HomeBijlagenB11. Toelichting gegevensverzameling bij Criminaliteit en overlast

B11. Toelichting gegevensverzameling bij Criminaliteit en overlast

De gegevens gepresenteerd in 17. Criminaliteit en overlast zijn afkomstig uit registratiesystemen van verschillende organisaties zoals de Nationale Politie, de verslavingsreclassering (SVG), het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Verder wordt geput uit de Veiligheidsmonitor, onderzoek en jaarverslagen. Het beeld is fragmentarisch omdat de informatie belangrijke lacunes kent:

  • De politie screent verdachten niet systematisch op middelengebruik. We weten dus niet hoeveel (problematische) gebruikers in totaal bij justitie binnenkomen en welke delicten ze plegen.
  • Het Herkenningsdienstsysteem (HKS) van de politie, waarin kon worden aangegeven of een verdachte ‘alcoholgebruiker‘ of ‘drugsgebruiker’ was, wordt sinds 2015 niet meer gebruikt door de politie. In het registratiesysteem Basisvoorziening Handhaving (BVH) kunnen handmatig gevarenclassificaties, zoals ‘alcoholist’ en ‘harddrugsgebruiker’ toegekend worden. Deze registraties zijn over 2016-2020 opgevraagd. Deze gegevens zijn door de wijziging in de registratie niet vergelijkbaar met de informatie over de jaren daarvoor.
  • In het datasysteem van het Openbaar Ministerie (OM) is geen informatie te vinden over middelengebruik bij justitiabelen.
  • Binnen de forensische zorg kunnen gedetineerden een behandeling van verslavingsproblematiek ondergaan. Voor het bijhouden van gegevens over de instroom, doorstroom en uitstroom in de forensische zorg bestaat het IFZO (applicatie Informatievoorziening Forensische Zorg). Hierin worden echter (nog) niet alle gegevens volledig en betrouwbaar bijgehouden ​[1]​.
  • Er wordt geen periodiek onderzoek gedaan naar (problematisch) middelengebruik in het strafrechtelijk systeem.

Politiegegevens

In het politiesysteem Basisvoorziening Handhaving (BVH) kan een gevarenclassificatie (middels de actie E35) toegevoegd worden, zoals ‘alcoholist’ en ‘harddrugsgebruiker’. De politieregistraties van deze gevarenclassificaties in BVH zijn opgevraagd voor de periode 2016-2020.

  • Criteria voor het toevoegen van de gevarenclassificatie ‘alcoholist’: persoon die verslaafd is aan alcoholhoudende drank en waarvan de door hem gepleegde strafbare feiten rechtstreeks verband houden met zijn alcoholgebruik, en/of als de persoon een gevaar oplevert voor de openbare orde/veiligheid.
  • Criteria voor het toevoegen van de gevarenclassificatie ‘harddrugsgebruiker’: persoon die verslaafd is aan verdovende middelen en waarvan de door hem gepleegde strafbare feiten rechtstreeks verband houden met zijn verdovende middelengebruik, of een persoon die als gevolg van zijn verslaving een gevaar oplevert voor de openbare orde of veiligheid.

Toelichting bij figuur 17.2.1: De delictscategorie ‘overige’ is buiten beschouwing gelaten in de tekstuele weergave. Als het delict niet toegewezen wordt aan één van de andere zes (specifieke) feitcategorieën, dan valt het onder de feitcategorie ‘overig’. De delicten in deze delictscategorie betreffen voornamelijk bedreiging, vernielingen/beschadigingen, openbare orde – en milieudelicten. Bij alle drie groepen met geclassificeerde verdachten vormt de delictscategorie ‘overige’ in 2020 een aanzienlijk aandeel: 34% van de ‘alcoholisten’, 23% van de ‘harddrugsgebruikers’ en 30% van de ‘alcohol- en drugsgebruikers’.

Duidingssessie

In aanvulling op de bovenstaande informatiebronnen is voor het opstellen van dit hoofdstuk een groepsgesprek met inhoudelijk experts georganiseerd. Daarin is gezamenlijk de context van gesignaleerde cijfermatige ontwikkelingen in de verzamelde data verkend en zijn mogelijke verklaringen besproken om de ontwikkelingen te duiden. Aan het groepsgesprek hebben ter zake deskundige medewerkers van de Verslavingsreclassering (SVG), Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) en een wetenschapper van Avans Hogeschool deelgenomen. Het gespreksverslag is opgenomen in een notitie over deze zogenoemde ‘duidingssessie’​[1]​.

  1. 1.
    Regioplan. Notitie opbrengsten groepsgesprekken. 2021.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.