HomeBijlagenB11. Toelichting gegevensverzameling bij Criminaliteit en overlast

B11. Toelichting gegevensverzameling bij Criminaliteit en overlast

De gegevens gepresenteerd in 17. Criminaliteit en overlast zijn afkomstig uit registratiesystemen van verschillende organisaties zoals de Nationale Politie, de SVG, het NFI, het CBR en DJI. Verder wordt geput uit de Veiligheidsmonitor, onderzoek en jaarverslagen. Het beeld is fragmentarisch omdat de informatie belangrijke lacunes kent:

  • De politie screent verdachten niet systematisch op middelengebruik. We weten dus niet hoeveel (problematische) gebruikers in totaal bij de politie binnenkomen en welke delicten ze plegen.
  • Het HKS van de politie, waarin kon worden aangegeven of een verdachte ‘alcoholgebruiker‘ of ‘drugsgebruiker’ was, wordt sinds 2015 niet meer gebruikt door de politie. In het registratiesysteem BVH kunnen handmatig, op basis van de inschatting van de verbalisant, gevarenclassificaties zoals ‘alcoholist’ en ‘harddrugsgebruiker’ toegekend worden. Deze registraties zijn over 2016-2021 opgevraagd. Deze gegevens zijn door de wijziging in de registratie niet vergelijkbaar met de informatie over de jaren daarvoor.
  • In het datasysteem van het Openbaar Ministerie (OM) is geen informatie te vinden over middelengebruik bij justitiabelen.
  • Binnen de forensische zorg kunnen gedetineerden een behandeling van verslavingsproblematiek ondergaan. Voor het bijhouden van gegevens over de instroom, doorstroom en uitstroom in de forensische zorg bestaat het IFZO. Hierin worden echter (nog) niet alle gegevens volledig en betrouwbaar bijgehouden ​[1]​.
  • Er wordt geen periodiek onderzoek gedaan naar (problematisch) middelengebruik in het strafrechtelijk systeem.

Politiegegevens

In het politiesysteem BVH kan een gevarenclassificatie (middels de actie E35) toegevoegd worden, zoals ‘alcoholist’ en ‘harddrugsgebruiker’. De politieregistraties van deze gevarenclassificaties in BVH zijn opgevraagd voor de periode 2016-2021.

  • Criteria voor het toevoegen van de gevarenclassificatie ‘alcoholist’: persoon die verslaafd is aan alcoholhoudende drank en waarvan de door hem gepleegde strafbare feiten rechtstreeks verband houden met zijn alcoholgebruik, en/of als de persoon een gevaar oplevert voor de openbare orde/veiligheid.
  • Criteria voor het toevoegen van de gevarenclassificatie ‘harddrugsgebruiker’: persoon die verslaafd is aan verdovende middelen en waarvan de door hem gepleegde strafbare feiten rechtstreeks verband houden met zijn verdovende middelengebruik, of een persoon die als gevolg van zijn verslaving een gevaar oplevert voor de openbare orde of veiligheid.
  • De criteria voor het toevoegen van de gevarenclassificatie ‘alcohol- en harddrugsgebruiker’ zijn gelijk aan de combinatie van de criteria voor de afzonderlijke gevarenclassificaties ‘alcoholist’ en ‘harddrugsgebruiker’.

Toelichting bij figuren:

‘Type delict waarvan als ‘alcoholist’ geclassificeerde personen bij de politie worden verdacht, 2016-2021, in %’ en ‘Type delict waarvan als ‘harddrugsgebruiker’ geclassificeerde personen bij de politie worden verdacht, 2016-2021, in %’.

De delictscategorie ‘overige’ is buiten beschouwing gelaten in de tekstuele weergave. Als het delict niet toegewezen wordt aan één van de andere zes (specifieke) feitcategorieën, dan valt het onder de feitcategorie ‘overig’. De delicten in deze delictscategorie betreffen voornamelijk bedreiging, vernielingen/beschadigingen, openbare orde – en milieudelicten. Bij alle drie groepen met geclassificeerde verdachten vormt de delictscategorie ‘overige’ in 2021 een aanzienlijk aandeel: 32% van de ‘alcoholisten’, 22% van de ‘harddrugsgebruikers’ en 32% van de ‘alcohol- en drugsgebruikers’.

Duidingssessie

In aanvulling op de bovenstaande informatiebronnen is voor het opstellen van dit hoofdstuk in 2021 een groepsgesprek met inhoudelijk experts georganiseerd. Daarin is gezamenlijk de context van gesignaleerde cijfermatige ontwikkelingen in de verzamelde data over 2020 verkend en zijn mogelijke verklaringen besproken om de ontwikkelingen te duiden. Aan het groepsgesprek hebben ter zake deskundige medewerkers van de Verslavingsreclassering (SVG), Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) en een wetenschapper van Avans Hogeschool deelgenomen. Het gespreksverslag is opgenomen in een notitie over deze zogenoemde ‘duidingssessie’ ​[1]​.

  1. 1.
    Regioplan. Notitie opbrengsten groepsgesprekken. 2021.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.