HomeEcstasy6.4 Problematisch gebruik

6.4 Problematisch gebruik

Het aantal probleemgebruikers van ecstasy, dat wil zeggen mensen die in hun dagelijks functioneren last krijgen van hun drugsgebruik of zelfs verslaafd raken, is onbekend.

  • Chronisch ecstasygebruik kan leiden tot afhankelijkheid, hoewel het optreden van een onttrekkingssyndroom bij ecstasy ter discussie staat ​[1,2]​. De na-effecten van ecstasy na een weekend gebruik (de “dinsdagdip”) worden soms ten onrechte aangezien voor onttrekkingsverschijnselen ​[3]​.
  • Het aantal hulpvragen bij de verslavingszorg voor ecstasy is gering, althans tot 2015 (zie ook § 6.6). Onbekend is of dit samenhangt met een geringe omvang van het probleemgebruik, de aard en ernst van de klachten, of andere factoren.
  • Van de laatste-jaar-gebruikers onder cafébezoekers in Amsterdam vond een op de acht dat hij of zij te veel of te vaak ecstasy gebruikte. In de Gooi- en Vechtstreek gold dit voor een op de tien laatste-jaar-gebruikers (zie § 6.3; ​[4,5]​).

Visuele waarnemingsstoornissen

Vaker dan tot probleemgebruik, lijkt ecstasygebruik te leiden tot acute gezondheidsverstoringen (intoxicaties, zie paragraaf 6), met symptomen zoals angst, hyperthermie, hartritmestoornissen, watervergiftiging en in enkele gevallen serotoninesyndroom of leverschade (zie ook § 6.6 en §6.7). Op zowel korte als langere termijn kunnen psychische problemen (depressieve symptomen) ontstaan of voortduren, al is een oorzakelijk verband na jaren onderzoek nog steeds lastig vast te stellen (§ 6.6).

Ecstasygebruik is ook in verband gebracht met een (langdurige) verstoring van hersenfuncties, met name het geheugen, het concentratievermogen en de stemming bij zowel gebruikers als ex-gebruikers van ecstasy (§ 6.7). In Nederland is ook toenemend aandacht voor lang aanhoudende visuele waarnemingsstoornissen na ecstasygebruik, waaronder ‘zwevende vormpjes’ en ‘spikkeltjes’ in het gezichtsveld (‘visual snow’) ​[6–9]​ (§ 6.6).

  • Deze stoornis, ook wel ‘hallucinogen persisting perception disorder (HPPD)’ of ‘persisterende waarnemingsstoornis door hallucinogenen’ genoemd, komt vermoedelijk weinig voor maar precieze cijfers ontbreken ​[6]​.
  • In HGU 2016 (zie § 6.3) rapporteerde 30% van de 4.905 respondenten wel eens ten minste één symptoom van HPPD te hebben, zonder dat daarvoor een medische verklaring was ​[10]​. Van hen had 59% ooit ecstasy gebruikt. Slechts een enkeling had hiervan echter zoveel last dat het hun dagelijks functioneren (ernstig) verstoorde.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Degenhardt L, Bruno R, Topp L. Is ecstasy a drug of dependence? Vol. 107, Drug and Alcohol Dependence. 2010. p. 1–10.
  2. 2.
    Leung KS, Cottler LB. Ecstasy and other club drugs: a review of recent epidemiologic studies. Vol. 21, Current Opinion in Psychiatry. 2008. p. 234–241.
  3. 3.
    McKetin R, Copeland J, Norberg MM, Bruno R, Hides L, Khawar L. The effect of the ecstasy “come-down” on the diagnosis of ecstasy dependence [Internet]. Vol. 139, Drug and Alcohol Dependence. Elsevier Ireland Ltd; 2014. p. 26–32. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2014.02.697
  4. 4.
    Korf DJ, Benschop A, Nabben T. Antenne Gooi en Vechtstreek 2018. Amsterdam: Hogeschool van Amsterdam/Jellinek.; 2019.
  5. 5.
    Korf DJ, Nabben T, Benschop A. Antenne 2018: Trends in alcohol, tabak en drugs bij jonge Amsterdammers. Amsterdam: Rozenberg Publishers; 2019.
  6. 6.
    Alderliefste G-J. DPS en HPPD: signalering, diagnostiek en behandeling van persistente waarnemingsstoornissen na partydrugs. Vol. 12, Verslaving. 2016. p. 172–184.
  7. 7.
    Croes E, Wijers L. Ernstige intoxicaties na ecstasygebruik: Gegevens uit de Monitor Drugsincidenten. Utrecht: Trimbos-instituut; 2017.
  8. 8.
    Hanck L, Schellekens AFA. Persisterende waarnemingsstoornissen na het gebruik van ecstasy. Vol. 157, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. 2013. p. A5649.
  9. 9.
    Litjens RPW, Brunt TM, Alderliefste G-J, Westerink RHS. Hallucinogen persisting perception disorder and the serotonergic system: A comprehensive review including new MDMA-related clinical cases [Internet]. Vol. 24, European Neuropsychopharmacology. Elsevier; 2014. p. 1309–1323. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.euroneuro.2014.05.008
  10. 10.
    Monshouwer K, Van der Pol P, Drost YC, Van Laar MW. Het Grote Uitgaansonderzoek 2016: Uitgaanspatronen, middelengebruik en preventieve maatregelen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.