Ketamine
Home ❯ Ketamine ❯ 14.5 Gebruik: internationale vergelijking

14.5 Gebruik: internationale vergelijking

Wijzigingsdatum: 09 | 06 | 2026

In deze paragraaf:

14.5.1 Ketaminegebruik onder volwassenen internationaal

Hoe verhoudt het ketaminegebruik in Nederland zich tot andere landen?

In het kort: In de Europese Unie (EU) worden gegevens over ketamine niet systematisch verzameld. Van de EU-landen waarvoor wel gegevens beschikbaar zijn, varieert het gebruik in het laatste jaar onder jongvolwassenen van 15-34 jaar van 0,3% in Roemenië tot 3,1% in Nederland. Vanwege verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden kunnen we de gegevens over ketaminegebruik niet goed vergelijken met andere westerse landen buiten de EU.

Snel naar:
Europese Unie
Engeland en Wales  
Verenigde Staten
Canada
Australië

De cijfers van deze landen zijn niet direct te vergelijken door verschillen in onderzoeksmethoden en -populaties. Daarom kunnen we geen sterke conclusies trekken uit kleine verschillen. De resultaten laten wel zien welke landen een relatief hoog of laag percentage gebruikers hebben. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Hoe verhoudt het ketaminegebruik in Nederland zich tot andere landen in Europa?

Geen gegevens bekend over ketaminegebruik in de EU

In de Europese Unie (EU) worden gegevens over het gebruik van ketamine niet systematisch verzameld. In landen waarvoor gegevens beschikbaar zijn, variëren schattingen van het gebruik van ketamine in het laatste jaar onder jongvolwassenen (15-34 jaar) van 0,3% in Roemenië tot 3,1% in Nederland ​[1]​.

Meeste ketamine in rioolwater in Nederlandse, Duitse en Belgische steden

Rioolwateronderzoek in Europese Steden in 2025 laat zien dat de hoeveelheid ketamine in het rioolwater relatief hoog is in Nederlandse, Duitse, en Belgische steden. Twee van de vijf deelnemende Nederlandse steden staan in de top 10 (van de 125 deelnemende Europese steden), met Amsterdam op de eerste plaats en Eindhoven op de derde plaats. Rotterdam staat op plaats 13, Utrecht op plaats 19 en Nieuwegein op plaats 20 ​[2]​.

De gemeten hoeveelheden ketamine in het rioolwater in Nederlandse steden veranderden relatief weinig gedurende de week, wat erop wijst dat ketamine niet alleen in het weekend, maar ook doordeweeks wordt gebruikt.

De hoeveelheid ketamine in rioolwater werd gemeten door de stof zelf te meten. We weten hierdoor niet zeker of de ketamine door mensen is gebruikt of op een andere manier in het rioolwater terecht is gekomen, bijvoorbeeld door dumpingen. Ook de aanwezigheid van (drugs)toeristen kan leiden tot een vertekend beeld van het daadwerkelijke drugsgebruik onder de lokale bevolking, omdat de metingen niet alleen de inwoners maar ook de tijdelijke bezoekers omvatten. Hierdoor kunnen de berekeningen per 1.000 inwoners onnauwkeurig zijn. Daarnaast wordt ketamine ook als geneesmiddel gebruikt. Uit de metingen is echter niet te achterhalen of het gebruik recreatief of medisch was.

Toename hoeveelheid ketamine in Amsterdams, Eindhovens en Utrechts rioolwater tussen 2024 en 2025

Tussen 2024 en 2025 steeg de hoeveelheid ketamine in 40 (61%) van de 66 Europese steden met gegevens voor beide jaren, daalde in 12 (18%) steden en bleef in 14 (21%) steden gelijk.

In de Nederlandse steden is tussen 2024 en 2025 de hoeveelheid ketamine in het rioolwater gestegen in Eindhoven (+35%) en Utrecht (+26%), en ook in Amsterdam was een lichte stijging zichtbaar (+13%). In Rotterdam bleef de gemeten hoeveelheid ketamine in diezelfde periode gelijk, maar vergeleken met 2023 is er wel een lichte daling zichtbaar (-17%).

Hoeveel mensen buiten de Europese Unie gebruiken ketamine?

Buiten de EU worden in westerse landen zoals Engeland en Wales, de Verenigde Staten en Australië ook gegevens verzameld over het gebruik van ketamine. In Canada zijn er geen aparte cijfers over ketamine, maar wel over dissociatieven, waar ketamine onder valt. De resultaten worden hieronder kort beschreven maar zijn door verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden niet goed vergelijkbaar met de Nederlandse gegevens. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Engeland en Wales

In 2024/2025 gebruikte 0,8% van de 16-59-jarige volwassenen in Engeland en Wales ketamine in het laatste jaar. Dit percentage is niet veranderd vergeleken met de vorige meting in 2023/2024, maar hoger vergeleken met de meting van tien jaar daarvoor (0,5% in 2014/2015) ​[3]​.

Verenigde Staten

In 2022 gebruikte 0,3% van de volwassenen van 18 jaar en ouder in de Verenigde Staten ketamine in het laatste jaar ​[4]​. Bij jongvolwassenen van 18 tot 25 jaar was dit 0,6%, terwijl 0,2% van de mensen ouder dan 26 het gebruikte.

