HomeAmfetamine7.2 Gebruik: algemene bevolking

7.2 Gebruik: algemene bevolking

Let op: er zijn nieuwe kerncijfers over amfetaminegebruik in 2021, deze zijn te vinden in de Kerncijfertabel Gezondheidsenquête. De gegevens worden later dit jaar verwerkt in de paragrafen, wanneer ook de aanvullende analyses en significantie toetsen zijn uitgevoerd.

7.2.1 Kerncijfers en trends algemene bevolking

Deze paragraaf beschrijft kerncijfers over het gebruik van amfetamine in de bevolking van 18 jaar en ouder op basis van de Gezondheidsenquête, jaarlijks uitgevoerd door het CBS in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut. Aanvullende gegevens zijn afkomstig uit de tweejaarlijkse Aanvullende Module Middelen van de Leefstijlmonitor (LSM-A) 2020 (zie bijlage A1 en A2). Daar waar resultaten zijn opgenomen uit de LSM-A, wordt dit apart vermeld.

De coronapandemie heeft mogelijk invloed gehad op het amfetaminegebruik in de algemene bevolking. Op basis van de cijfers uit de Gezondheidsenquête kunnen hierover echter geen uitspraken worden gedaan. De gegevens die worden gepresenteerd zijn namelijk door het hele jaar 2020 verzameld. Omdat vaak terug wordt gevraagd naar een periode van één jaar voor het afnemen van de vragenlijst (laatste-jaar-gebruik), hebben de cijfers deels betrekking op het gedrag van de deelnemers in het jaar 2019. Meer informatie over de impact van de coronapandemie op het gebruik van amfetamine is te vinden in § 7.1.2.

Naast gegevens over het gebruik van amfetamine en methamfetamine in de algemene bevolking en demografische verschillen in Nederland, wordt er beperkt gebruik gemaakt van rioolwateranalyses. Deze gegevens worden hieronder, in § 7.3.5 (methamfetamine) en in § 7.5.1 genoemd. Het is nog onduidelijk tot in hoeverre een goede regionale vergelijking gemaakt kan worden tussen verschillende regio’s en in de mate van het drugsgebruik op basis van analyses van het rioolwater (zie bijlage B7). Het gaat hieronder om de rioolwateranalyses met gegevens over het drugsgebruik in 3 Nederlandse steden ​[1]​.

Kerncijfers 2020

Bijna één op twintig (4,5%) volwassenen van 18 jaar en ouder heeft in 2020 ooit amfetamine gebruikt en ongeveer een op zeventig (1,3%) gebruikte in het afgelopen jaar (tabel 7.2.1). Dat komt neer op 620 duizend volwassen Nederlanders die ooit amfetamine gebruikten en 180 duizend die dat in het laatste jaar nog deden.

Tabel 7.2.1           Percentage en aantal amfetaminegebruikers in de bevolking van 18 jaar en ouder. Peiljaar 2020.

Trends in amfetaminegebruik

Vanaf 2015 zijn jaarlijks vergelijkbare gegevens beschikbaar over het gebruik van amfetamine in de algemene bevolking van 18 jaar en ouder (zie ook bijlage A1).

  • Het amfetaminegebruik ligt sinds 2015 op ongeveer hetzelfde niveau (figuur 7.2.1). In 2019 lag het gebruik iets hoger dan in voorgaande jaren, maar dit percentage heeft zich in 2020 weer gestabiliseerd.
  • Waar het gebruik van mannen met uitzondering van 2019 sinds 2015 op hetzelfde niveau ligt lijkt er bij vrouwen sprake te zijn van een lichte stijging sinds 2015.
  • De rioolwateranalyses waarin de hoeveelheid amfetamine in het rioolwater in drie Nederlandse steden gemeten werd vertoonde geen duidelijke trend ​[1]​. Waar in Eindhoven sprake was van een daling, steeg de hoeveelheid aangetroffen amfetamine in Utrecht terwijl in Amsterdam geen duidelijk trend waarneembaar was.
  • Voor methamfetamine vertonen de Nederlandse steden een duidelijk stijgende trend, hoewel de loads in vergelijking met andere (buitenlandse) steden en andere middelen laag zijn. In Eindhoven steeg de load tussen 2016 en 2020 van 2,31 naar 26,61. Tussen 2012 en 2021 steeg in Amsterdam de load voor methamfetamine van 6,41 naar 38,18 en in Utrecht van 1,40 naar 5,70 mg per 1.000 inwoners. Bij het interpreteren van deze rioolwateranalyses moeten wel de kanttekeningen in acht worden genomen zoals beschreven in de bijlagen (zie bijlage B7).

Figuur 7.2.1         Gebruik van amfetamine in de bevolking van 18 jaar en ouder vanaf 2015, naar geslacht

Aanvullende informatie

  1. 1.
    EMCDDA. Wastewater analysis and drugs — a European multi-city study: Page last updated: March 2022 [Internet]. 2022. Available from: https://www.emcdda.europa.eu/publications/html/pods/waste-water-analysis_en#source-data

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.