HomeAlcohol11.5 Gebruik: internationale vergelijking

11.5 Gebruik: internationale vergelijking

11.5.1 Alcoholgebruik onder volwassenen internationaal

Hoe verhoudt het alcoholgebruik in Nederland zich tot andere landen?

In het kort: In Nederland werd in 2022 per persoon van 15 jaar en ouder gemiddeld 8,3 liter pure alcohol verkocht via reguliere verkoopkanalen. In de meeste andere Europese landen ligt de gemiddelde geregistreerde alcoholverkoop hoger. In Nederland is het aandeel wekelijkse drinkers echter relatief hoog vergeleken met andere Europese landen (peiljaar 2019). Dat geldt ook voor het tenminste wekelijks binge drinken (het drinken van 6 of meer glazen bij één gelegenheid).  

Snel naar:
Europa
Verenigde Staten
Australië

Gemiddeld aantal verkochte liters pure alcohol per hoofd van de bevolking in Nederland relatief laag vergeleken met andere landen in Europa

In 2022 was de gemiddelde geregistreerde alcoholverkoop per jaar in Nederland 8,3 liter pure alcohol per persoon van 15 jaar en ouder (zie voor de meeste recente Nederlandse cijfers en de trend sinds 1960: Alcoholconsumptie per hoofd van de bevolking). Dit is berekend door het aantal liters alcohol verkocht via reguliere verkoopkanalen (zoals supermarkten, slijterijen en horeca), te delen door het aantal inwoners van 15 jaar en ouder. In de meeste andere Europese landen ligt de geregistreerde alcoholverkoop hoger dan in Nederland. Vooral in Tsjechië (13,4 liter), Estland (12,9 liter) en Letland (12,8 liter) is de gemiddelde consumptie per hoofd van de bevolking van 15 jaar en ouder hoog. Landen met een relatief lage alcoholconsumptie zijn Noorwegen, Griekenland, Malta, Cyprus en Turkije ​[1]​.

In Nederland de meeste wekelijkse drinkers

Van alle landen van de Europese Unie (EU-27) plus IJsland, Noorwegen, Turkije en Servië, ligt het aandeel inwoners van 15 jaar en ouder dat wekelijks drinkt in Nederland het hoogst (47,3%; peiljaar 2019). In de EU-27 ligt het gemiddelde aandeel wekelijks drinkers op 28,8%. Het percentage dagelijks drinkers is in Nederland met 8,3% ongeveer gelijk aan het EU-27 gemiddelde (8,4%). Het percentage volwassenen dat in de laatste 12 maanden alcohol heeft gedronken ligt in Nederland met 77,8% iets boven het EU-27 gemiddelde (73,8%). In Denemarken is het percentage het hoogst (90,6%) en in Turkije het laagst (14,9%) ​[2]​.

In Nederland relatief veel wekelijkse binge drinkers  

In 2019 had 24,1% van de Nederlandse inwoners van 15 jaar en ouder in de afgelopen 12 maanden tenminste één keer 6 of meer glazen gedronken bij één gelegenheid (binge drinken). Dat is lager dan het gemiddelde van de Europese Unie (36,5%). In Nederland is het aandeel dat wekelijks binge drinkt echter wel relatief hoog. Van alle inwoners van 15 jaar en ouder in Nederland had 5,9% tenminste wekelijks gebinged, vergeleken met 3,7% gemiddeld in de Europese Unie. Alleen in Roemenië, Noorwegen, Luxemburg, Denemarken en België lag het aandeel wekelijkse binge drinkers hoger dan in Nederland ​[2]​.

Vergelijking met de Verenigde Staten en Australië

Onder de bevolking van 18 jaar en ouder lag het aandeel laatste-jaar-gebruikers in de Verenigde Staten in 2022 (67,5%) ​[3]​ lager dan in Nederland (77,5% in 2022). In Australië was het aandeel vergeleken met Nederland vergelijkbaar (76,9%) ​[4]​. Het ging in Australië wel om een iets andere leeftijdsgroep, namelijk 14 jaar en ouder.

Het aantal verkochte liters pure alcohol per hoofd van de bevolking van 15 jaar en ouder was in Australië en de Verenigde Staten in 2022 hoger dan in Nederland ​[1]​.

De WHO verzamelt gegevens over alcoholconsumptie in liters per hoofd van de algemene bevolking voor diverse landen via het Global Information System on Alcohol and Health (GISAH​[1]​. De Europese Unie (Eurostat) voert daarnaast elke vijf jaar de European Health Interview Survey (EHIS) uit om onder andere het alcoholgebruik onder volwassenen te onderzoeken ​[2]​. In Nederland worden de vragen van dit onderzoek meegenomen in de Gezondheidsenquête van het CBS in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut. De cijfers over het alcoholgebruik in de Verenigde Staten zijn afkomstig uit onderzoek in de algemene bevolking door de Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA​[3]​. Momenteel is de website van deze organisatie, waarop de cijfers zijn gepubliceerd, door de overheid geblokkeerd. In Australië wordt het onderzoek naar middelengebruik in de algemene bevolking uitgevoerd door het Australian Institute of Health and Welfare (AIHW​[4]​. Er zijn methodologische verschillen tussen de onderzoeken in de verschillende landen. Bijvoorbeeld wat betreft peiljaar, meetmethoden en steekproeven. Vergelijkingen tussen de landen geven daarom een indicatie van eventuele verschillen, maar zijn geen precieze vergelijking.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    WHO. The global health observatory: Alcohol, recorded per capita (15+) consumption (in litres of pure alcohol), by beverage type [Internet]. Available from: https://www.who.int/data/gho/data/indicators/indicator-details/GHO/alcohol-recorded-per-capita-(15-)-consumption-(in-litres-of-pure-alcohol)
  2. 2.
  3. 3.
    SAMHSA. Key substance use and mental health indicators in the United States: Results from the 2019 National Survey on Drug Use and Health. 2020.
  4. 4.
    AIHW. National Drug Strategy Household Survey 2022–2023. 2025.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.