Canada

Er zijn geen gegevens bekend over het gebruik van ketamine in het laatste jaar in Canada. Er zijn wel gegevens bekend over het gebruik van dissociatieven, waar ketamine onder valt. In 2023 gebruikte 0,7% de mensen van 15 jaar en ouder dissocatieven (“PCP (angel dust) of ketamine (Special K)”) in het laatste jaar ​[5]​.

Australië

In 2022/2023 gebruikte 1,4% van de mensen van 14 jaar en ouder in Australië ketamine in het laatste jaar. Dit is hoger dan de vorige meting in 2019 (0,9%) ​[6]​.

Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina
Vragenlijstonderzoeken in de algemene bevolking

In verschillende landen wordt regelmatig onderzoek gedaan naar het drugsgebruik in de algemene bevolking. De gegevens komen uit vragenlijstonderzoeken onder representatieve groepen volwassenen. De cijfers op deze pagina zijn afkomst uit lidstaten van de Europese Unie (+Noorwegen en Turkije) ​[1]​, Engeland en Wales ​[3]​, de Verenigde Staten ​[4]​, Canada ​[5]​ en Australië ​[6]​. Deze landen hebben relatief vergelijkbare sociaaleconomische en culturele omstandigheden als Nederland, hoewel er ook verschillen zijn die invloed kunnen hebben op het drugsgebruik. Dit maakt het interessant om het drugsgebruik in Nederland te vergelijken met deze landen.

De resultaten van deze onderzoeken zijn echter niet rechtstreeks vergelijkbaar vanwege verschillen in peiljaar, leeftijdsgroepen, meetmethoden en steekproefgrootte. Bovendien worden bepaalde groepen vaak volledig buiten de steekproeven van algemene bevolkingsonderzoeken gelaten, wat relevant is omdat deze groepen mogelijk hogere percentages drugsgebruik hebben. Dit betreft bijvoorbeeld daklozen en mensen die in bepaalde instellingen verblijven, zoals gevangenissen. In Engeland en Wales worden bijvoorbeeld ook studenten die in studentenhuizen wonen niet meegenomen. In landen waar een sterk stigma rondom drugsgebruik heerst, kunnen mensen daarnaast minder eerlijk antwoord geven over hun gebruik, wat kan leiden tot een onderschatting van het werkelijke niveau van drugsgebruik.

Er zijn ook wereldwijde gegevens over het gebruik van drugs beschikbaar, afkomstig uit het World Drug Report van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Deze gegevens worden aangeleverd door lidstaten, maar er kunnen aanzienlijke verschillen zijn in de kwaliteit van deze gegevens. Dit komt door variaties in onderzoeksmethoden, beschikbare middelen/capaciteit om onderzoek te doen, definities van drugsgebruik, stigma en de frequentie van de gegevensverzameling. Vanwege deze beperkingen rapporteren wij voor landen niet de gegevens uit deze wereldwijde studies, maar de gegevens van onderzoek dat door de afzonderlijke landen zelf is gedaan.

Rioolwateranalyses: aanvulling op vragenlijstonderzoeken

Als aanvulling op de vragenlijstonderzoeken in de algemene bevolking, bieden rioolwateranalyses inzicht in de totale hoeveelheid drugs die in het rioolwater van steden wordt aangetroffen. In 2025 zijn gedurende één week per jaar metingen verricht in verschillende Europese steden ​[2]​, waaronder ook een aantal Nederlandse steden. De metingen in het rioolwater richtten zich op cannabis, cocaïne, ecstasy (MDMA), (meth)amfetamine en ketamine.

Een belangrijk voordeel van deze methode is dat het niet afhankelijk is van zelfrapportage of de bereidheid van mensen om deel te nemen aan onderzoek. Bij vragenlijstonderzoek is er sprake van onderrapportage, vooral omdat zware of problematische gebruikers vaak niet deelnemen. Maar rioolwateranalyses hebben ook beperkingen: het is niet mogelijk vast te stellen hoeveel gebruikers er zijn en wat hun kenmerken zijn. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een klein aantal mensen veel gebruikt, of dat een grotere groep slechts beperkt gebruikt. Bovendien kan alleen voor cannabis en cocaïne met zekerheid worden vastgesteld dat de aangetroffen stoffen afkomstig zijn van menselijk gebruik door de waarneming van afbraakproducten (metabolieten). Voor andere middelen, zoals MDMA, (meth)amfetamine en ketamine, worden alleen de urine-biomarkers van de stof zelf gemeten. De gemeten hoeveelheden van deze middelen kunnen afkomstig zijn van gebruikers, maar ook van dumpingen van drugs.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    EUDA. European Drug Report 2026: Trends and Developments. 2026.
  2. 2.
    EUDA. Wastewater analysis and drugs — a European multi-city study. 2026.
  3. 3.
    Drug misuse in England and Wales: year ending March 2025. Office for National Statistics (ONS); 2025.
  4. 4.
    2022 National Survey on Drug use and Health (NSDUH) Detailed Tables . Substance Abuse and Mental Health Services Administration; 2023.
  5. 5.
    Canadian Substance Use Survey (CSUS): summary of results for 2023. Health Canada; 2024.
  6. 6.
    National Drug Strategy Household Survey 2022–2023. Australian Institute of Health and Welfare ; 2025.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

In deze paragraaf:

Start met typen en klik op zoeken

Accessibility by WAH