HomeIllegale handel, bezit en productie16.4.2 Verdachten van Opiumwetdelicten bij de politie

16.4.2 Verdachten van Opiumwetdelicten bij de politie

  • CBS-informatie indiceert dat het (voorlopig) aantal geregistreerde verdachten van Opiumwetdelicten in 2021 sterk is afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren: van ruwweg 19.000 verdachten in 2020 naar ongeveer 16.000 verdachten in 2021. Het totaal aantal verdachten van misdrijven daalde echter ook grofweg in vergelijkbare mate in 2021, ten opzichte van 2020 ​[1]​.
  • Het aandeel geregistreerde verdachten van een Opiumwetmisdrijf op alle geregistreerde verdachten van misdrijven was in 2021 vergelijkbaar met 2020: ongeveer 7%. Mogelijk wordt de trend van de afgelopen jaren vertekend door gewijzigde registratievoorschriften bij de politie, waardoor vanaf juli 2018 meerdere delicten niet meer in één registratie – van het zwaarste feit – mogen worden vastgelegd ​[1]​.
  • In 2020 zijn de effecten van de coronapandemie op de strafrechtketen onderzocht door politiegegevens te analyseren. Uit de statistische analyse bleek dat de coronapandemie nauwelijks invloed heeft gehad op het aantal geregistreerde verdachten: het aantal verdachten van Opiumwetdelicten in de periode maart 2020-juni 2021 week niet veel af van de prognose van de situatie zonder coronapandemie ​[2].​
  • De CBS-informatie is door definitieverschillen niet vergelijkbaar met de gegevens uit de OMDATA/RACmin over Opiumwetdelicten die in de volgende paragrafen wordt gepresenteerd (zie ook bijlage B10).

Verdachten van Opiumwetmisdrijven ten aanzien van het totaal aantal verdachten, 2012-2021, in absolute aantallen en %I [Tabel 16.4.2]

  • Het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven daalde in 2021 naar ruwweg 12.000. Daarmee lijkt de daling van 2020 door te zetten. Ook het totaal aantal geregistreerde misdrijven daalde in 2021 opnieuw (zie tabel 16.4.3 hieronder) ​[1]​.
  • Het aandeel Opiumwetmisdrijven in het totaal aantal misdrijven was in 2021 vergelijkbaar met het voorgaande jaar (1.6%). Ten aanzien van de trendontwikkeling van het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven vanaf 2018 (ten opzichte van voorgaande jaren) kan een registratie-effect een rol spelen: sinds juli 2018 kunnen meerdere delicten niet meer onder één registratie worden vastgelegd ​[1]​.
  • De daling van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in 2020 (ten opzichte van 2019) lijkt verband te houden met de coronamaatregelen, waaronder met name in de periode maart-mei 2020. De daling van het aantal woninginbraken, winkeldiefstallen, zakkenrollerij en straatroven lijkt toegeschreven te kunnen worden aan het thuiswerken, de anderhalvemeterregel, gesloten winkels en minder toerisme gedurende de eerste lockdown. De gedigitaliseerde criminaliteit lijkt in 2020 juist toegenomen ​[3]​.
  • Op basis van registraties van de Nationale Politie bleek dat het aantal geregistreerde Opiumwetdelicten aan het begin van de tweede lockdown, voordat de avondklok werd ingevoerd (19 december 2020 tot 23 januari 2021), significant was toegenomen. Desalniettemin bleek dat, wanneer de hele periode maart 2020-juni 2021 wordt bezien, de coronamaatregelen geen effect hebben gehad op het aantal geregistreerde Opiumwetdelicten ​[2]​.
  • De toename van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in 2019 (ten opzichte van 2018) is mogelijk (mede) veroorzaakt doordat het eenvoudiger is geworden om aangifte via internet te doen ​[4]​. Dit kan geen verklaring zijn voor de toename van het aantal geregistreerde Opiumwetmisdrijven in 2019, aangezien Opiumwetdelicten doorgaans niet via aangiften ter kennis van de politie komen.

Opiumwetmisdrijven op totaal aantal misdrijven, 2012-2021, in absolute aantallen en %I [Tabel 16.4.3]

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    CBS. Geregistreerde criminaliteit; soort misdrijf, regio . 2022.
  2. 2.
    Moolenaar D, Choenni S. Effect van COVID-19 op de strafrechtketen. Memorandum 2021-3 [Internet]. Den Haag; 2021. Available from: www.wodc.nl.
  3. 3.
    Meijer RF, Moolenaar DEG, Choenni R, Van den Braak SW. Criminaliteit en rechtshandhaving 2020. Cahier 2021-22. Den Haag: WODC, CBS, Politie, OM, Raad voor de rechtspraak; 2021 p. 1–190.
  4. 4.
    Meijer RF, Van den Braak SW, Choenni R. Criminaliteit en rechtshandhaving 2019: Ontwikkelingen en samenhangen: Cahier 2020-16. Den Haag: WODC, CBS, Politie, OM, Raad voor de rechtspraak; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.