Home ❯ Alcohol ❯ 11.3.3 Alcoholvrije dranken onder scholieren regulier voortgezet onderwijs

11.3.3 Alcoholvrije dranken onder scholieren regulier voortgezet onderwijs

Hoeveel scholieren drinken alcoholvrije dranken?

In het kort: In 2025 dronk 8,6% van de scholieren van het regulier voortgezet onderwijs (12-16 jaar) ten minste maandelijks alcoholvrije dranken. Leerlingen die in de laatste maand alcohol hebben gedronken, dronken vaker alcoholvrije dranken (17%) dan scholieren die de laatste maand geen alcohol hebben gedronken (6%).

Bijna één op de tien scholieren drinkt maandelijks alcoholvrije dranken

In 2025 dronk 8,6% van de scholieren van 12-16 jaar ten minste maandelijks alcoholvrije dranken. Het percentage leerlingen dat maandelijks alcoholvrije dranken drinkt, ligt hoger onder leerlingen die in de laatste maand alcohol hebben gedronken (17%) vergeleken met leerlingen die in de laatste maand geen alcohol hebben gedronken (6%) ​[1]​.

Door het drinken van alcoholvrije dranken zouden jongeren aan de smaak van alcohol kunnen wennen, waardoor de overstap naar alcoholhoudende varianten mogelijk kleiner wordt ​[2]​.

Geen verschil tussen jongens dan meisjes in het drinken van alcoholvrije dranken

Het percentage scholieren dat tenminste maandelijks alcoholvrije dranken drinkt is ongeveer even hoog onder jongens (8,9%) en meisjes (8,1%).

Gebruik van alcoholvrije dranken neemt tot 15 jaar toe met leeftijd

Tussen 12 en 15 jaar, neemt ten minste maandelijks gebruik van alcoholvrije dranken toe van 4,8% tot 11,2%. Onder 16-jarigen lijkt het percentage te stabiliseren (10,8%).

Kerncijfers jongeren: Leefstijlmonitor

Kerncijfers over middelengebruik onder scholieren in het regulier voortgezet onderwijs (vmbo, havo en vwo) zijn afkomstig uit de Leefstijlmonitor. Voor 12- tot en met 16-jarige scholieren worden landelijk representatieve gegevens verzameld in het Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-onderzoek en het Peilstationsonderzoek. Deze onderzoeken wisselen elkaar iedere twee jaar af. Sinds 2017 zijn de onderzoeksmethoden en analyses van beide studies zoveel mogelijk op elkaar afgestemd, waardoor kerncijfers goed over de tijd kunnen worden vergeleken. Daarnaast levert het Peilstationsonderzoek iedere vier jaar aanvullende verdiepende informatie over middelengebruik. De meest recente cijfers zijn afkomstig uit het HBSC-onderzoek van 2025.

Hoe is het HBSC-onderzoek in 2025 uitgevoerd?

Scholen werden via een willekeurige steekproef geselecteerd uit het bestand van DUO. In totaal namen 318 scholen voor voortgezet onderwijs deel aan het onderzoek (respons: 19%). Voor de analyses zijn gegevens gebruikt van 5103 scholieren van 12 tot en met 16 jaar die de vragenlijst hadden ingevuld. De vragenlijsten zijn in 2025 klassikaal afgenomen onder begeleiding van getrainde onderzoeksassistenten. De resultaten zijn gewogen, zodat deze representatief zijn voor jongeren in Nederland naar geslacht, leerjaar, schoolniveau en stedelijkheidsgraad. Verschillen tussen groepen en veranderingen over tijd zijn statistisch getoetst. Bij vergelijkingen tussen meerdere groepen of meetjaren is gecorrigeerd voor het verhoogde risico op toevalsbevindingen ​[1]​.

Aanvullende analyses
Naast de analyses in het oorspronkelijke HBSC-rapport zijn op verzoek van de Nationale Drug Monitor voor een aantal middelen aanvullende analyses uitgevoerd. Deze aanvullende analyses zijn op precies dezelfde manier uitgevoerd als de analyses in het oorspronkelijke rapport.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    M. De Looze, M. Kapitein, S. van Dorsselaer, M. Rombouts, L. Baams, S. Geurts, et al. HBSC 2025. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Universiteit Utrecht en Trimbos-instituut; 2026.
  2. 2.
    de Wit G, Everaars B, Bilderbeek B, Visscher K, Hendrikx R, Voogt C. Reclame voor en gebruik van alcoholvrije dranken [Internet]. RIVM; 2021. Available from: https://www.rivm.nl/publicaties/reclame-voor-en-gebruik-van-alcoholvrije-dranken

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.