Bij hoeveel opnames en observaties in ziekenhuizen speelt het gebruik van cannabis een rol?
In het kort: in 2023 waren er 225 opnamen of observaties waarbij cannabisproblematiek de hoofddiagnose was. Het ging daarbij meestal om een stoornis gerelateerd aan het gebruik van cannabis, zoals verslaving, psychose en angst. Cannabisproblematiek werd 2.922 keer als nevendiagnose geregistreerd. Zowel het aantal hoofd- als nevendiagnosen is vergeleken met 2015 gestegen. Bijna driekwart van de patiënten is man. De gemiddelde leeftijd is sinds 2015 gestegen en is in 2023 40,5 jaar.
In 2023 waren er ruim 200 opnamen en observaties met cannabisproblematiek als belangrijkste reden, als nevendiagnose kwam het veel vaker voor
In 2023 waren er in Nederlandse ziekenhuizen 225 klinische opnamen of observaties waarbij cannabisproblematiek de hoofddiagnose was. De hoofddiagnose is de diagnose die achteraf (bij ontslag) wordt gezien als de belangrijkste reden voor opname of observatie in het ziekenhuis. In de meeste gevallen (80%) ging het om een klinische opname. Vaker speelde cannabis een rol als nevendiagnose. In 2023 werd cannabis 2.922 keer als nevendiagnose geregistreerd. Dat betekent dat cannabisgebruik van invloed is geweest op de behandeling of de uitkomst van de behandeling, maar niet de belangrijkste reden was voor opname of observatie.
Meeste opnamen en observaties vanwege een stoornis gerelateerd aan het gebruik van cannabis
Artsen leggen bij een klinische opname of observatie vast wat de diagnose is. Dat doen ze met behulp van een internationaal classificatiesysteem, de ICD-10. Er kwamen in 2023 twee cannabisgerelateerde diagnosen voor. In 2023 werd de diagnose ‘stoornis gerelateerd aan het gebruik van cannabis’ (zoals verslaving, psychose en angst) het vaakst als hoofddiagnose geregistreerd (184 keer, 82%). De andere diagnose ‘vergiftiging door cannabis(derivaten)’ werd 41 (18%) keer als hoofddiagnose geregistreerd.
Aantal opnamen en observaties vanwege cannabisproblematiek op lange termijn gestegen
Het aantal klinische opnamen en observaties met cannabisproblematiek als hoofddiagnose is in 2023 hoger vergeleken met 2015. Ook het aantal nevendiagnoses is in deze periode toegenomen. De stijging van de nevendiagnosen deed zich vooral voor tot 2021. Daarna lijkt het aantal nevendiagnosen stabiel.
In 2023 werden ongeveer 2.700 personen minstens één keer opgenomen met cannabisproblematiek als hoofd- of nevendiagnose
Dezelfde persoon kan meer dan één keer per jaar worden opgenomen (klinisch of observatie). Ook kan er per opname meer dan één nevendiagnose worden gesteld. Gecorrigeerd voor dubbeltellingen ging het in 2023 om 2.711 personen. Zij werden in dat jaar minstens één keer opgenomen met een probleem gerelateerd aan cannabis als hoofd- of nevendiagnose.
Bijna driekwart van de patiënten met cannabisproblematiek is man
Van de mensen die in 2023 tenminste één keer waren opgenomen (klinisch of observatie) vanwege cannabisproblematiek (hoofd én nevendiagnose) was 72,7% man. Dit is ongeveer gelijk aan het aandeel mannen in eerdere jaren.
Toename van aandeel 50-plus patiënten met cannabisproblematiek, afname onder twintigers
In 2023 waren bijna alle leeftijdscategorieën gelijk vertegenwoordigd met een aandeel van rond de 10%. Uitzonderingen hierop zijn de jongste leeftijdsgroepen (<19 jaar) en de oudste leeftijdsgroepen (60-plussers). Het aandeel van deze groepen was kleiner. Vergeleken met 2015 is het aandeel 20-24- en 25-29-jarigen in 2023 duidelijk afgenomen. Het aandeel van de leeftijdscategorieën boven de 50 jaar is juist toegenomen tussen 2015 en 2023. Het aandeel van de andere leeftijdsgroepen is ongeveer gelijk gebleven.
Gemiddelde leeftijd van patiënten met cannabisproblematiek gestegen
De gemiddelde leeftijd van personen die zijn opgenomen met cannabisproblematiek (klinisch of observatie) is sinds 2015 (36,5 jaar) geleidelijk gestegen naar 40,5 jaar in 2023. De trend van een stijgende gemiddelde leeftijd lijkt in lijn met een daling in cannabisgebruik onder jongeren. Vergeleken met 2015 is het gebruik in het laatste jaar onder 18-19-jarigen gedaald van 27,5% naar 13,6% in 2024 (zie pagina Veranderingen in cannabisgebruik onder volwassenen). Ook was er een afname van het aandeel jonge cliënten in de verslavingszorg (zie pagina Verslavingszorg).
Aanvullende informatie
Bronnen
- 1.CBS. Ziekenhuisopnamen voor middelengebruik, 2015-2018: 1-9-2020 [Internet]. 2020. Available from: https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2020/36/ziekenhuisopnamen-voor-middelengebruik-2015-2018
Hoe te verwijzen
Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.