HomeAmfetamine7.7.3 Sterfte Internationaal

7.7.3 Sterfte Internationaal

Hoeveel mensen overlijden er door het gebruik van amfetamine in de Europese Unie?

In 2024 leverden 22 landen (EU-landen + Noorwegen en Turkije) gegevens aan het Drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA) over sterfgevallen door drugs. Van deze landen meldden 18 landen in totaal ongeveer 1.000 sterfgevallen als gevolg van een overdosering van synthetische stimulantia (inclusief amfetamine). Het is niet precies bekend hoeveel sterfgevallen alleen door amfetamine komen. In 2023 waren er in dezelfde landen 897 van dit soort sterfgevallen ​​[1]​​.

Hoeveel mensen overlijden door drugsgebruik in de Europese Unie?

In 2024 overleden er volgens het EUDA naar schatting 7.598 mensen in de Europese Unie (EU) door een overdosering aan drugs ​​[1]​​. Dit is vergelijkbaar met 2023 (7.653) en een toename van 6,5% ten opzichte van 2022.  Per miljoen inwoners in de leeftijdsgroep 15 t/m 64 jaar stierven ongeveer 25 personen in de EU door een overdosis.  De sterfte was het hoogst bij mensen van 40 t/m 44 jaar, zowel bij vrouwen als mannen. Tussen 2014 en 2024 is de overdosissterfte vooral gestegen in de leeftijdscategorie 50 t/m 64 jaar met meer dan 99% bij vrouwen (van 169 naar 337) en 132% bij mannen (van 458 naar 1.063). Ook onder tieners (15 t/m 19 jaar) was de stijging sterk met 214% bij tienermeisjes en 67% bij tienerjongens.

De cijfers geven een indicatie van het aantal sterfgevallen in de EU. Voor landen die geen cijfers hebben aangeleverd is een schatting gedaan. Daarnaast is er waarschijnlijk sprake van een onderschatting omdat niet alle sterfgevallen door drugs worden herkend en/of geregistreerd. Daarom moeten deze getallen voorzichtig worden geïnterpreteerd. Ook worden middelen vaak in combinatie gebruikt, maar slechts weinig landen hebben goed inzicht in polydrugsgebruik.

Gegevensverzameling drugssterfte door het EUDA

De gegevens over het aantal sterfgevallen als gevolg van drugsgebruik in de verschillende landen van de EU worden verzameld door het Drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA). De meeste gegevens over de sterfgevallen specifiek per land zijn beschikbaar voor overdoseringen, ofwel de directe drugssterfte. De sterfgevallen worden door de landen verzameld door middel van de algemene doodsoorzakenstatistiek of een speciaal sterfteregister. De selectie van de drugsdoden gebeurt op basis van de Drug-Related Deaths Standard van het EUDA ​[2]​.

Beperkingen van de gegevens

Een internationale vergelijking van de sterfgevallen door drugsgebruik wordt bemoeilijkt door verschillen in de definitie van drugssterfte en de manier waarop sterfgevallen worden geregistreerd en gecodeerd. Ook zijn er vaak verschillen in de manier en frequentie van post-mortem onderzoek ​[3]​. Wel is er een standaard van het EUDA voor drugssterfte (voor alle drugs samengenomen), gebaseerd op een specifieke selectie van ICD-9 codes en ICD-10 codes uit de doodsoorzakenstatistieken, of een specifieke selectie uit forensische registers.

Speciaal register in Nederland

In Nederland wordt de standaard van het EUDA gebruikt voor de selectie van druggerelateerde sterfgevallen uit de Doodsoorzakenstatistiek van het CBS. Het speciaal register voor de drugssterfte op basis van forensische gegevens in Nederland is nog in ontwikkeling ​[4]​.

Aanvullende informatie

  1. 1.
    EUDA (European Union Drug Agency). European Drug Report 2026: Trends and Developments [Internet]. 2026. Available from: https://www.euda.europa.eu/publications/european-drug-report/2026_en
  2. 2.
    EUDA (European Union Drug Agency). EMCDDA standard protocol to collect data and report figures for the key indicator drug-related deaths (DRD-Standard, version 3.2) [Internet]. 2010. Available from: https://www.euda.europa.eu/html.cfm/index107404EN.html_en
  3. 3.
    EUDA. Frequently asked questions (FAQ): drug overdose deaths in Europe. https://www.euda.europa.eu/publications/topic-overviews/drug-induced-deaths-faqen.
  4. 4.
    Vercoulen E, Ceelen M, Dorn T, Buster M, Croes E, Van Laar M. Drugsgerelateerde sterfte in beeld: Onderzoek naar de praktijk van de detectie en registratie van drugsgerelateerde sterfte en ontwikkeling van een blauwdruk voor een speciaal register. Trimbos-instituut/GGD Amsterdam; 2021.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.