16.3.1 Drugsgerelateerde incidenten
In het kort: Het aantal drugsgerelateerde incidenten bereikte in 2024 het hoogste niveau sinds 2014, met forse stijgingen bij vooral softdrugs. Het verbod op lachgas droeg bij aan de groei van softdrugsincidenten, terwijl het aantal harddrugsincidenten eveneens toenam. Regionaal waren de sterkste stijgingen zichtbaar in Limburg, Amsterdam en Zeeland-West-Brabant. Ook Meld Misdaad Anoniem ontving in 2024 meer meldingen, waarvan ruim de helft drugsgerelateerd was. Gemeenten grijpen vaak in op basis van de Wet Damocles, waarmee panden gesloten kunnen worden.
Wat zijn drugsincidenten?
Drugsincidenten zijn voorvallen waarbij sprake is van bezit of handel in drugs die onder de Opiumwet vallen. Deze incidenten worden door de politie geregistreerd in het systeem Basisvoorziening Handhaving (BVH). Ze geven een beeld van de omvang van de kleinschaliger drugsgerelateerde problematiek, zowel bij softdrugs (zoals cannabis en lachgas) als harddrugs (zoals cocaïne, xtc en heroïne).
Ontwikkeling en aantallen
Het aantal geregistreerde drugsincidenten bereikte in 2024 het hoogste niveau sinds 2014. Zowel het aantal softdrugs- als harddrugsincidenten nam toe. Het aantal softdrugsincidenten steeg van 3.857 in 2022 naar 5.399 in 2023 en verder naar 6.063 in 2024. Het aantal geregistreerde harddrugsincidenten nam toe van 8.201 in 2022 naar 9.359 in 2023 en 9.442 in 2024, het hoogste aantal in tien jaar [1].
Een mogelijke verklaring voor de stijging is het verbod op lachgas dat sinds 1 januari 2023 van kracht is. Lachgas valt onder lijst II van de Opiumwet en valt daarom onder de noemer van softdrugs. Uit de beschikbare cijfers blijkt dat het aantal geregistreerde incidenten met lachgas in 2024 is gestegen ten opzichte van 2023, wat deze ontwikkeling mede kan verklaren [2].
Regionaal valt op dat in 2024 bijna alle politie-eenheden meer softdrugsincidenten per 10.000 inwoners registreerden, met de sterkste stijgingen in Limburg en Amsterdam. Voor harddrugsincidenten gold hetzelfde beeld: in vrijwel alle eenheden nam het aantal incidenten per 10.000 inwoners toe, behalve in Oost-Brabant. De sterkste toename betrof de politie-eenheden Limburg en Zeeland-West-Brabant [1].
Daarnaast nam het aantal meldingen bij Meld Misdaad Anoniem toe. In 2024 was ruim de helft van alle meldingen drugsgerelateerd. In totaal ontving Meld Misdaad Anoniem 12.307 tips over onder andere de import van drugs via de havens, productie van synthetische drugs, hennepteelt en de handel op straat of vanuit woningen [3]. Dit is 4% meer dan in 2023. In 2023 kwamen 11.819 drugsgerelateerde tips binnen [4].
Wet Damocles
Drugsincidenten vormen vaak de basis voor bestuurlijk optreden door gemeenten. Burgemeesters kunnen op grond van artikel 13b Opiumwet, beter bekend als de Wet Damocles, panden sluiten of andere maatregelen nemen wanneer er sprake is van drugshandel, de aanwezigheid van een handelshoeveelheid drugs of goederen bestemd voor de productie ervan. Dit instrument wordt ingezet om de openbare orde te herstellen en herhaling van incidenten te voorkomen [5]. Zie voor meer informatie: Wetgeving, beleid en preventie – Drugs.
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.Politie. Mailwisseling met Regioplan Beleidsonderzoek inzake NDM. 2025.
- 2.Regioplan. Notitie opbrengsten groepsgesprekken. 2025.
- 3.Misdaad Anoniem M. Jaarverslag 2024. 2025.
- 4.Misdaad Anoniem M. Jaarverslag 2023. 2024.
- 5.Bruijn LM, Vols M. Onderzoek toepassing artikel 13b Opiumwet. Groningen /; 2021.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.