Hoe vaak komen ketaminegerelateerde gezondheidsincidenten voor?
In het kort: Er is geen landelijk dekkende registratie van drugsgerelateerde incidenten, daardoor weten we niet hoeveel drugsgerelateerde incidenten er in Nederland zijn. Van de geregistreerde drugsgerelateerde incidenten was in 2024 bij ongeveer een op de elf ketamine gebruikt. Bij het merendeel van deze ketamine-incidenten was ketamine in combinatie met een of meer andere drugs gebruikt. In 2024 stond ketamine op de vijfde plek in de top 10 van drugs met de meeste informatieverzoeken bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum. Het aantal informatieverzoeken over ketamine is ten opzichte van 2023 gestegen.
Het exacte aantal drugsgerelateerde incidenten is niet bekend
We weten niet precies hoeveel drugsgerelateerde incidenten er landelijk zijn. We kunnen wel iets zeggen over met welke drugs er relatief vaak incidenten zijn, hoe dit over de jaren heen eventueel veranderd is, wat de aard van de incidenten is en wat de kenmerken zijn van de mensen met een incident.
Bij ongeveer één op de elf drugsgerelateerde gezondheidsincidenten speelt ketamine een rol
In 2024 werden er 576 ketaminegerelateerde gezondheidsincidenten geregistreerd bij de Monitor Drugsincidenten (MDI) [1]. Dat is 9% van het totaal aantal geregistreerde drugsincidenten door de MDI. Uitleg over deze cijfers en meer informatie over de MDI vind je onder het kopje Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.
Bij merendeel van de ketamine-incidenten is ketamine in combinatie met een of meer andere drugs gebruikt
Bij 42% van de geregistreerde ketamine-incidenten was er sprake van mono-drugsgebruik. Dat betekent dat ketamine als enige drug is gebruikt. Waar bekend, werd bij 29% van deze incidenten ook het gebruik van alcohol gemeld.
Bij 58% van de geregistreerde ketamine-incidenten was er sprake van polydrugsgebruik. Dat betekent dat bij eenzelfde gelegenheid naast ketamine, één of meer andere drugs werd gebruikt. Ketamine werd het vaakst samen gebruikt met ecstasy (42%), 3-MMC (29%), cocaïne (25%), amfetamine (19%), GHB (16%), en/of cannabis (13%). Waar bekend, werd bij 33% van deze incidenten ook alcoholgebruik gemeld.
Polydrugsgebruik verhoogt de kans op ongewenste en onvoorspelbare effecten, omdat de afzonderlijke middelen elkaars effecten kunnen beïnvloeden. De middelen kunnen elkaars werking bijvoorbeeld versterken of juist tegenwerken.
Bij merendeel van de ketamine-incidenten gaat het om intoxicaties
Bij 93% van de geregistreerde ketamine-incidenten was er sprake van een intoxicatie. Daarnaast liepen sommige cliënten letsel op tijdens gebruik (4%). Mogelijk gaat het hierbij om een onderrapportage; bij de behandeling van letsel is het namelijk vaak minder belangrijk of er drugs zijn gebruikt, waardoor hier niet in alle gevallen expliciet naar gevraagd wordt. Bij minder dan 1% van de ketamine-incidenten was er sprake van ontwenning. In 3% van de gevallen was het type incident niet bekend.
Grootste aandeel ketamine-incidenten bij EHBO-posten
Het grootste percentage ketamine-incidenten binnen de medische diensten werd gezien door EHBO-posten (16% van het totaal aantal drugsincidenten binnen deze dienst). Hier ging het vaker om polydrugsgebruik met ketamine (59%) dan mono-gebruik (41%).
Ketaminecliënten zijn vaak man en ouder dan 25 jaar
Waar bekend, ging het bij het overgrote gedeelte van de incidenten met mono-drugsgebruik van ketamine om mannen. Bij de EHBO-diensten was 73% man, en bij de ambulancediensten 62%, Het merendeel van de ketaminecliënten was ouder dan 25 jaar.
Mate van intoxicatie verschilt per medische dienst
De mate van intoxicatie verschilt per medische dienst. Waar bekend, ging het bij zowel de EHBO’s als de ambulancediensten na mono-drugsgebruik van ketamine relatief vaak om matige intoxicaties (EHBO’s 48%, ambulances 40%). Bij MDI-ziekenhuizen ging het meestal om ernstige intoxicaties (75%). Bij het LIS is geen informatie beschikbaar over de mate van intoxicatie.
Het aandeel ernstige intoxicaties na mono-drugsgebruik van ketamine bij de EHBO steeg de afgelopen jaren tot 23% in 2023. Deze stijging lijkt in 2024 niet verder door te zetten (24%).
De mate van intoxicatie is een (grove) indeling van de ernst van de vergiftiging op basis van het klinische beeld van de cliënt. Deze indeling is gebaseerd op verschillende scores, zoals de EMV en AVPU, en klinische ervaring/expert opinion. De behandelend zorgmedewerker bepaalt de mate van intoxicatie, of deze wordt op een later moment vastgesteld op basis van de medische rapportage van de cliënt. De score gaat over het moment waarop de cliënt het meest last had van klachten en/ of complicaties.
Klachten en complicaties die in 2024 veel voorkwamen na mono-drugsgebruik van ketamine bestonden bij lichte intoxicaties vaak uit malaise (43%) en braken/misselijkheid (32%). Bij matige intoxicaties was er daarnaast ook vaak sprake van desoriëntatie (34%). Bij ernstige intoxicaties waren patiënten regelmatig minder of moeilijk aanspreekbaar (34%). Ongeveer een op de tien (11%) patiënten met een ernstige intoxicatie raakte bewusteloos of was helemaal niet aanspreekbaar.
Polydrugsgebruik
Polydrugsgebruik verhoogt de kans op ongewenste en onvoorspelbare effecten. Bij EHBO’s werden meer ernstige intoxicaties gezien bij polydrugsgebruik met ketamine (39%) dan bij mono-gebruik (24%). Na de coronapandemie in 2020 is het aandeel ernstige intoxicaties na polydrugsgebruik met ketamine bij de EHBO-diensten gestegen van 25% in 2021 naar 39% in 2024. Bij de ambulancediensten daalde het aandeel ernstige intoxicaties na polydrugsgebruik met ketamine juist, van 54% in 2021 naar 40% in 2024. Bij de MDI-ziekenhuizen is het aandeel in deze jaren ongeveer gelijk gebleven (63% in 2024)
Hoe vaak zoeken hulpverleners informatie op over ketamine bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum?
Ketamine in 2023 op vijfde plek in top 10 van drugs met meeste informatieverzoeken bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum
In 2023 stond ketamine op de vijfde plek in de top 10 van drugs met het hoogste aantal telefonische informatieverzoeken die door hulpverleners bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) zijn gedaan (139 telefonische informatieverzoeken) [NO_PRINTED_FORM]. Dat is 7% van het totaal aantal telefonische informatieverzoeken. Onder deze categorie vallen zowel klassieke drugs, als nieuwe psychoactieve stoffen (NPS).
Aantal informatieverzoeken over ketamine gestegen
Het aantal informatieverzoeken is vergeleken met 2023 gestegen, toen waren er 99 telefonische informatieverzoeken over ketamine. Bij de meeste informatieverzoeken ging het om het gebruik van ketamine in combinatie met andere drugs, alcohol of medicijnen. Dit vergroot de kans op ernstige klachten.
Op de website www.vergiftigingen.info werden daarnaast 391 ernstberekeningen uitgevoerd voor ketamine. Een ernstberekening is een inschatting van de ernst van de intoxicatie op basis van een aantal gegevens. Zie Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina voor meer uitleg. Dat is 12% van het totaal aantal ernstberekeningen. Ketamine stond hier op de vierde plaats in de categorie drugs en illegale middelen, na MDMA, cocaïne, en cannabisproducten. Ook het aantal ernstberekeningen nam toe van 245 in 2023 naar 391 in 2024.
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.Van Winkel S, Hutten N, Salar B, Noach S, Valkenberg H, Van Laar M, et al. Monitor Drugsincidenten: Jaarraportage 2024 [Internet]. Utrecht: Trimbos-instituut; 2026. Available from: https://www.trimbos.nl/wp-content/uploads/2026/05/TRI-41-031_Monitor-Drugsincidenten-Jaarrapportage-2024.pdf
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.