HomeCannabis3.6.3 Incidenten

3.6.3 Incidenten

Acute gezondheidsincidenten

Aard en omvang van incidenten

De Monitor Drugsincidenten (MDI) en het Letsel Informatie Systeem (LIS) (zie bijlage B3) houden gegevens bij over de aard en omvang van acute drugsgerelateerde gezondheidsincidenten ​[1]​. De informatie wordt verzameld in een aantal regio’s en geeft geen totaaloverzicht van het absolute aantal drugsgerelateerde gezondheidsincidenten in heel Nederland.

  • In 2019 werden in totaal 6.629 drugsincidenten gemeld. Bij 1.709 gevallen (26%) werd cannabisgebruik geregistreerd (met of zonder alcohol). In 75% van deze incidenten was cannabis de enige gebruikte drug. De gegevens over de gebruikte drugs zijn grotendeels afkomstig van zelfrapportage.

De onderstaande tabel geeft een overzicht van alle incidenten met cannabis als enige drug in het registratiejaar 2019. Vanwege verschillen tussen de medische diensten worden gegevens uitgesplitst naar type dienst.

  • In 1.283 incidenten (19%) was cannabis de enige gebruikte drug. In deze database zitten relatief weinig patiënten die cannabis hebben gecombineerd met andere drugs. Dat komt ook omdat 40% van de incidenten is gemeld door EHBO’s op grootschalige feesten, waar het gebruik van cannabis door uitgaande jongeren en jongvolwassenen minder vaak voorkomt (zie § 3.3). Van de 1.503 incidenten in 2019 waarin meer dan één drug was gebruikt, maakte cannabis in 426 gevallen (28%) deel uit van de combinatie. De combinatiegevallen met cannabis worden hier niet verder beschreven (tenzij anders aangegeven).
  • Met name bij de spoedeisende hulp in ziekenhuizen is de bijdrage van cannabis aan het geheel aan drugsgerelateerde incidenten groot; ongeveer een vijfde (LIS ziekenhuizen) tot een derde (MDI ziekenhuizen) van het totaal. De bijdrage van cannabis aan het totaal aantal incidenten is landelijk groter bij ziekenhuizen en ambulances dan EHBO-diensten, maar in Amsterdam is het aandeel cannabis bij ziekenhuizen het grootst. Daar speelt het cannabisgebruik door toeristen een grote rol.
  • Cannabisgebruik leidt tot relatief weinig incidenten bij de EHBO’s op grootschalige evenementen, die door het hele land gegevens verzamelen. Bij 12% van de drugsincidenten op EHBO’s speelt cannabis als enige drug een rol.

Kenmerken patiënten en incidenten gerelateerd aan gebruik van cannabis

De Monitor Drugsincidenten rapporteert ook over kenmerken van cannabispatiënten en incidenten.

  • Zo’n 70% van de cannabis-incidenten vindt plaats onder mannen. Dat aandeel is tijdens de registratie- periode 2009-2019 niet veranderd.
  • De jongste patiënten worden gezien op de EHBO’s van feesten. Hier is 59% van de patiënten met een cannabisintoxicatie jonger dan 25 jaar. Het percentage patiënten jonger dan 25 jaar dat op EHBO’s wordt behandeld is echter groter voor ecstasy (65% onder 25 jaar), amfetamine (67%) en 4-FA (73%). Van alle patiënten op de EHBO’s met een drugsgerelateerd probleem is 61% jonger dan 25 jaar.
  • Binnen de andere diensten is de leeftijd van cannabispatiënten lager dan gemiddeld door de dienst wordt gezien: bij de ambulances is 45% van de cannabispatiënten jonger dan 25 jaar (tegenover 34% van alle patiënten), bij de SEH’s van de MDI is 37% van de cannabispatiënten jonger dan 25 jaar (35% van alle patiënten); bij de SEH’s van het LIS 47% van de cannabispatiënten (ten opzichte van 38% van alle patiënten daar) en bij de forensisch artsen 40% van de cannabispatiënten (27% van alle patiënten).
  • Incidenten die zijn geregistreerd bij de MDI zijn ingedeeld in een lichte, matige, of ernstige mate van intoxicatie. In het LIS wordt de mate van intoxicatie niet gescoord. De meeste patiënten die na cannabisgebruik acuut medische hulp zochten in de afgelopen jaren hebben een lichte intoxicatie, waarbij de symptomen variëren van misselijkheid tot angstklachten. In 2019 was van de meer dan 500 geregistreerde patiënten bij de MDI-ziekenhuizen 58% matig of ernstig onder invloed. Van de meer dan 200 ambulance patiënten in 2019 met een cannabis-gerelateerd probleem was 53% matig of ernstig onder invloed. Over de jaren zijn echter grote schommelingen geregistreerd, op basis waarvan geen duidelijke trend kan worden beschreven.
  • Van de acht regio’s die deelnemen aan de MDI (zie bijlage B3) is de bijdrage van incidenten met alleen cannabis het grootst in Amsterdam, waar cannabis-incidenten in de periode 2009-2019 een derde tot de helft van het totaal aan incidenten betreffen. Het toerisme is hierin een belangrijke factor.

