HomeKetamine14.6.2 Incidenten

14.6.2 Incidenten

Snel naar:

Sinds 2009 houdt de Monitor Drugsincidenten (MDI, zie bijlage B3) actuele gegevens bij over de aard en omvang van acute drugsgerelateerde gezondheidsincidenten bij patiënten die worden behandeld op de spoedeisende eerste hulp (SEH) van een ziekenhuis, door de ambulance, door forensisch artsen, of op de EHBO van een grootschalig evenement. De monitor is niet landelijk dekkend, maar rapporteert vanuit peilstationregio’s in Nederland (vier regio’s in 2009; acht sinds 2011) ​[1]​. De gegevens worden aangevuld met die van het Letsel Informatie Systeem (LIS), waarin de behandelingen wegens intoxicaties of letsels na drugsgebruik op 14 SEH’s zijn opgenomen. Daarnaast registreert het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) informatieverzoeken van artsen en andere medisch professionals over vermoede blootstellingen aan middelen. Bij beide bronnen worden intoxicaties niet analytisch/toxicologisch geverifieerd.

Monitor Drugsincidenten

Ketamine-gerelateerde incidenten

  • In 2020 werd ketaminegebruik bij 71 (2%) van de in totaal 3.541 drugsincidenten gemeld. In 34 gevallen (1%) werd ketamine als enige drug gemeld (met of zonder alcohol). Daarnaast was ketamine in 37 gevallen (1%) betrokken bij incidenten waarbij meer dan één drug op eenzelfde gelegenheid was gebruikt. In deze gevallen was ketamine voornamelijk met GHB (33%), cannabis (27%), cocaïne (30%) en/of ecstasy (20%) gecombineerd. De gegevens over de gebruikte drugs zijn grotendeels afkomstig van zelfrapportage.

Tabel 14.6.1 Incidenten met ketamine als enige drug geregistreerd door de Monitor Drugsincidenten (MDI) en het Letsel Informatie Systeem (LIS), 2019.

Kenmerken patiënten en incidenten gerelateerd aan gebruik van ketamine

Ketamine-intoxicaties worden normaliter vooral gemeld door EHBO’s op grootschalige evenementen.

  • Ruim 70% van alle sinds 2009 geregistreerde ketamine-intoxicaties is gemeld door EHBO’s op feesten. In 2020 werd 77% gemeld door ambulancediensten, 8% door MDI-ziekenhuizen, 11% door EHBO-diensten en 3% door forensisch artsen.
  • Tussen 2015 en 2019 steeg de bijdrage van ketamine aan het totaal aantal incidenten op EHBO-posten (als enige drug of in combinatie met andere drugs) sterk, van 2% naar 11%. Ook bij ambulancediensten steeg dit aandeel tussen 2015 en 2018 van 1% naar 5%, maar bleef stabiel in 2019 (5%) en 2020 (4%). Bij deze dienst lijkt de stijgende trend van eerdere jaren dus niet door te zetten. Bij MDI-ziekenhuizen is het aandeel ketamine-intoxicaties zeer beperkt en stabiel (<1%). LIS-ziekenhuizen meldden geen incidenten met ketamine.
  • Ongeveer 60% van de tussen 2009 en maart 2020 geregistreerde intoxicaties met ketamine op EHBO-posten waren mengintoxicaties, vooral in combinatie met ecstasy (53%), GHB (26%), amfetamine (25%) en/of cocaïne (25%).
  • Bij ziekenhuizen ligt het aandeel combinatiegebruik aanzienlijk hoger (79% van het tussen 2009 en 2020 gemelde aantal intoxicaties met ketamine), bij ambulancediensten juist iets lager (54%).
  • Mengintoxicaties geven doorgaans kans op ernstigere klachten. In 2020 was 35% van de patiënten die enkel ketamine hadden gebruikt ernstig onder invloed. Bij de patiënten met een mengintoxicatie was dit aandeel 63%.
  • In 58% van de incidenten met ketamine als enige (illegale) drug in 2020, hadden patiënten ook alcohol gebruikt, vergeleken met andere drugs een relatief hoog percentage.

Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) voorziet artsen en andere hulpverleners van informatie over de mogelijke gezondheidseffecten en behandeling van acute vergiftiging. De informatieverzoeken kunnen telefonisch zijn, maar ook via de website www.vergiftigingen.info kan informatie opgevraagd worden voor een risicoanalyse ​[2]​.

  • Het aantal telefonische raadplegingen over ketamine steeg van 33 in 2018 naar 45 in 2020. Deze stijging zette in 2021 fors door, met in totaal 76 telefonisch gemelde blootstellingen aan ketamine. Ketamine stond daarmee op plek 8 van de drugs met het hoogste aantal telefonisch gemelde blootstellingen.
  • Daarnaast werden voor ketamine 227 risicoanalyses uitgevoerd (ten opzichte van 206 in 2020) via www.vergiftigingen.info. Dit wijst op een mogelijke toename van het aantal gezondheidsincidenten met ketamine.
  • De meeste blootstellingen waren mengintoxicaties met alcohol en/of andere drugs. Dit vergroot de kans op ernstige klachten.
  • Langdurig gebruik van ketamine kan leiden tot urinewegproblemen (zie ook § 14.7). In 2021 heeft het NVIC één melding ontvangen van een patiënten met mogelijke blaasproblemen bij een ketamineverslaving.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Schürmann L, Croes E, Vercoulen E, Valkenberg H. Monitor drugsincidenten: Factsheet 2020. Utrecht: Trimbos-instituut; 2021.
  2. 2.
    Nugteren-van Lonkhuyzen JJ, Van Velzen AG, Mulder-Spijkerboer HN, Visser CC, Dijkman MA, De Lange DW, et al. Acute vergiftigingen bij mens en dier: NVIC Jaaroverzicht 2021: NVIC Rapport 01/2022. Utrecht: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), Divisie Vitale Functies, Universitair Medisch Centrum Utrecht; 2022.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.