HomeEcstasy6.8 Aanbod en markt

6.8 Aanbod en markt

In het kort: Ondanks de schommelingen in het aantal ecstasymonsters blijft ecstasy ook in 2021 de meest aangeleverde drug bij het DIMS ​[1]​. Ook het aandeel ecstasymonsters ten opzichte van alle drugsmonsters was in 2021 weer hoger dan in 2020 maar nog niet op het niveau van 2019. Een hoog percentage van de pillen bevatte MDMA, de actieve stof in ecstasypillen. De gemiddelde dosering MDMA in ecstasypillen daalde voor het tweede jaar op rij, maar blijft hoog. Het percentage MDMA-monsters dat MDMA bevatte is hoog, maar wel op het laagste niveau sinds 2015. Het aandeel ingeleverde MDMA-monsters waar geen MDMA in aangetroffen werd steeg in 2021.

6.8.1 Samenstelling van ecstasy- en MDMA-monsters

Snel naar:

Het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) onderzoekt welke stoffen aanwezig zijn in drugsmonsters die bij instellingen voor verslavingszorg worden ingeleverd. Een deel van deze monsters (pillen) wordt op basis van bepaalde kenmerken, zoals logo, gewicht en diameter, herkend bij de instellingen zelf. Op sommige locaties kunnen ook MDMA-poeders direct geanalyseerd worden met behulp van een FT-IR (Fourier-Transform-Infraroodspectroscopie). Monsters met onbekende samenstelling en alle monsters in poedervorm worden doorgestuurd naar het laboratorium voor chemische analyse.

Zowel het aantal samples aangeleverd bij het DIMS als het aantal bezoekers van de testservices is in 2021 iets gestegen ten opzichte van het eerste coronajaar 2020, maar nog niet op het niveau van voor de coronapandemie. Deze stijging hangt vermoedelijk samen versoepelingen van de coronamaatregelen die gericht waren op het uitgaansleven.

Samenstelling van ecstasypillen

  • In meer dan de helft (56,4%) van alle ingeleverde monsters (10.302) betrof het een pil die verkocht werd als ecstasy. Dat aandeel is hoger dan in 2020 (60,7%), en daarmee vergelijkbaar met de jaren voor de coronapandemie.
  • Van de als ecstasy pillen ingeleverde monsters bevatte 95,7% procent MDMA. Dit percentage is relatief hoog, maar terugkijkend op de laatste 10 jaar is dit percentage alleen in 2013 lager geweest.
  • Een ingeleverde ecstasypil bevatte in 2021 gemiddeld 147,8mg MDMA, in 2020 was dat nog 165,9mg. Hoewel deze dosering nog steeds hoog is, is er voor het tweede jaar achtereen sprake van een daling in de gemiddelde dosering van ecstasypillen ingeleverd bij het DIMS (zie figuur hieronder).
  • Bij doseringen boven de 100mg MDMA nemen de positieve affecten af en de negatieve effecten toe, vanaf 160mg rapporteren gebruikers meer negatieve effecten dan positieve effecten ​[2]​. Sinds 2009 is het aandeel hoog gedoseerde ecstasypillen gestegen tot 92,6% in 2020, in 2021 daalde dit percentage naar 82,7% (zie figuur hieronder). Gebruik van een hoge dosis verhoogt de kans op overdosering, waardoor oververhitting, acute psychotische verschijnselen, hartritmestoornissen en leverfalen kunnen optreden.
  • In een klein percentage van de ecstasypillen die MDMA bevatte werd ook een ander middel aangetroffen, de vaakst aangetroffen vervuilingen waren cafeïne (4,6%) en amfetamine (1,3%). Gevaarlijke middelen zoals PMMA werden weinig (>0,2%) meer aangetroffen in ecstasypillen.
  • In slechts een klein deel van de ingeleverde ecstasypillen (4,2%) werd de werkzame stof MDMA helemaal niet gevonden, hoewel dit percentage wel verdubbelt is ten opzichte van 2020. Deze pillen bevatte het vaakst stimulerende middelen zoals amfetamine (48,3%) en cafeïne (36,4%).

Samenstelling van MDMA-poeder, kristallen en capsules

  • In 2021 boden consumenten in totaal 10.302 monsters aan bij het DIMS, slechts een klein aandeel (6,9%) daarvan betrof MDMA (in poeder- of kristal-vorm). Dit percentage lag iets hoger dan in 2020 (6,3%).
  • De grote meerderheid van de ingeleverde MDMA monsters bevatte ook daadwerkelijk MDMA (91,4%), maar dit is wel het laagste percentage sinds 2015.
  • De ingeleverde MDMA monsters in 2021 bevatten gemiddeld 78,4% MDMA base, dat niveau is de laatste jaren ongewijzigd (zie figuur hieronder).
  • De meeste MDMA monsters die werden ingeleverd bevatte geen enkele vervuiling (98,5%).
  • In MDMA monsters die MDMA bevatten was de meest aangetroffen vervuiling alfa-methoxy-3,4-methyleendioxymethamfetamine (1,8%), waarvan aangenomen wordt dat het een restproduct is dat tijdens de productie is ontstaan.
  • Minder dan een op de tien (8,6%) van de monsters die als MDMA ingeleverd werden bevatte geen MDMA. Dit is het hoogste percentage sinds 2014. In deze monsters werden met name procaïne, levamisol, cocaïne en CMC aangetroffen.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Vrolijk R, Smit-Rigter L. Jaarbericht 2021 Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS). Utrecht: Trimbos-instituut; 2022.
  2. 2.
    Brunt TM, Koeter MW, Niesink RJM, Van Den Brink W. Linking the pharmacological content of ecstasy tablets to the subjective experiences of drug users. Vol. 220, Psychopharmacology. 2012. p. 751–762.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.