Ecstasy (MDMA)
Home ❯ Ecstasy (MDMA) ❯ 6.5 Gebruik: internationale vergelijking

6.5 Gebruik: internationale vergelijking

Wijzigingsdatum: 09 | 06 | 2026

In deze paragraaf:

6.5.1 Ecstasygebruik onder volwassenen internationaal

Hoe verhoudt het ecstasygebruik in Nederland zich tot andere landen?

In het kort: In de Europese Unie (+ Noorwegen en Turkije) gebruikte 1,1% van de volwassenen (15-64 jaar) in het laatste jaar ecstasy, met Nederland als koploper (5,2%). Ook scoort Nederland hoog als het gaat om de hoeveelheid MDMA in het rioolwater. Vanwege verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden kunnen we de gegevens over ecstasygebruik niet goed vergelijken met andere westerse landen buiten de EU.

Snel naar:
Europese Unie
Engeland en Wales  
Verenigde Staten
Canada
Australië

De cijfers van deze landen zijn niet direct te vergelijken door verschillen in onderzoeksmethoden en -populaties. Daarom kunnen we geen sterke conclusies trekken uit kleine verschillen. De resultaten laten wel zien welke landen een relatief hoog of laag percentage gebruikers hebben. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Hoe verhoudt het ecstasygebruik in Nederland zich tot andere landen in Europa?

Ecstasygebruik in Nederland het hoogst van de EU

Ecstasy is de derde meest gebruikte illegale drug in de Europese Unie (+ Noorwegen en Turkije). Van de volwassenen van 15-64 jaar, had gemiddeld 1,1% in het laatste jaar ecstasy gebruikt. Dat zijn ongeveer 3,1 miljoen mensen. Het gebruik in het laatste jaar was het hoogst in Nederland (5,2%) en het laagst in Malta, Portugal en Turkije (alle drie 0,1%) ​[1]​.

Van de jongvolwassenen van 15-34 jaar gebruikte 2,4% ecstasy in het laatste jaar. Dit komt neer op ongeveer 2,4 miljoen mensen. Het gebruik in het laatste jaar was het hoogst in Nederland (10,2%) en het laagst in Malta (0,1%).

MDMA in rioolwater Nederlandse steden het hoogst van Europa

Rioolwateronderzoek in 115 Europese steden in 2025 laat zien dat de hoeveelheid MDMA (ecstasy) in het rioolwater het hoogst was in Nederlandse steden, gevolgd door steden in Spanje en België. Alle deelnemende Nederlandse steden staan in de top 10, met Amsterdam op de eerste plaats ​[2]​​​. Rotterdam op de tweede plaats, Utrecht op plaats 3, Eindhoven op plaats 4 en Nieuwegein op plaats 7.

In meer dan driekwart van de steden in Europa waren de hoeveelheden ecstasy in het rioolwater het hoogst in het weekend. Dit wijst op recreatief gebruik.

De hoeveelheid MDMA in rioolwater werd gemeten door de stof MDMA zelf te meten. We weten hierdoor niet zeker of de MDMA door mensen is gebruikt of op een andere manier in het rioolwater terecht is gekomen, bijvoorbeeld door dumpingen. Daarnaast kan de aanwezigheid van (drugs)toeristen leiden tot een vertekend beeld van het daadwerkelijke drugsgebruik onder de lokale bevolking, omdat de metingen niet alleen de inwoners maar ook de tijdelijke bezoekers zoals toeristen maar ook werkenden omvatten. Hierdoor kunnen de berekeningen per 1.000 inwoners onnauwkeurig zijn. 

Hoeveelheden MDMA in rioolwater in Amsterdam, Eindhoven en Nieuwegein sinds eerste meting gestegen

De totale hoeveelheid MDMA in rioolwater in alle Europese steden opgeteld daalde met 16% tussen 2024 en 2025 in steden die voor beide jaren gegevens rapporteerden. Van de 78 steden met gegevens voor zowel 2024 als 2025 meldden 48 steden (62%) een afname in MDMA, 12 (15%) geen verandering en 18 (23%) een stijging.

In vergelijking met de meting van 2024 is in 2025 de hoeveelheid MDMA in het rioolwater in Amsterdam (-36%) en Utrecht (-16%) afgenomen, terwijl deze in Rotterdam stabiel bleef ​[2]​. Ten opzichte van de eerste meting in 2011 is de hoeveelheid MDMA in Amsterdam (+133%) en Eindhoven (+29%) gestegen. Ook in Nieuwegein was tussen de eerste meting in 2017 en 2025 sprake van een stijging (+63%). In Utrecht is de hoeveelheid MDMA sinds de eerste meting in 2012 gedaald (-43%). Rotterdam wordt pas sinds 2023 in dit onderzoek meegenomen en is sinds die meting gedaald (-51%).

Hoeveel mensen buiten de Europese Unie gebruiken ecstasy?

Buiten de EU worden in westerse landen zoals Engeland en Wales, de Verenigde Staten, Canada en Australië ook gegevens verzameld over het gebruik van ecstasy. De resultaten worden hieronder kort beschreven maar zijn door verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden niet goed vergelijkbaar met de Nederlandse gegevens. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Engeland en Wales

In 2024/2025 gebruikte 1,2% van de 16-59-jarige volwassenen in Engeland en Wales ecstasy in het laatste jaar. Dit is niet veranderd ten opzichte van de vorige meting in 2023/2024, maar wel lager vergeleken met de meting van tien jaar daarvoor (1,7% in 2014/2015) ​[3]​.

Verenigde Staten

In 2022 gebruikte 0,8% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in de Verenigde Staten ecstasy in het laatste jaar ​[4]​.

