ADHD-medicatie
Home ❯ ADHD-medicatie ❯ 15.3.3 ADHD-medicatiegebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

15.3.3 ADHD-medicatiegebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

Wijzigingsdatum: 20 | 01 | 2026

In deze paragraaf:

Hoeveel uitgaanders gebruiken ADHD-medicatie?

In het kort: Eén op de vijftien uitgaanders had in 2023 in het laatste jaar ADHD-medicatie zonder doktersrecept gebruikt. Onder uitgaanders behoren vooral mannen en hoogopgeleiden tot de gebruikersgroep. ADHD-medicatie wordt onder uitgaanders vooral ingezet als prestatie verhogend middel voor studie of werk, en in mindere mate als uitgaansdrug. 

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina. Naast de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit onderzoek in Amsterdam ​[2]​. Omdat het Amsterdamse uitgaansleven vaak trendsettend is, kunnen signalen van daar inzicht geven in nieuwe ontwikkelingen in middelengebruik in het uitgaansleven.

Eén op de vijftien uitgaanders heeft in het laatste jaar ADHD-medicatie zonder doktersrecept gebruikt

In 2023 had 6,6% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar ADHD-medicatie zonder doktersrecept gebruikt. Bijna één op de vijf (18,7%) had ooit in het leven ADHD-medicijnen zonder doktersrecept gebruikt. ADHD-medicijnen stonden daarmee op de eerste plaats wat betreft het percentage gebruikers van medicijnen zonder doktersrecept in het laatste jaar, gevolgd door benzodiazepinen [1]. 

Uitgaande mannen en hbo- en wo-opgeleiden zijn vaker gebruikers van ADHD-medicatie

Meer uitgaande mannen (7,6%) dan vrouwen (5,6%) hebben in het laatste jaar ADHD-medicatie zonder doktersrecept gebruikt. Ook zijn er opleidingsverschillen: onder hbo- en wo-opgeleiden is het percentage gebruikers in het laatste jaar hoger dan onder uitgaanders met een lager opleidingsniveau. Er zijn slechts kleine leeftijdsverschillen.

ADHD-medicatie wordt vooral gebruikt als prestatie verhogend middel

Verschillende onderzoeken onder uitgaanders ​[2,3]​ laten zien dat ADHD-medicatie (bij niet-medisch gebruik) vooral wordt gebruikt als prestatie verhogend middel voor studie of werk, en maar weinig als uitgaansdrug. Zie ook: ADHD-medicatiegebruik onder studenten.

Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina
Het Grote Uitgaansonderzoek

Landelijke cijfers over middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen die uitgaan worden verzameld in Het Grote Uitgaansonderzoek (HGU) ​​​[1]​. In 2023​​ is in dit onderzoek het middelengebruik in kaart gebracht van 7.012 uitgaande jongeren en jongvolwassenen van 16-35 jaar die in het afgelopen jaar tenminste één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht (ook wel ‘uitgaanders’ genoemd). De gegevens werden van 19 mei tot en met 20 juni 2023 verzameld via een online vragenlijst. De representativiteit van de steekproef kan niet precies worden vastgesteld vanwege het ontbreken van een steekproefkader. Eerdere metingen vonden plaats in 2013, 2016 en 2020. Vanwege verschillen in de wervingsprocedure, steekproefverschillen en het ontbreken van een steekproefkader kunnen alleen voorzichtige conclusies getrokken worden over een eventuele toe- of afname van het gebruik van middelen in het uitgaansleven. Dat geldt vooral als verschillen tussen de jaren klein zijn.

De Antenne Amsterdam

Als aanvulling op de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit het Amsterdamse uitgaansleven. Sinds 1993 volgt Antenne trends in het Amsterdamse uitgaansleven. Dit gebeurt via een kwalitatief onderzoek met een uitgaanspanel van uitgaanders en professionals die werkzaam zijn in het uitgaansleven. Deze panelleden signaleren ontwikkelingen in middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen en duiden deze. De kwalitatieve aard van de panelstudie betekent dat de bevindingen niet representatief zijn, maar indicatief voor trends binnen het Amsterdamse uitgaansleven. In 2024 zijn 22 panelleden individueel geïnterviewd ​[2]​. Ten opzichte van de vorige meting kende het panel veel wisselingen en is het grotendeels vernieuwd.

Overige lokale/regionale onderzoeken onder uitgaanders

In de Gooi en Vechtstreek en in Den Haag wordt ook onderzoek gedaan onder uitgaanders. Zie voor meer informatie:

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    R.J.J. Van Beek, K. Monshouwer, F. Schutten, W. Den Hollander, R. Andree, M. Van Laar. Het Grote Uitgaansonderzoek 2023: Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Trimbos-instituut; 2024.
  2. 2.
    T. Nabben, A. Benschop. Antenne Amsterdam 2024: Trends in gebruik van alcohol, tabak, cannabis en andere drugs. Hogeschool van Amsterdam; 2025.
  3. 3.
    Monshouwer K, Van Miltenburg CJA, Van Beek RJJ, Den Hollander W, Schouten F, Blankers M, et al. Het Grote Uitgaansonderzoek 2020: Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Utrecht: Trimbos-instituut; 2021.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

In deze paragraaf:

Start met typen en klik op zoeken

Accessibility by WAH