HomeAlcohol11.3 Gebruik: jongeren en jongvolwassenen

11.3 Gebruik: jongeren en jongvolwassenen

Gegevensbronnen

Deze paragraaf beschrijft gegevens over het gebruik van alcohol op basis van landelijke onderzoeken naar middelengebruik onder representatieve steekproeven van scholieren van het voortgezet onderwijs en van studenten van het HBO en MBO. Daarna worden gegevens gepresenteerd van uiteenlopende landelijke, regionale en lokale onderzoeken in verschillende groepen jongeren en jongvolwassenen waarvan uit eerder onderzoek bekend is dat zij meer dan hun doorsnee leeftijdsgenoten middelen gebruiken.

Het is belangrijk om er rekening mee te houden dat de situatie in 2020 door de coronacrisis mogelijk is veranderd. De exacte impact is nog moeilijk in te schatten. In de inleiding beschrijven we bevindingen uit de meest recente onderzoeken sinds het begin van de coronacrisis in maart 2020.

Scholieren van het regulier voortgezet onderwijs

Het terugdringen van het alcoholgebruik onder scholieren wordt expliciet genoemd in de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord. De kernindicatoren voor deze doelstelling zijn het percentage scholieren tussen de 12 en 16 jaar dat ooit of in de laatste maand alcohol heeft gedronken en het percentage scholieren dat deed aan binge drinken (meer dan 5 glazen alcohol bij één gelegenheid) in de afgelopen maand. Kerncijfers over het gebruik van middelen onder scholieren (12-16 jaar) worden om de twee jaar alternerend gemeten in het Peilstationsonderzoek en de Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-studie. De meest recente kerncijfers zijn gebaseerd op het Peilstationsonderzoek uitgevoerd in 2019 ​[1]​.  

11.3.1 Kerncijfers en trends scholieren regulier onderwijs

Kerncijfers 2019

In 2019 heeft minder dan de helft (46,6%) van de scholieren van het voortgezet onderwijs (12-16 jaar) ooit alcohol gedronken. Het laatste-jaar-gebruik ligt hier dichtbij (40,2%) en meer dan de helft van de ooitgebruikers dronk alcohol in de laatste maand (zie tabel 11.3.1). Er zijn tussen jongens en meisjes van 12 t/m 16 jaar nauwelijks verschillen in de prevalentie van alcoholgebruik en binge drinken in de afgelopen maand.

Tabel 11.3.1         Percentage alcoholgebruikers onder scholieren van het voortgezet onderwijs van 12-16 jaar.
Peiljaar 2019

Trends in alcoholgebruik

Het gebruik van alcohol is onder scholieren van 12-16 jaar tussen 2003 en 2015 grofweg gehalveerd (figuur 11.3.1). Deze daling lijkt tot stilstand te zijn gekomen sinds 2015 ​[1]​.

  • Het percentage scholieren dat ooit alcohol had gedronken daalde tussen 2003 en 2015 van 84,2% naar 45,4% en bleef in 2017 en 2019 op hetzelfde niveau (figuur 11.3.1).
  • De dalingen in ooitgebruik en laatste-maand-gebruik onder scholieren vonden voornamelijk plaats tussen 2003 en 2015. Tussen 2015 en 2019 bleef het gebruik op hetzelfde niveau (geen statistisch significante verschillen).

Figuur 11.3.1        Gebruik van alcohol onder scholieren van 12-16 jaar, vanaf 2003

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Rombouts M. Factsheet: Peilstationsonderzoek Ouders 2019: Ouders over het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en de e-sigaret door jongeren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype