HomeEcstasy6.8 Aanbod en markt

6.8 Aanbod en markt

6.8.1 Samenstelling van ecstasymonsters

Het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) onderzoekt welke stoffen aanwezig zijn in drugsmonsters die bij instellingen voor verslavingszorg worden ingeleverd. Een deel van deze monsters (pillen) wordt op basis van bepaalde kenmerken, zoals logo, gewicht en diameter, herkend bij de instellingen zelf. Op sommige locaties kunnen ook MDMA-poeders direct geanalyseerd worden met behulp van een FT-IR (Fourier-Transform-Infraroodspectroscopie). Monsters met onbekende samenstelling en alle monsters in poedervorm worden doorgestuurd naar het laboratorium voor chemische analyse.

Zowel het aantal samples aangeleverd bij het DIMS als het aantal bezoekers van de testservices is in 2020 afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Deze daling hangt vermoedelijk samen met de COVID-19-pandemie. Tijdens de eerste lockdown waren testlocaties enkele weken gesloten en de periode daarna werden gebruikers geadviseerd hun gebruik uit te stellen. Daarnaast lag het uitgaansleven stil en werd er door uitgaanders minder ecstasy gebruikt ​[1]​. Bij het interpreteren van de cijfers uit 2020 moet rekening gehouden worden met deze dynamiek als gevolg van de COVID-19-pandemie.

Ondanks de afname in het aantal ecstasymonsters blijft ecstasy ook in 2020 de meest aangeleverde drug bij het DIMS ​[2]​. Het aandeel ecstasymonsters van alle drugsmonsters was in 2020 lager dan de jaren hiervoor, dit hangt vermoedelijk samen met het wegvallen van clubavonden en festivals. Een hoog percentage van de pillen bevatte MDMA, de actieve stof in ecstasypillen. De gemiddelde dosering MDMA in ecstasypillen is voor het eerst in jaren afgenomen.

Samenstelling van ecstasypillen

  • In iets minder dan de helft (48,4%) van alle ingeleverde samples betrof het een pil die verkocht werd als ecstasy.  Dat aandeel is lager dan in 2019 (60,7%), en ook het laatste percentage in de laatste 10 jaar.
  • Van de als ecstasy pillen ingeleverde monsters bevatte 97,8% procent MDMA. Dit percentage is iets lager dan in 2018 en 2019 toen het percentage boven de 99% lag.
  • Een ingeleverde ecstasypil bevatte in 2020 gemiddeld 165,9mg MDMA, in 2019 was dat nog 172,0mg. Hoewel deze dosering nog steeds erg hoog is, is er voor het eerst in 10 jaar sprake van een afname in de gemiddelde dosering van ecstasypillen ingeleverd bij het DIMS (figuur 6.8.1).

  • Bij doseringen boven de 100 mg MDMA nemen de positieve affecten af en de negatieve effecten toe, vanaf 160mg rapporteren gebruikers meer negatieve effecten dan positieve effecten ​[3]​. Sinds 2009 is het aandeel hoog gedoseerde ecstasypillen gestegen tot 92,6% in 2020 (figuur 6.8.2). Gebruik van een hoge dosis verhoogt de kans op overdosering, waardoor oververhitting, acute psychotische verschijnselen, hartritmestoornissen en leverfalen kunnen optreden.
  • In een klein percentage van de ecstasypillen die MDMA bevatte werd ook een ander middel aangetroffen, de vaakst aangetroffen vervuilingen waren cafeïne (1,5%) en amfetamine (0,7%). Gevaarlijke middelen zoals PMMA werden weinig meer aangetroffen in ecstasypillen.
  • In slechts een klein deel van de ingeleverde ecstasypillen (2,2%) werd de werkzame stof MDMA helemaal niet gevonden. Deze pillen bevatte het vaakst stimulerende middelen zoals cafeïne (23,7%) en amfetamine (15,8%).

Samenstelling van MDMA-poeder, kristallen en capsules

In 2020 boden consumenten in totaal 8.078 monsters aan bij het DIMS. Hoewel er in 2020 minder samples aangeboden dan in de voorgaande jaren, blijft ecstasy de meest aangeboden drug bij het DIMS ​[2]​.

  • Bij een twintigste (5,8%) deel van alle ingeleverde monsters ging het om MDMA ingeleverd als MDMA-poeder, kristal of in capsules. In de afgelopen tien jaar ligt het dit percentage ook ongeveer op 5%.
  • De grote meerderheid van de ingeleverde MDMA monsters bevatte ook daadwerkelijk MDMA (93,4%), dit percentage is al jaren stabiel.
  • De ingeleverde MDMA monsters bevatten gemiddeld 77,8% MDMA base, dat niveau is de laatste jaren ongewijzigd (figuur 6.8.3).
  • De meeste MDMA monsters die werden ingeleverd bevatte geen enkele vervuiling (91,9%).
  • In MDMA monsters die wel MDMA bevatten was de meest aangetroffen vervuiling de MDMA-achtige stof  MDA (1,2%).
  • Een klein deel van de monsters die als MDMA ingeleverd werden bevatte geen MDMA (6,6%). In deze monsters werden verschillende andere stoffen aangetroffen, maar geen enkele stof werd vaker dan 2 keer aangetroffen.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Van Beek RJJ, Van Miltenburg CJA, Blankers M, Van Laar MW. Uitgaansgedrag en middelengebruik tijdens de coronapandemie van maart tot september 2020. Utrecht: Trimbos-instituut; 2021.
  2. 2.
    Vrolijk R, Smit-Rigter L. Jaarbericht 2020 Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS). Utrecht: Trimbos-instituut; 2021.
  3. 3.
    Brunt TM, Koeter MW, Niesink RJM, Van Den Brink W. Linking the pharmacological content of ecstasy tablets to the subjective experiences of drug users. Vol. 220, Psychopharmacology. 2012. p. 751–762.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype