3.5.1 Cannabisgebruik onder volwassenen internationaal
Hoe verhoudt het cannabisgebruik in Nederland zich tot andere landen?
In het kort: In de Europese Unie (+ Noorwegen en Turkije) gebruikte 8,7% van de volwassenen (15-64 jaar) in het laatste jaar cannabis. Cannabisgebruik in Nederland ligt zowel onder volwassenen (15-64 jaar; 8,9%) als jongvolwassenen (15-34 jaar; 15,4%) rond het EU-gemiddelde. Amsterdam behoort tot de steden met de hoogst gemeten hoeveelheden cannabis in het rioolwater in Europa. Vanwege verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden kunnen we de gegevens over cannabisgebruik niet goed vergelijken met andere westerse landen buiten de EU.
De cijfers van deze landen zijn niet direct te vergelijken door verschillen in onderzoeksmethoden en -populaties. Daarom kunnen we geen sterke conclusies trekken uit kleine verschillen. De resultaten laten wel zien welke landen een relatief hoog of laag percentage gebruikers hebben. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.
Hoe verhoudt het cannabisgebruik in Nederland zich tot andere landen in Europa?
Cannabisgebruik in Nederland rond EU-gemiddelde
Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in de Europese Unie (+ Noorwegen en Turkije). Van de volwassenen van 15-64 jaar, had gemiddeld bijna één op de tien (8,7%) in het laatste jaar cannabis gebruikt. Dat zijn bijna 25 miljoen mensen. Ongeveer 1,6% gebruikte cannabis (bijna) dagelijks (dat wil zeggen, op 20 dagen of meer in de laatste maand). Dat zijn ongeveer 4,6 miljoen mensen [1]. Het gebruik in het laatste jaar was het hoogst in Spanje (12,6%) en het laagst in Turkije (1,1%). Nederland stond met 8,9% op plaats zes.
Van de jongvolwassenen van 15-34 jaar gebruikte ongeveer één op de zeven (15,3%) cannabis in het laatste jaar. Dit komt neer op ruim 15 miljoen mensen. Ongeveer 2,4% gebruikte cannabis (bijna) dagelijks. Dat zijn ongeveer 2,4 miljoen mensen. Het gebruik in het laatste jaar was het hoogst in Italië (21,5%) en het laagst in Malta (1,2%). Nederland stond met 15,4% op plaats zeven.
Meeste cannabis in rioolwater in steden in West- en Centraal-Europa
Rioolwateronderzoek in Europese steden in 2025 laat zien dat de hoeveelheid cannabis in het rioolwater relatief hoog is in steden in Zwitserland, Nederland, Duitsland en Slovenië. Van de vijf Nederlandse deelnemende steden staat alleen Amsterdam in de top 10, op de tweede plaats van 93 Europese steden. Rotterdam staat op plaats 20, Nieuwegein op plaats 28, Eindhoven op plaats 29 en Utrecht op plaats 35 [2].
De gemeten hoeveelheden cannabis in het rioolwater in Nederlandse steden veranderden weinig gedurende de week, wat erop wijst dat veel gebruikers niet alleen in het weekend, maar ook doordeweeks gebruiken.
De hoeveelheid cannabis in rioolwater werd gemeten via carboxy-THC (THC-COOH), een afbraakproduct (metaboliet) van THC dat na menselijke consumptie ontstaat. Dit zorgt ervoor dat we zeker weten dat de cannabis door mensen is gebruikt en niet op een andere manier in het rioolwater terecht is gekomen. Schattingen op basis van carboxy-THC kunnen door verschillende factoren worden beïnvloed (zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina). De uitscheiding van carboxy-THC via urine en ontlasting hangt bijvoorbeeld af van hoe mensen cannabis gebruiken en hun gebruiksgeschiedenis. Daarnaast is carboxy-THC een in vet oplosbare stof. Hierdoor blijft een deel van de uitgescheiden carboxy-THC plakken in het riool, wat de metingen van cannabis in het rioolwater beïnvloedt. Daarnaast kan de aanwezigheid van (drugs)toeristen leiden tot een vertekend beeld van het daadwerkelijke drugsgebruik onder de lokale bevolking, omdat de metingen niet alleen de inwoners maar ook de tijdelijke bezoekers omvatten. Hierdoor kunnen de berekeningen per 1.000 inwoners onnauwkeurig zijn.
Wisselende hoeveelheden cannabis in Nederlands rioolwater tussen 2011 en 2025
Tussen 2024 en 2025 laten de hoeveelheid cannabis in Europees rioolwater een wisselend beeld zien. In 2025 steeg de hoeveelheid cannabis in 21 (33%) van de 63 Europese steden met gegevens voor beide jaren, daalde in 28 (44%) steden en bleef in 14 (22%) steden gelijk.
In alle Nederlandse steden is de hoeveelheid cannabis in het rioolwater tussen 2024 en 2025 gedaald, met de grootste afname in Amsterdam (-39%). Vergeleken met de eerste meting in 2011 liggen de gemeten hoeveelheden in Amsterdam en Eindhoven in 2025 op ongeveer hetzelfde niveau, met schommelingen in tussenliggende jaren. In Utrecht is in deze periode sprake van een lichte daling (-15%). In Rotterdam zijn de gemeten hoeveelheden in 2025 bijna gehalveerd vergeleken met de eerste meting in 2023 (-45%).
Hoeveel mensen buiten de Europese Unie gebruiken cannabis?
Buiten de EU worden in westerse landen zoals Engeland en Wales, de Verenigde Staten, Canada en Australië ook gegevens verzameld over het gebruik van cannabis. De resultaten worden hieronder kort beschreven maar zijn door verschillen in onder andere leeftijdsgroepen en meetmethoden niet goed vergelijkbaar met de Nederlandse gegevens. Voor meer informatie, zie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.
Engeland en Wales
Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in Engeland en Wales. In 2024/2025 gebruikte ongeveer één op de vijftien (6,5%) 16-59-jarige volwassenen cannabis in het laatste jaar. Dit is ongeveer hetzelfde vergeleken met de vorige meting in 2023/2024 (6,8%). Van de 16-59-jarigen die in het laatste jaar cannabis hadden gebruikt, gebruikte ruim een derde (36,5%) vaker dan één keer in de maand. Ongeveer 10% gebruikte elke dag [3].
Verenigde Staten
Cannabis is de meest gebruikte (illegale) drug in de Verenigde Staten. Cannabis is in sommige staten in de Verenigde Staten gelegaliseerd. In 2022 gebruikte bijna een kwart (23,0%) volwassenen van 18 jaar en ouder cannabis in het laatste jaar. Dit is hoger vergeleken met de vorige meting in 2021 (19,8%) [4].
Canada
Cannabis is de meest gebruikte legale drug in Canada. In 2023 gebruikte bijna een derde (32,4%) van de mensen van 15 jaar en ouder cannabis in het laatste jaar. Van deze mensen gebruikte meer dan de helft (57,4%) op 3 dagen per maand of minder. Daarnaast gebruikte 18,8% elke dag cannabis [5].
Australië
Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in Australië. In 2022/2023 gebruikte iets meer dan één op de tien (11,5%) mensen van 14 jaar en ouder cannabis in het laatste jaar. Dit is vergelijkbaar met de vorige meting in 2019 (11,6%), maar lager dan in 2011 (12,9%) [6].
Wat zijn de eventuele (neven)effecten van het veranderende cannabisbeleid wereldwijd op het gebruik ervan?
Sinds 2010 zijn er veel veranderingen geweest in het cannabisbeleid wereldwijd, vooral in landen zoals Uruguay, Canada, Australië, Duitsland, Luxemburg, Malta en de VS. Deze veranderingen omvatten de legalisering van recreatieve cannabismarkten en het opheffen van verboden op teelt, verkoop en gebruik. In 2024 is onderzocht hoe het cannabisbeleid is veranderd in een aantal van deze landen en regio’s: Vermont (VS), Californië (VS), Quebec (Canada), Uruguay, Duitsland en Zwitserland. Hierbij is ook gekeken naar hoe de veranderingen in het cannabisbeleid het gebruik beïnvloedden [7]. Er worden in het rapport twee studies beschreven waarin de effecten van het cannabisbeleid op het gebruik zijn onderzocht. In Californië bleek de legalisering van cannabis samen te gaan met een toename van het gebruik onder volwassenen en jongvolwassenen, evenals een toename van alcoholgebruik en het gecombineerde gebruik van beide middelen bij tieners. In Uruguay had de legalisering geen significant effect op het gebruik onder middelbare scholieren, behalve een tijdelijke toename in 2014.
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.EUDA. European Drug Report 2026: Trends and Developments. 2026.
- 2.EUDA. Wastewater analysis and drugs — a European multi-city study. 2026.
- 3.Drug misuse in England and Wales: year ending March 2025. Office for National Statistics (ONS); 2025.
- 4.2022 National Survey on Drug use and Health (NSDUH) Detailed Tables . Substance Abuse and Mental Health Services Administration; 2023.
- 5.Canadian Substance Use Survey (CSUS): summary of results for 2023. Health Canada; 2024.
- 6.National Drug Strategy Household Survey 2022–2023. Australian Institute of Health and Welfare ; 2025.
- 7.S. Hoorens, T. Martinelli, M. Pardal, M. van L, R. Slootweg, B. Senator. Internationale ontwikkelingen in cannabisbeleid voor recreatief gebruik: Eindrapport. RAND & Trimbos-instituut; 2024.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.