HomeCriminaliteit en overlast17.3 Alcohol- en drugsgerelateerde overlast

17.3 Alcohol- en drugsgerelateerde overlast

Overlast is een subjectief begrip en kan uiteenlopende vormen aannemen, zoals het roken van cannabis in het openbaar (waarbij bijvoorbeeld de geur van cannabis door anderen als stank wordt ervaren), lawaai makende gebruikers, gebruik van drugs in portieken en daarmee gepaard gaande vervuiling, openbare dronkenschap, of druk verkeer en foutparkeren bij coffeeshops. De overlast kan ook te maken hebben met drugsrunners en drugsdealers, van wie de aanwezigheid als hinderlijk of onveilig wordt ervaren.

17.3.1 Ervaren en geregistreerde overlast van alcohol en drugs

Ervaren overlast van alcohol en drugs

Alcohol- en drugsgerelateerde overlast wordt gemeten in de Veiligheidsmonitor. Dit is een bevolkingsenquête waarin aan een omvangrijke groep respondenten (ingezetenen van Nederland van 15 jaar en ouder die in een privéhuishouden leven) onder andere wordt gevraagd of zij in hun buurt overlast ervaren van drugsgebruik of drugshandel, of van dronken mensen op straat ​[1]​.

  • Van overlast door drugshandel of drugsgebruik en dronken mensen op straat had respectievelijk 24% en 26% van de respondenten in 2019 wel eens last in de eigen buurt. Dit percentage ‘overlast komt wel eens voor’ is vrij constant vanaf 2012 ​[1]​.
  • In 2019 had 4% van de respondenten veel overlast van drugsgebruik of drugshandel en 3% ervoer veel overlast van dronken mensen op straat. Ook dit percentage is constant vanaf 2012 ​[1]​.

Tabel 17.3.1         Percentage van de bevolking van 15 jaar en ouder dat ‘wel eens’ of ‘veel’ alcohol- of drugsgerelateerde overlast in de eigen buurt ervaart, 2012-2019I, in %

Geregistreerde overlast incidenten door alcohol en drugs

De politie registreert incidenten die te maken hebben met overlast door alcohol en drugs in het registratiesysteem BVH (onder de maatschappelijke klasse E38). Het betreft registraties van gemelde overlast incidenten waarop inzet is gepleegd en eigen waarnemingen van overlast incidenten door de politie. Het betreft iedere vorm van overlast gerelateerd aan zowel soft- als harddrugs, waarbij overlast gedefinieerd is als ‘een situatie, waarin er hinder wordt ondervonden van een toestand, persoon, object of iets dergelijks’ ​[2]​.

Bij de politie werden in 2019 ruim 40.000 overlast incidenten door alcohol en drugs geregistreerd. In 2018 registreerde de politie ongeveer 36.800 alcohol- en drugsgerelateerde overlast incidenten. Daarmee zette in 2019 de stijgende lijn sinds 2012 voort. In 2012 registreerde de politie ruim 19.800 incidenten ​[2]​.

Tabel 17.3.2         Totaal aantal geregistreerde incidenten van overlast door alcohol en drugs, 2012-2019

  • Als we per provincie het aantal overlast incidenten door alcohol en drugs per 10.000 inwoners bekijken, blijkt dat de toename van de overlast incidenten door alcohol en drugs niet in alle provincies even sterk was.
  • De stijging van het aantal geregistreerde overlast incidenten door alcohol en drugs per 10.000 inwoners was tussen 2018 en 2019 het grootst in de provincies Zeeland, Limburg en Overijssel. In de provincies Drenthe, Fryslân en Groningen bleef in 2019 het aantal geregistreerde incidenten (per 10.000 inwoner) nagenoeg stabiel.
  • Het aantal geregistreerde overlast incidenten door alcohol en drugs in heel Nederland lag in 2019 op 23 per 10.000 inwoners. In 2012 waren dat 12 alcohol- en drugsgerelateerde overlast incidenten per 10.000 inwoners.
  • Over de periode 2012-2019 nam het aantal geregistreerde overlast incidenten door alcohol en drugs, per 10.000 inwoners, relatief het sterkste toe in de provincies Flevoland, Drenthe en Zuid-Holland.

Figuur 17.3.1        Geregistreerde overlast incidenten door alcohol en drugs, per provincie, 2012-2019, in aantallen (per 10.000 inwoners)

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Bureau voor de Statistiek C. Veiligheidsmonitor 2019. Den Haag: CBS; 2020.
  2. 2.
    Politie.nl. Geregistreerde overlast; soort overlast, gemeente [Internet]. 2021. Available from: https://data.politie.nl/#/Politie/nl/dataset/47021NED/table?ts=1612275723402

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype