Hoeveel jongeren uit kwetsbare groepen gebruiken GHB?
In het kort: Kwetsbare groepen jongeren hebben door een opeenstapeling van risicofactoren, zoals problemen thuis, op school of in hun sociale omgeving, een verhoogde kans op middelengebruik en de gevolgen daarvan. Over GHB-gebruik in kwetsbare groepen jongeren is minder bekend dan over het gebruik van andere middelen zoals cannabis of ecstasy. Het gebruik van GHB wordt in minder onderzoeken meegenomen, omdat het maar weinig voorkomt. De onderzoeken die GHB-gebruik onder kwetsbare groepen jongeren wél hebben onderzocht, lijken te bevestigen dat het gebruik laag is.
Snel naar:
Jongeren in Justitiële Jeugdinrichtingen
Jongeren in de jeugdzorg
Lokale groepen met risicojongeren
Wat verstaan we onder kwetsbare groepen jongeren?
Op deze pagina bespreken we een aantal onderzoeken over het middelengebruik binnen ‘kwetsbare groepen jongeren’. Wij gebruiken de term ‘kwetsbare groepen jongeren’ om aan te duiden dat het hier gaat om groepen jongeren die een grotere kans hebben op problemen met en door middelengebruik [1]. Dit komt door een opeenstapeling van verschillende risicofactoren binnen deze groepen. Omgevingsfactoren spelen hierbij de belangrijkste rol, vaak in wisselwerking met persoonlijke risicofactoren. Het kan bijvoorbeeld gaan om problemen in de gezinssituatie, schoolgerelateerde problemen of gedragsproblemen. Jongeren in de jeugdzorg, in jeugddetentie of in het voorgezet speciaal onderwijs (vso) zijn voorbeelden van groepen waarin vaak zo’n opeenstapeling van risicofactoren speelt.
Hoeveel jongeren in de Justitiële Jeugdinrichtingen gebruiken GHB?
GHB-gebruik kwam onder de onderzochte jongeren in JJI niet voor
In 2022 had geen van de ondervraagde jongeren in de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) in de laatste maand GHB gebruikt [2]. Het gebruik ooit of in het laatste jaar is onder deze jongeren niet uitgevraagd.
Hoeveel jongeren in de jeugdzorg gebruiken GHB?
Geen landelijke gegevens bekend over gebruik van GHB onder jongeren in de jeugdzorg
Er zijn geen landelijke gegevens bekend over het gebruik van GHB onder jongeren in de (residentiële) jeugdzorg. Wel zijn er gegevens over het gebruik van GHB onder jongeren in de brede jeugdzorg op regionaal niveau. Deze jongeren worden ambulant begeleid, wonen op een leefgroep of ontvangen pleegzorg. In de brede jeugdzorg in Amsterdam werd in een onderzoek uit 2019 gevonden dat 3% van de jongeren ooit GHB had gebruikt, 1% gebruikte GHB in de laatste maand [3]. Onder jongeren in de jeugdzorg in Gooi- en Vechtstreek gebruikte maar één jongere in het onderzoek ooit GHB (4%) [4].
Hoe ziet het GHB-gebruik in lokale groepen met risicojongeren eruit?
GHB-gebruik komt relatief weinig voor in groepen risicojongeren
Volgens observaties van jongerenwerkers uit het veld wordt GHB-gebruik minder vaak gesignaleerd onder risicojongeren dan andere drugs, zoals cannabis of lachgas [5]. In 2025 was er volgens hen in 4 van de 29 onderzochte lokale groepen met risicojongeren sprake van GHB-gebruik. Binnen deze groepen gebruikte een enkeling het middel.
In 2 van de groepen waarin GHB werd gebruikt, is het gebruik volgens de jongerenwerkers stabiel gebleven in het afgelopen jaar en in de andere 2 groepen is het gebruik toegenomen.
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.M. Möhle, D. Spronk, B. Bilderbeek, P. van Iperen. Tool Middelenpreventie voor kwetsbare groepen [Internet]. Trimbos-instituut; 2024. Available from: https://www.trimbos.nl/wp-content/uploads/2024/03/AF2161-factsheet-middelenpreventie-voor-kwetsbare-groepen.pdf
- 2.Möhle M, Rombouts M, Van Gelder N, Monshouwer K. Preventie en gebruik van alcohol, tabak, cannabis en andere middelen in de Justitiële Jeugdinrichtingen: Het EXPLORE-onderzoek 2022. Utrecht: Trimbos-insituut; 2022.
- 3.Nabben T, Benschop A. Antenne 2019: Trends in alcohol, tabak en drugs bij jonge Amsterdammers. Amsterdam: Rozenberg Publishers; 2020.
- 4.Benschop A, Nabben T. Antenne Gooi en Vechtstreek 2019: Zicht op middelengebruik onder jonge mensen in de regio. Amsterdam: Hogeschool van Amsterdam/Jellinek; 2020.
- 5.T. Nabben. Regiomonitor Drugs en Risicojongeren. Antenne ’25-’26 Nederland. Hogeschool van Amsterdam; 2026.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.