HomeWetgeving en beleid2.3.3 Alcoholmarketing

2.3.3 Alcoholmarketing

De drie meest effectieve instrumenten voor alcoholmatiging zijn beschikbaarheidsbeperking, reclamebeperking en kostprijsverhoging, al dan niet met behulp van accijnsverhogingen ​[1]​. Van deze instrumenten komt alleen beperking van alcoholmarketing expliciet in het NPA problematisch alcoholgebruik aan de orde. In de herziene versie van de Maatschappelijke kosten-baten analyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen (MKBA) is berekend dat een totaal verbod op alcoholreclame en –sponsoring tot een gemiddelde reductie van 4% in het alcoholgebruik leidt ​[2]​.

Online alcohol marketing

In 2020 publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een rapport over de stand van zaken rondom de regulering van alcoholmarketing in Europa ​[3]​. Zie voor meer informatie over alcoholreclame en alcohol en jongeren de website van het Expertisecentrum Alcohol ​[4]​.

Meer informatie over jongeren en alcoholreclame op Expertisecentrum Alcohol

Zij zien een grote uitdaging in het beperken van alcoholmarketing via internet en specifiek social media. Aspecten om hierbij te overwegen zijn de aard van marketing via internet die landsgrenzen overstijgt en de verschuiving van traditionele commerciële uitingen naar nieuwe advertentietechnieken, waarbij het lastiger is om de commerciële belangen en de afzender van een bericht te onderscheiden.

In 2020 zijn ook de resultaten gepubliceerd van een Nederlands onderzoek naar alcoholgerelateerde posts op het social media platform Instagram ​[5]​. Hieruit bleek dat 63,5% van de meest populaire social influencers (mensen met een groot bereik op een social media platform) recent een alcoholgerelateerde post hadden geplaatst en dat 19,5% van deze posts een duidelijk alcoholmerk bevatte. Daarvan bevatte een klein deel een indicatie dat het om een advertentie gaat (33,3%) en een nog kleiner deel includeerde daarnaast een educatieve slogan “geen18geenalcohol”. Ook minderjarigen werden bereikt met deze uitingen.

Nieuwe Reclamecode voor Alcoholvrij en Alcoholarm Bier

Op 15 oktober 2020 is de Reclamecode voor Alcoholvrij en Alcoholarm Bier (RvAAB) in werking getreden ​[6]​. Met het opstellen van de RvAAB is één van de afspraken die Nederlandse Brouwers en de Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA) maakten in het kader van het Nationaal Preventieakkoord, afgerond. In de code is onder andere vastgelegd dat reclame voor alcoholvrij en alcoholarm bier niet gericht mag worden op jongeren onder de 18 jaar en dat reclame voor alcoholarm bier niet gericht mag worden op zwangere vrouwen en op actieve verkeersdeelname.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Bovens RHLM, Garretsen HFL, van de Mheen D. Alcoholmatiging in het Preventieakkoord: een wereld te winnen. Vol. 96, Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen. 2018. p. 175–176.
  2. 2.
    De Wit GA, Van Gils PA, Over EAB, Suijkerbuijk AWM, Lokkerbol J, Smit F, et al. Maatschappelijke kosten-baten analyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen. Herziene versie van het RIVM Rapport 2016-0133. Bilthoven: RIVM; 2018.
  3. 3.
    WHO. Health Evidence Network synthesis report 68: What is the current alcohol labelling practice in the WHO European Region and what are barriers and facilitators to development and implementation of alcohol labelling policy? Copenhagen: WHO European Region; 2020.
  4. 4.
    EA. Expertisecentrum Alcohol: Wetenschappelijke kennis voor professionals [Internet]. 2020. Available from: https://web.archive.org/web/20201126143804/https:/expertisecentrumalcohol.trimbos.nl/
  5. 5.
    Hendriks H, Wilmsen D, Van Dalen W, Gebhardt WA. Picture Me Drinking: Alcohol-Related Posts by Instagram Influencers Popular Among Adolescents and Young Adults [Internet]. Vol. 10, Frontiers in Psychology. 2020. p. 2991. Available from: https://www.frontiersin.org/article/10.3389/fpsyg.2019.02991/full
  6. 6.
    SRC. Reclamecode voor Alcoholvrij en Alcoholarm Bier (RvAAB) [Internet]. 2020. Available from: http://web.archive.org/web/20201026170747/https://www.reclamecode.nl/nrc/reclamecode-voor-alcoholvrij-en-alcoholarm-bier-rvaab/

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype