Hoeveel mensen overlijden er als gevolg van het gebruik van ketamine in Nederland?

In het kort: Het aantal sterfgevallen door het gebruik van ketamine in Nederland is niet bekend, omdat dit niet specifiek wordt bijgehouden in de Doodsoorzakenstatistiek van het CBS. Hoewel overdoseringen van ketamine relatief zeldzaam zijn, kunnen de gevolgen levensbedreigend zijn. Het gebruik van ketamine samen met andere middelen vergroot het risico op overlijden.

Onbekend aantal sterfgevallen door ketamine in Nederland

Het is niet bekend hoeveel mensen in Nederland overlijden door het gebruik van ketamine. Dit komt doordat ketamine in de Doodsoorzakenstatistiek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS; zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina) onder dezelfde code valt als andere verdovingsmiddelen. Hierdoor is het niet goed mogelijk om het precieze aantal sterfgevallen door ketamine vast te stellen.

Op welke manieren kunnen mensen overlijden door gebruik van ketamine?

Verschil direct overlijden versus indirect overlijden

Mensen kunnen op verschillende manieren overlijden door het gebruik van drugs. Soms is er een direct verband tussen het gebruik van een middel en het overlijden, bijvoorbeeld bij een overdosis. Dit noemen we directe sterfte. Ook als iemand overlijdt aan een ziekte die is ontstaan door (langdurig) middelengebruik, valt dit onder directe sterfte. Artsen die de doodsoorzaak registreren hebben echter niet altijd volledig zicht op wat er is gebeurd en of de persoon verslaafd was of drugs had gebruikt. Het gaat bij de registratie van de doodsoorzaken dus om een inschatting op basis van de kennis die een arts op dat moment heeft.   

Daarnaast kunnen mensen overlijden door de indirecte gevolgen van drugsgebruik denk bijvoorbeeld aan een verkeersongeluk terwijl iemand onder invloed is, een infectie die is opgelopen door het gebruik van een besmette naald, of gezondheidsproblemen die samenhangen met een ongezonde leefstijl bij verslavingsproblematiek. Deze sterfgevallen worden aangeduid als indirecte sterfte.

Sterfgevallen door ketamine-overdosis zijn zeldzaam

Overdoseringen met ketamine zijn relatief zeldzaam. Ketamine heeft een grote therapeutische breedte, wat betekent dat het verschil tussen een werkzame dosis en een dosis die schadelijk of dodelijk kan zijn relatief groot is. Er zijn gevallen bekend waarbij 10 tot 100 keer de toegestane dosering werd gegeven zonder dat dit voor ernstige complicaties zorgde ​​[1]​​. Echter, bij ernstige overdoseringen kunnen de gevolgen levensbedreigend zijn.

Ook kan een overdosis ketamine kan leiden tot een verhoogde hartslag en bloeddruk, waardoor de kans op complicaties toeneemt (zie ook: Ketamine – Ziekte). Wanneer de hartslag en bloeddruk extreem hoog worden, kan er vocht in de longen (oedeem) ontstaan, wat kan leiden tot verzuring van het bloed, epileptische aanvallen, onderdrukking van de ademhaling en zelfs een hartstilstand ​​[2]​​.

Polydrugsgebruik en ongelukken belangrijkste oorzaken van ketamine-sterfgevallen

Volgens de literatuur neemt het risico op overlijden door ketamine sterk toe in combinatie met andere drugs (polydrugsgebruik), vooral in combinatie met dempende middelen zoals alcohol, opioïden of benzodiazepinen. Daarnaast veroorzaakt ketamine verwarring en verminderd beoordelingsvermogen, waardoor overlijdens vaak het gevolg zijn van verdrinking, valpartijen of verkeersongevallen tijdens gebruik, in plaats van door de directe toxische effecten van ketamine zelf ​​[1,3–5]​.

Aanvullende informatie