Canada

In 2023 gebruikte 1,8% van de mensen van 15 jaar en ouder in Canada ecstasy (of soortgelijke designerdrugs) in het laatste jaar ​[5]​.

Australië

In 2022/2023 gebruikte 2,1% mensen van 14 jaar en ouder in Australië ecstasy in het laatste jaar. Dit is het laagste niveau sinds 2004 ​[6]​.

Sinds 1 juli 2023 kunnen medicijnen met de stof MDMA (in ecstasy) in Australië worden voorgeschreven door specifiek bevoegde psychiaters voor de behandeling van bepaalde psychische aandoeningen ​[7]​. In de periode 2022-2023 werden in het onderzoek naar drugsgebruik in Australië geen vragen gesteld over medisch gebruik van MDMA. Al het gebruik van MDMA is opgenomen in de gegevens over illegaal drugsgebruik.

Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina
Vragenlijstonderzoeken in de algemene bevolking

In verschillende landen wordt regelmatig onderzoek gedaan naar het drugsgebruik in de algemene bevolking. De gegevens komen uit vragenlijstonderzoeken onder representatieve groepen volwassenen. De cijfers op deze pagina zijn afkomst uit lidstaten van de Europese Unie (+Noorwegen en Turkije) ​[1]​, Engeland en Wales ​[3]​, de Verenigde Staten ​[4]​, Canada ​[5]​ en Australië ​[6]​. Deze landen hebben relatief vergelijkbare sociaaleconomische en culturele omstandigheden als Nederland, hoewel er ook verschillen zijn die invloed kunnen hebben op het drugsgebruik. Dit maakt het interessant om het drugsgebruik in Nederland te vergelijken met deze landen.

De resultaten van deze onderzoeken zijn echter niet rechtstreeks vergelijkbaar vanwege verschillen in peiljaar, leeftijdsgroepen, meetmethoden en steekproefgrootte. Bovendien worden bepaalde groepen vaak volledig buiten de steekproeven van algemene bevolkingsonderzoeken gelaten, wat relevant is omdat deze groepen mogelijk hogere percentages drugsgebruik hebben. Dit betreft bijvoorbeeld daklozen en mensen die in bepaalde instellingen verblijven, zoals gevangenissen. In Engeland en Wales worden bijvoorbeeld ook studenten die in studentenhuizen wonen niet meegenomen. In landen waar een sterk stigma rondom drugsgebruik heerst, kunnen mensen daarnaast minder eerlijk antwoord geven over hun gebruik, wat kan leiden tot een onderschatting van het werkelijke niveau van drugsgebruik.

Er zijn ook wereldwijde gegevens over het gebruik van drugs beschikbaar, afkomstig uit het World Drug Report van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Deze gegevens worden aangeleverd door lidstaten, maar er kunnen aanzienlijke verschillen zijn in de kwaliteit van deze gegevens. Dit komt door variaties in onderzoeksmethoden, beschikbare middelen/capaciteit om onderzoek te doen, definities van drugsgebruik, stigma en de frequentie van de gegevensverzameling. Vanwege deze beperkingen rapporteren wij voor landen niet de gegevens uit deze wereldwijde studies, maar de gegevens van onderzoek dat door de afzonderlijke landen zelf is gedaan.

Rioolwateranalyses: aanvulling op vragenlijstonderzoeken

Als aanvulling op de vragenlijstonderzoeken in de algemene bevolking, bieden rioolwateranalyses inzicht in de totale hoeveelheid drugs die in het rioolwater van steden wordt aangetroffen. In 2025 zijn gedurende één week per jaar metingen verricht in verschillende Europese steden ​[2]​, waaronder ook een aantal Nederlandse steden. De metingen in het rioolwater richtten zich op cannabis, cocaïne, ecstasy (MDMA), (meth)amfetamine en ketamine.

Een belangrijk voordeel van deze methode is dat het niet afhankelijk is van zelfrapportage of de bereidheid van mensen om deel te nemen aan onderzoek. Bij vragenlijstonderzoek is er sprake van onderrapportage, vooral omdat zware of problematische gebruikers vaak niet deelnemen. Maar rioolwateranalyses hebben ook beperkingen: het is niet mogelijk vast te stellen hoeveel gebruikers er zijn en wat hun kenmerken zijn. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een klein aantal mensen veel gebruikt, of dat een grotere groep slechts beperkt gebruikt. Bovendien kan alleen voor cannabis en cocaïne met zekerheid worden vastgesteld dat de aangetroffen stoffen afkomstig zijn van menselijk gebruik door de waarneming van afbraakproducten (metabolieten). Voor andere middelen, zoals MDMA, (meth)amfetamine en ketamine, worden alleen de urine-biomarkers van de stof zelf gemeten. De gemeten hoeveelheden van deze middelen kunnen afkomstig zijn van gebruikers, maar ook van dumpingen van drugs.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    EUDA. European Drug Report 2026: Trends and Developments. 2026.
  2. 2.
    EUDA. Wastewater analysis and drugs — a European multi-city study. 2026.
  3. 3.
    Drug misuse in England and Wales: year ending March 2025. Office for National Statistics (ONS); 2025.
  4. 4.
    2022 National Survey on Drug use and Health (NSDUH) Detailed Tables . Substance Abuse and Mental Health Services Administration; 2023.
  5. 5.
    Canadian Substance Use Survey (CSUS): summary of results for 2023. Health Canada; 2024.
  6. 6.
    National Drug Strategy Household Survey 2022–2023. Australian Institute of Health and Welfare ; 2025.
  7. 7.
    Change to classification of psilocybin and MDMA to enable prescribing by authorised psychiatrists. Therapeutic Goods Administration. 2023.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

In deze paragraaf:

Start met typen en klik op zoeken

Accessibility by WAH