voor het einde van 2025. Het actiepakket bestaat uit vijf ‘high-impact’ strategieën:
  • Beperken van de beschikbaarheid van alcohol;
  • Maatregelen nemen tegen rijden onder invloed van alcohol;
  • Bieden van toegang tot screening, kortdurende interventies en behandeling;
  • Verbieden of beperken van alcoholreclame, sponsoring en promotie;
  • Verhogen van alcoholprijzen via accijnzen en prijsbeleid.
  • In 2019 heeft de WHO een statusrapport gepubliceerd met de conclusie dat Europese landen een strenger alcoholbeleid moeten hanteren wat betreft alcoholconsumptie, alcoholschade en al dan niet genomen beleidsmaatregelingen in 30 Europese landen.  Acht jaar na de implementatie van het Europese Actieplan over Alcohol, heeft Europa de grootste prevalentie (problematische) drinkers en de laagste prevalentie geheelonthouders in vergelijking met andere WHO regio’s. In het rapport is ook te lezen dat 1 op de 4 doden onder jongvolwassenen van 20-24 jaar veroorzaakt wordt door alcohol en dat in Europa elke dag 800 mensen sterven aan de gevolgen van alcohol. De WHO geeft aan dat het grootste deel hiervan te voorkomen is door het implementeren van de volgende drie ‘best buys’ om alcoholgebruik te verminderen: hogere prijzen, beperking van de beschikbaarheid en een verbod op alcoholreclame ​[2]​.
  • Eind 2019 zijn door de WHO bevindingen gepubliceerd ​[3]​ over de implementatie van de internationale strategie om schadelijk alcoholgebruik te verminderen. Naar aanleiding van dit rapport zal door de WHO tussen 2020 en 2022 een Actieplan (2022-2030) ontwikkeld worden om op een effectieve manier schadelijk alcoholgebruik te verminderen ​[4]​.
  • De alcoholstrategie binnen de EU maakt tegenwoordig ook onderdeel uit van een bredere gezondheidsstrategie: het EU Health Programme 2014-2020. Een van de vier doelstellingen heeft betrekking op alcohol: “Promote health, prevent diseases and foster supportive environments for healthy lifestyles”. Eén van de risicofactoren voor een ongezonde leefstijl is schadelijk alcoholgebruik. In het Health Programme worden projecten en samenwerkingsverbanden van lidstaten gefinancierd om schadelijk alcoholgebruik terug te dringen. Een voorbeeld van een project waar Nederland bij betrokken is, is STAD in Europe ​[5]​.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    WHO. European action plan to reduce the harmful use of alcohol 2012–2020. Copenhagen: WHO; 2012.
  2. 2.
    EA. WHO: Europese landen moeten een strenger alcoholbeleid hanteren [Internet]. 2019. Available from: https://expertisecentrumalcohol.trimbos.nl/nieuws/bericht/who-europese-landen-moeten-een-strenger-alcoholbeleid-hanteren.
  3. 3.
    WHO. Status report on alcohol consumption, harm and policy responses in 30 European countries 2019. WHO; 2019.
  4. 4.
    WHO. WHO to accelerate action to reduce the harmful use of alcohol [Internet]. 2020. Available from: https://web.archive.org/web/20201126143625/https:/www.who.int/news/item/28-03-2020-who-to-accelerate-action-to-reduce-the-harmful-use-of-alcohol
  5. 5.
    Möhle M, Nijkamp L, De Greeff J, Mulder J. STAD in Europe: a manual for communities preventing alcohol related harm. Utrecht: STAD in Europe; 2019.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype