In het kort: Hoewel het totaal aantal misdrijfzaken bij de rechter licht daalde, nam het aantal Opiumwetzaken toe.
In 2024 heeft de rechter iets minder misdrijfzaken in eerste aanleg afgedaan dan in 2023: een daling van 2% [1].
Het aantal afdoeningen van Opiumwetzaken steeg in 2024 daarentegen licht met 2%. Toch ligt dit aantal nog steeds aanzienlijk lager dan in de periode 2014-2018, toen meer zaken door de rechter werden behandeld. De stijging in 2024 komt vooral door meer softdrugszaken en gecombineerde zaken (hard- én softdrugs). Het aantal harddrugszaken daalde met 1% ten opzichte van 2023 en volgt daarmee de dalende trend die sinds 2018 zichtbaar is. In 2023 was er nog een sterke stijging van 15% bij zowel harddrugs- als combinatiezaken [1].
Het aandeel softdrugszaken binnen de Opiumwetzaken daalt al langere tijd. In 2013-2017 waren softdrugszaken nog goed voor minstens de helft van de afdoeningen, maar in 2024 zakte dit naar 30% (tegenover 29% in 2023). Het aandeel harddrugszaken was in 2024 56% (tegenover 57% in 2023). Het aandeel gecombineerde zaken bleef gelijk (14% in zowel 2023 als 2024) [1].
In 2023 bleef het percentage Opiumwetzaken vrijwel gelijk met 8,8% van het totale aantal door de rechter in eerste aanleg afgedane zaken (niet alleen Opiumwet, maar alle zaken). De daling die in 2018 inzette, lijkt hiermee te stagneren.
Het percentage vrijspraken in Opiumwetzaken daalde in 2024 naar 7%. Dit sluit aan bij de algemene trend in misdrijfzaken. Binnen de Opiumwetzaken zijn verschillen per type zaak zichtbaar: bij softdrugszaken ligt het aandeel vrijspraken het hoogst: in 2024 13% (tegenover 12% in 2023). Bij harddrugszaken was dit aandeel in 2024 6% (tegenover 7% in 2023). Bij gecombineerde zaken, tot slot, lag het aandeel vrijspraken het laagst: in 2024 was dit 4% en in 2023 5% [1].
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.OMDATA/RACmin. Bewerking WODC/Regioplan. 2025.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.