HomeWetgeving en beleid2.3 Alcohol

2.3 Alcohol

Preventie van schadelijk alcoholgebruik vormt één van de speerpunten van het volksgezondheidsbeleid. Op nationaal niveau zijn de belangrijkste beleidsinstrumenten voor het alcoholbeleid: de Drank- en Horecawet (die vanaf juli 2020 veranderd wordt in de Alcoholwet); de regulering van alcoholreclame en –marketing; straffen voor rijden onder invloed van alcohol; accijnsheffing op alcoholische dranken; en preventie, voorlichting en verslavingszorg.

De doelen van het landelijk alcoholbeleid zijn dat:

a. jongeren voor hun 18e jaar geen alcohol drinken;

b. mensen van 18 jaar en ouder niet te veel drinken;

c. mensen niet geestelijk of lichamelijk afhankelijk worden van alcohol;

d. de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik worden beperkt ​[1]​

De belangrijkste wettelijke kaders en het beleid dat eruit voortvloeit worden hieronder kort beschreven. De tekst bevat steeds de meest recente ontwikkelingen. Zie voor oudere ontwikkelingen de eerdere Jaarberichten.

2.3.1 Wettelijke kaders en beleid alcohol: Alcoholwet

De naam van de Drank- en Horecawet (DHW) ​[2]​ zal worden veranderd in de Alcoholwet. Dat is terug te vinden in een wetsvoorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet (DHW), dat in juli 2019 bij de Raad van State ter advies werd ingediend ​[3]​. In dit wetsvoorstel, dat een aanvulling vormt op de maatregelen uit het NPA, worden onder andere de volgende wijzigingen voorgesteld:

  • Een wijziging die niet direct volgt uit het NPA is het voorkomen van ongewenste koopprikkels door middel van prijsacties: prijsacties met alcoholhoudende dranken voor gebruik elders dan ter plaatse van meer dan 25% korting worden verboden.
  • Regels voor de verkoop van alcohol op afstand. Onder verkoop op afstand wordt verstaan het aanbieden en de aankoop van alcoholhoudende dranken via internet of telefoon, met verstrekking van de alcoholhoudende drank op het adres van de geadresseerde of bij een bedrijfsmatig ophaalpunt. Naast de wettelijke plicht om op het moment van verstrekking vast te stellen of de ontvanger (koper) 18 jaar is, wil de regering daarom het volgende regelen:
  • Bestellingen van alcoholhoudende dranken kunnen alleen worden gedaan als met een leeftijdsverificatiesysteem wordt vastgesteld dat de koper op het moment van aankoop de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt;
  • Er wordt een geborgde werkwijze geëist waarmee de verkoper van de alcoholhoudende drank beschrijft hoe op het moment van verstrekking van de alcoholhoudende drank de leeftijd van de ontvanger wordt geverifieerd;
  • Bestellingen van alcoholhoudende dranken kunnen alleen worden afgeleverd op het adres van de geadresseerde waarvoor de alcoholhoudende drank is bestemd of bij een bedrijfsmatig ophaalpunt;
  • Bestellingen van sterk alcoholhoudende dranken en producten behorende tot het slijtersbedrijf, mogen alleen worden gedaan op een website die geen andere producten aanbiedt;
  • Voor het toezicht op de leeftijdsgrens bij verkoop op afstand mag gebruik worden gemaakt van een fictieve identiteit;
  • Het toezicht wordt gecentraliseerd bij de NVWA.
  • Strafbaarstelling van volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarigen (weder-verstrekking). Met dit wetsvoorstel wordt het strafbaar als een volwassene, in de publieke ruimte, alcoholhoudende drank geeft aan een minderjarige.
  • Uitzondering strafbaarstelling 16- en 17-jarige testkopers in het kader van toezicht.
  • Uitzondering strafbaarstelling 14- en 15-jarige VMBO leerlingen in het kader van horecastage.

Op 1 december 2020 is hierover in de Tweede Kamer gestemd en de wetswijziging is met 8 amendementen aangenomen. De verwachting is dat deze wet in juli 2021 wordt ingevoerd ​[4]​.

In het Alcoholbesluit wordt een voorstel gedaan voor bovengenoemde wijzigingen in de Drank- en Horecawet (DHW) ​[5]​. Ook maakt het Alcoholbesluit het mogelijk om één vorm van blurring toe te staan, namelijk het schenken van alcoholhoudende dranken in slijterijen. Dit maakt het mogelijk voor slijterijen om proeverijen in hun zaak te organiseren. In de huidige DHW[1] mogen slijterijen alleen proeverijen organiseren in hun zaak wanneer zij een tweede ruimte hebben waarvoor zij een horecavergunning of ontheffing kunnen aanvragen. Het Wetsvoorstel regulering mengformules is in juli 2020 besproken in de Tweede Kamer ​[6]​. De uitkomsten van het evaluatierapport van Berenschot, dat in opdracht van het Ministerie van VWS is uitgevoerd, werden hierin meegenomen. In opdracht van het Ministerie van VWS onderzocht Berenschot de effecten van het ‘Wetsvoorstel regulering mengformules’ op de volksgezondheid, de openbare orde, de verkeersveiligheid en de economie. Als het toestaan van mengformules leidt tot meer verstrekkingspunten en meer verstrekkingen, is het (redelijk) aannemelijk dat dit ongewenste gevolgen heeft voor de volksgezondheid (in het bijzonder voor risicogroepen), verkeersongevallen en de openbare orde ​[7]​.


[1] https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2017-12-31.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Alcohol E. Expertisecentrum Alcohol: Wetenschappelijke kennis voor professionals [Internet]. 2020. Available from: https://web.archive.org/web/20201126143804/https:/expertisecentrumalcohol.trimbos.nl/
  2. 2.
    Overheid.nl. Drank- en horecawet [Internet]. 2017. Available from: wetten.nl – Regeling – Drank- en Horecawet – BWBR0002458 (archive.org)
  3. 3.
    Overheid.nl. Consultatie Wijziging van de Drank- en Horecawet i.vm. preventieakkoord en evaluatie [Internet]. 2019. Available from: Overheid.nl %7C Consultatie Wijziging van de Drank- en Horecawet ivm preventieakkoord en evaluatie (archive.org)
  4. 4.
    T.K.35337-01-12-2020. Wijziging van de Drank- en Horecawet in verband met het Nationaal Preventieakkoord en evaluatie van de wet (35337): Plenaire vergadering 1 december 2020. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2020.
  5. 5.
    T.K.32793-391. Preventief gezondheidsbeleid: Brief regering: Voortgang uitvoering Nationaal Preventieakkoord. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2018.
  6. 6.
    T.K.34961-8. Voorstel van wet van het lid Ziengs tot wijziging van de Drank- en Horecawet en enkele andere wetten in verband met verruiming van de mogelijkheid tot het inzetten van mengformules (Wet regulering mengformules). 2020.
  7. 7.
    De Boer, A.; Oostdijk, A.; Zwaveling, E.; De Groot, E. Effecten van het initiatiefwetsvoorstel ‘Regulering mengformules ’. Utrecht: Berenschot; 2019.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype