Hoe wordt een verhoogd risico op een alcoholstoornis gemeten?
Er zijn korte screeningsinstrumenten die op basis van zelfrapportage een verhoogd risico op een alcoholstoornis kunnen meten. Deze worden vooral ingezet omdat het intensief en kostbaar is om op basis van de DSM-5 te meten hoeveel mensen in Nederland een alcoholstoornis hebben. Een veelgebruikt screeningsinstrument is de AUDIT (Alcohol Use Disorder Identification Test) [1]. Deze wordt in Nederland elke twee jaar afgenomen onder de algemene bevolking (zie Bijlage A). De AUDIT bestaat uit 3 vragen over alcoholconsumptie (ook wel AUDIT-c genoemd) en 7 vragen naar voorvallen rond alcoholgebruik. Het gaat hierbij om voorvallen zoals verplichtingen niet na kunnen komen, rijden onder invloed, spijt hebben van het alcoholgebruik of van anderen het advies krijgen om minder te drinken.
Ongeveer één op de zeven volwassenen heeft een verhoogd risico op een alcoholstoornis.
In 2024 had 14,3% van alle volwassenen in Nederland van 18 jaar en ouder (inclusief de niet-drinkers) een verhoogd risico op een alcoholstoornis. Tussen 2016 en 2024 is het percentage volwassenen met een verhoogd risico op een alcoholstoornis ongeveer gelijk gebleven. Alleen in 2020 was het percentage lager (11,9%) dan in de andere jaren.
Een verhoogd risico op een alcoholstoornis komt vaker voor onder mannen, jongvolwassen en volwassenen met een hbo- of universitaire opleiding
Meer mannen (20,1%) dan vrouwen (8,7%) hadden in 2024 een verhoogd risico op een alcoholstoornis. Daarnaast nam het percentage af met het stijgen van de leeftijd. Zo kwam een verhoogd risico op een alcoholstoornis het meest voor onder 18-24-jarigen (28,2%) en het minst onder 75-plussers (3,7%). Verder kwam een verhoogd risico op een alcoholstoornis vaker voor onder volwassenen met een hbo- of universitaire opleiding (18,5%) dan onder volwassenen met een havo, vwo of mbo niveau 2-4 opleiding (13,5%) of volwassenen met een opleiding op het basisonderwijs, lbo, mavo, vmbo of mbo niveau 1 (8,5%)
Lees meer over een verhoogd risico op een alcoholstoornis via het Expertisecentrum Alcohol
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.T.F. Babor, J.C. Higgins-Biddle, J.B. Saunders, M.G. Monteiro. AUDIT: The Alcohol Use Disorders Identification Test: Guidelines for Use in Primary Care. Second Edition. World Health Organization (WHO). Department of Mental Health and Substance Dependence; 2001.
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.