Tabel 3.6.1     Incidenten met cannabis als enige drug geregistreerd door de Monitor Drugsincidenten (MDI) en het Letsel Informatie Systeem (LIS), 2019

Informatieverzoeken over acute vergiftigingen

Het Nationaal Vergiftigings Informatie Centrum (NVIC) voorziet artsen en andere hulpverleners van informatie over de mogelijke gezondheidseffecten en behandeling van acute vergiftiging ​[2]​.

  • De drugs met het hoogste aantal telefonisch gemelde blootstellingen bij personen van 13 jaar en ouder waren cannabisproducten (194 blootstellingen). Dat was 14,3% van alle drugsgerelateerde blootstellingen in 2020.
  • Naast de telefonische raadplegingen kunnen ook risicoanalyses via de website www.vergiftigingen.info uitgevoerd worden. Deze website is vrij toegankelijk. Cannabisproducten stonden hier op de vijfde plaats met 321 risicoanalyses, na MDMA, cocaïne, GHB/GBL, en amfetamine.
  • Het NVIC constateert de afgelopen jaren een fluctuerend aantal consulten over intoxicaties met cannabis. In 2019 en 2018 kreeg het NVIC respectievelijk 231 en 168 informatieverzoeken naar aanleiding van mogelijke intoxicaties met cannabis.
  • Voor cannabisproducten op olie-basis (bijv. CBD-olie, THC-olie) was er tussen 2015 en 2017 een stijging van het aantal informatieverzoeken, van 1 naar 85 telefonisch gemelde blootstellingen. Sindsdien zijn de aantallen stabiel gebleven.

Cannabisintoxicaties in Europa

Het EURO-DEN Plus project verzamelt gegevens over drugsgerelateerde spoedgevallen van een netwerk van ziekenhuizen in Europa. Gegevens werden verzameld over 23,947 geregistreerde acute intoxicaties aan 32 ziekenhuizen in 20 Europese landen (exclusief Nederland) over een periode van 4 jaar (2014-2017) ​[3]​. Nederland is in 2018 begonnen gegevens in 2 centra te verzamelen.

  • Na heroïne (22%) en cocaïne (19%) was cannabis (17%) de stof die het vaakst betrokken was bij acute drugsintoxicaties in deze 20 Europese landen.
  • Vooral onder tieners was er een groot aantal drugsgerelateerde spoedgevallen waarbij cannabis een rol speelde (er kunnen meerdere middelen en rol spelen bij een drugsgerelateerd spoedgeval). In de jongste leeftijdsgroep (<19 jaar) was het percentage incidenten met cannabis (42%) hoger dan in de leeftijdsgroep 19-60 jaar (ongeveer 15%) als ook in de leeftijdsgroep van 60 en ouder (ongeveer 14%).
  • Een trendanalyse toont aan dat het aantal cannabisintoxicaties tussen 2014 en 2016 licht afnam, maar vervolgens in weer 2017 toenam.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Schürmann L, Croes E, Vercoulen E, Valkenberg H. Monitor drugsincidenten: Factsheet 2019. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.
  2. 2.
    Nugteren–van Lonkhuyzen JJ, Van Velzen AG, Mulder-Spijkerboer HN, Visser CC, Dijkman MA, Kan AA, et al. NVIC Jaaroverzicht 2021. Acute vergiftigingen bij mens en dier. Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, Universitair Medisch Centrum Utrecht. 2021.
  3. 3.
    EMCDDA. Drug-related hospital emergency presentations in Europe: update from the Euro-DEN Plus expert network: Technical report. Luxembourg: Publications Office of the European Union; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype