HomeIllegale handel, bezit en productie16.4.2 Verdachten van Opiumwetdelicten bij de politie

16.4.2 Verdachten van Opiumwetdelicten bij de politie

  • De CBS-informatie over het aantal geregistreerde verdachten van Opiumwetmisdrijven toonde vanaf 2012 een dalende tendens tot en met het jaar 2017. Ten opzichte van 2012 ging het in 2017 om een daling van 29%. Hoewel het aantal geregistreerde verdachten van Opiumwetmisdrijven in 2018 en 2019 weer steeg naar ruwweg 20.000 verdachten in 2019, daalde het voorlopige aantal verdachten van Opiummisdrijven in 2020 naar 17.900 verdachten ​[1]​.
  • Het aandeel geregistreerde verdachten van een Opiumwetmisdrijf op alle geregistreerde verdachten van misdrijven toonde een golvende beweging: tussen 2011 en 2014 steeg het aandeel, waarna het in 2014-2016 daalde om in 2017-2019 te stijgen en in 2020 licht te dalen. Mogelijk wordt dit beeld vertekend door gewijzigde registratievoorschriften bij de politie, waardoor vanaf juli 2018 meerdere delicten niet meer in één registratie – van het zwaarste feit – mogen worden vastgelegd.
  • De bovenstaande ontwikkelingen in 2020 lijken in lijn met de bevindingen van een recente analyse van gegevens van de politie omtrent de effecten van de coronapandemie op de strafrechtketen. Als in de statistische analyse rekening wordt gehouden met seizoensinvloeden, administratieve wijzigingen en coronamaatregelen, werd geen significant effect van de coronamaatregelen op het aantal geregistreerde Opiumwetverdachten gevonden. Het aantal verdachten van Opiumwetdelicten in de periode maart 2020-juni 2021 week niet veel af van de prognose ​[2]​.
  • De CBS-informatie is door definitieverschillen niet vergelijkbaar met de gegevens uit de OMDATA/RACmin over Opiumwetdelicten die in de volgende paragrafen wordt gepresenteerd (zie ook B10).

Verdachten van Opiumwetmisdrijven ten aanzien van het totaal aantal verdachten, 2011-2020, in absolute aantallen en %I [Tabel 16.4.2]

  • Het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven daalde in de jaren 2013-2017 ​[1]​. De afname in deze periode is 26%. Deze afname is vergelijkbaar met de daling in het aantal geregistreerde verdachten voor Opiumwetmisdrijven in die periode (28%). Na 2017 nam het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven toe. De voorlopige cijfers van het CBS laten in de jaren 2017-2019 een stijging van 17% zien en een toename van 16% in het aantal geregistreerde verdachten van drugsmisdrijven over dezelfde periode. In 2020 daalde zowel het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven als het aantal verdachten van Opiumwetmisdrijven met 10%, ten opzichte van 2019.
  • Het aandeel Opiumwetmisdrijven in het totaal aantal misdrijven schommelde in de periode 2010-2017 rond 1,5%. In 2018 en 2019 steeg dit aandeel naar 1,8% in 2019 om in 2020 weer te dalen naar 1,6%. Bij de stijging van het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven vanaf 2018 (ten opzichte van voorgaande jaren) kan een registratie-effect een rol spelen: sinds juli 2018 kunnen meerdere delicten niet meer onder één registratie worden vastgelegd.
  • De daling van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in 2020 (ten opzichte van 2019) lijkt verband te houden met de coronamaatregelen, met name in de periode maart-mei 2020. De daling van het aantal woninginbraken, winkeldiefstallen, zakkenrollerij en straatroven lijkt toegeschreven te kunnen worden aan het thuiswerken, de anderhalvemeterregel, gesloten winkels en minder toerisme gedurende de eerste lockdown. De gedigitaliseerde criminaliteit lijkt in 2020 juist toegenomen ​[3]​.
  • De toename van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in 2019 (ten opzichte van 2018) is mogelijk (mede) veroorzaakt doordat het eenvoudiger is geworden om aangifte via internet te doen ​[4]​. Dit kan geen verklaring zijn voor de toename van het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven in 2019, aangezien Opiumwetdelicten doorgaans niet via aangiften ter kennis van de politie komen.
  • Op basis van registraties van de Nationale Politie bleek dat het aantal geregistreerde Opiumwetdelicten aan het begin van de tweede lockdown, voordat de avondklok werd ingevoerd (19 december 2020 tot 23 januari 2021), significant was toegenomen. Desalniettemin bleek dat, wanneer de hele periode maart 2020-juni 2021 wordt bezien, de coronamaatregelen geen effect hebben gehad op het aantal geregistreerde Opiumwetdelicten ​[2]​.

Opiumwetmisdrijven op totaal aantal misdrijven, 2011-2020, in absolute aantallen en %I [Tabel 16.4.3]

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    CBS. Verdachten; delictgroep, geslacht, leeftijd en migratieachtergrond [Internet]. 2021. Available from: https://opendata.cbs.nl/statline/\#/CBS/nl/dataset/81947NED/table?dl=53826
  2. 2.
    Moolenaar D, Choenni S. Effect van COVID-19 op de strafrechtketen. Memorandum 2021-3 [Internet]. Den Haag; 2021. Available from: www.wodc.nl.
  3. 3.
    Meijer RF, Moolenaar DEG, Choenni R, Van den Braak SW. Criminaliteit en rechtshandhaving 2020. Cahier 2021-22. Den Haag: WODC, CBS, Politie, OM, Raad voor de rechtspraak; 2021 p. 1–190.
  4. 4.
    Meijer RF, Van den Braak SW, Choenni R. Criminaliteit en rechtshandhaving 2019: Ontwikkelingen en samenhangen: Cahier 2020-16. Den Haag: WODC, CBS, Politie, OM, Raad voor de rechtspraak; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.