Hoeveel mensen overlijden er door het gebruik van opioïden in de Europese Unie?
In 2024 leverden 22 landen (EU-landen + Noorwegen en Turkije) gegevens aan het Drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA) over sterfgevallen door drugs. Van deze landen melden 20 landen in totaal ongeveer 3000 sterfgevallen als gevolg van opioïden. Hiervan waren circa 1.100 sterfgevallen het gevolg van heroïne. Dat is minder dan in 2023 (1.200) en 2022 (1.300). Voorlopige EU‑brede schattingen liggen echter hoger, met ten minste 1.600 sterfgevallen waarbij heroïne betrokken was in 2024 (tegen circa 1.700 in 2023). Naar schatting waren opioïden (vaak in combinatie met andere middelen) betrokken bij zeven op de tien sterfgevallen door een overdosering aan drugs [1].
Opvallend is dat in sommige landen andere opioïden dan heroïne, zoals methadon, maar ook opioïde pijnstillers, zoals tramadol en oxycodon, en andere synthetische opioïden, zoals fentanyl en varianten daarvan, een steeds grotere rol spelen bij de overlijdens door een overdosering aan opioïden. In enkele landen, waaronder Nederland, vormen deze middelen inmiddels het grootste aandeel van de opioïdengerelateerde sterfte [Zie ook: Opioïden – Sterfte in Nederland] [1].
Hoeveel mensen overlijden door drugsgebruik in de Europese Unie?
In 2024 overleden er volgens het EUDA naar schatting ongeveer 7.598 mensen in de Europese Unie (EU) door een overdosering aan drugs [1]. Dit is vergelijkbaar met 2023 (7.653) en een toename van 6,5% ten opzichte van 2022. Per miljoen inwoners in de leeftijdsgroep 15 t/m 64 jaar stierven ongeveer 25 personen in de EU door een overdosis. De sterfte was het hoogst bij mensen van 40 t/m 44 jaar, zowel bij vrouwen als mannen. Tussen 2014 en 2024 is de overdosissterfte onder 50 t/m-64-jarigen meer dan verdubbeld: +99% bij vrouwen (van 169 naar 337) en +132% bij mannen (van 458 naar 1.063). In dezelfde periode verdrievoudigde de sterfte onder tienermeisjes (15 t/m 19 jaar) (van 14 naar 44) en verdubbeld deze bijna onder tienerjongens (van 49 naar 82).
De cijfers geven een indicatie van het aantal sterfgevallen in de EU. Voor landen die geen cijfers hebben aangeleverd is een schatting gedaan. Daarnaast is er waarschijnlijk sprake van een onderschatting omdat niet alle sterfgevallen door drugs worden herkend en/of geregistreerd. Daarom moeten deze getallen voorzichtig worden geïnterpreteerd. Daarnaast worden middelen vaak in combinatie gebruikt, maar slechts weinig landen hebben goed inzicht in polydrugsgebruik.
Aanvullende informatie
- 1.EUDA (European Union Drug Agency). European Drug Report 2026: Trends and Developments [Internet]. 2026. Available from: https://www.euda.europa.eu/publications/european-drug-report/2026_en
- 2.EUDA (European Union Drug Agency). EMCDDA standard protocol to collect data and report figures for the key indicator drug-related deaths (DRD-Standard, version 3.2) [Internet]. 2010. Available from: https://www.euda.europa.eu/html.cfm/index107404EN.html_en
- 3.EUDA (European Union Drug Agency). Frequently asked questions (FAQ): drug-induced deaths in Europe [Internet]. Available from: https://www.euda.europa.eu/publications/topic-overviews/drug-induced-deaths-faq_en
- 4.Vercoulen E, Ceelen M, Dorn T, Buster M, Croes E, Van Laar M. Drugsgerelateerde sterfte in beeld: Onderzoek naar de praktijk van de detectie en registratie van drugsgerelateerde sterfte en ontwikkeling van een blauwdruk voor een speciaal register. Utrecht/Amsterdam: Trimbos-instituut/GGD Amsterdam; 2021.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.