HomeWetgeving en beleid2.2 Tabak

2.2 Tabak

De belangrijkste nationale wettelijke kaders voor het reguleren van het gebruik van tabak en alcohol zijn de Tabaks- en rookwarenwet en de Drank- en Horecawet (voor meer informatie zie de NDM Jaarberichten 2012 – 2018). Dit hoofdstuk rapporteert primair informatie die in 2020 en 2021 beschikbaar is gekomen.

2.2.1 Wettelijke kaders en beleid: tabak

Tabaks- en rookwarenwet

Het belangrijkste nationale wettelijke kader voor het reguleren van het gebruik van tabak is de Tabaks- en rookwarenwet (voor meer informatie zie de NDM Jaarberichten 2012 – 2019). Deze paragraaf rapporteert primair informatie die in 2020 en 2021 beschikbaar is gekomen.

Tabaksontmoedigingsbeleid

Tabaksontmoediging is een van de speerpunten van het volksgezondheidsbeleid. De belangrijkste doelstellingen van het tabaksontmoedigingsbeleid zijn: het aantal rokers omlaag brengen, voorkomen dat jongeren gaan roken, de schade door meeroken beperken en het stoppen met roken stimuleren ​[1]​. De belangrijkste beleidswijzigingen van de afgelopen jaren waren de verhoging van de leeftijdsgrens voor de verkoop van tabaksproducten van 16 naar 18 jaar (2014), de implementatie van de Europese tabaksproductenrichtlijn (TPD) (2016), het rookverbod in openbare ruimten en de horeca (2016), het rookverbod op het werk (2016), het verbod op tabaksreclame (2016), het verbod op sponsoring door de tabaksindustrie (2016), en het reguleren van de nieuwere elektronische dampwaren (2017) ​[1]​.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de regels in de Tabaks- en rookwarenwet.  Roken is één van de drie thema’s van het Nationaal Preventieakkoord (NPA) dat op 23 november 2018 met meer dan 70 partijen werd afgesloten ​[2]​. In 2019 en 2020 (tot 1 juli) was wetgeving in voorbereiding om de accijns verder te verhogen en het uitstalverbod en neutrale verpakkingen te realiseren ​[2]​.

Nationaal Preventieakkoord, deelakkoord Roken

De belangrijkste ambitie van het deelakkoord Roken van het NPA is om in 2040 een rookvrije generatie te realiseren ​[3]​. Hiermee wordt bedoeld dat:

  • het percentage rokers binnen de volwassen bevolking in 2040 onder de 5% komt;
  • er geen minderjarigen meer met roken beginnen;
  • het percentage rokers onder zwangere vrouwen naar 0% gaat.

De beweging ‘Op weg naar een rookvrije generatie’ werd in 2015 door de gezondheidsfondsen Hartstichting, KWF en Longfonds gestart. Bij het deelakkoord Roken waren geen vertegenwoordigers van de tabaksindustrie betrokken.

Vier thema’s Preventieakkoord Roken

Er is een breed draagvlak om op de volgende vier thema’s een samenhangend pakket aan maatregelen en acties in te zetten ​[3]​:

  • Een rookvrije omgeving;
  • Effectieve en toegankelijke stoppen-met-rokenzorg en ondersteuning;
  • Rookvrije zorg, te beginnen met verslavingszorginstellingen, ggz-instellingen en medische centra;
  • Rookvrije organisaties, te beginnen met 10 van de 100 grootste bedrijven en de rijksoverheid.

Voor een deel waren noodzakelijke acties om de doelstellingen te bereiken al eerder ingezet. Door publiek-private samenwerking en bindende afspraken streven overheden, bedrijfsleven, zorg, welzijn en onderwijs naar een integrale aanpak gericht op de rookvrije samenleving. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen maatregelen en acties door de (rijks)overheid en die door maatschappelijke organisaties. 


Referenties

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    T.K.34234-6. Wijziging van de Tabakswet ter implementatie van Richtlijn 2014/40/EU, inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten; Memorie van toelichting; Memorie van toelichting. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2015.
  2. 2.
    Ministerie van VWS. Nationaal Preventieakkoord: Een gezonder Nederland [Internet]. Den Haag: Ministerie van VWS; 2018. Available from: https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/convenanten/2018/11/23/nationaal-preventieakkoord/nationaal-preventieakkoord.pdf
  3. 3.
    T.K.32793-339. Preventief gezondheidsbeleid; Brief regering; Nationaal Preventieakkoord. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2018.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype