HomeAlcohol11.3.7 Alcoholgebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

11.3.7 Alcoholgebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

Hoeveel uitgaanders drinken alcohol?

In het kort: Bijna alle uitgaanders (98,2%) hadden in 2023 in het afgelopen jaar alcohol gedronken. Ruim driekwart van de uitgaanders drinkt tenminste wekelijks. Als tijdens het uitgaan wordt gedronken zijn de hoeveelheden fors: gemiddeld 7,2 glazen door mannen en 5,0 glazen door vrouwen. Binnen het Amsterdamse uitgaansleven wordt gesignaleerd dat uitgaanders kritischer zijn geworden over hun alcoholgebruik: minder drinken is normaler en sommigen minderen of stoppen tijdelijk. Hogere horecaprijzen lijken daarbij een rol te spelen.

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina. Naast de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit onderzoek in Amsterdam ​[2]​. Omdat het Amsterdamse uitgaansleven vaak trendsettend is, kunnen signalen van daar inzicht geven in nieuwe ontwikkelingen in middelengebruik in het uitgaansleven.

Bijna alle uitgaanders drinken weleens alcohol

In 2023 had 98,2% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar alcohol gedronken. Dit is niet veranderd vergeleken met 2020. Het gebruik van alcohol in het laatste jaar is onder de uitgaanders hoger dan onder leeftijdsgenoten (15-34 jaar) in de algemene bevolking (76,5%) ​[1]​.

Uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo-1 drinken minder vaak alcohol

Ongeveer evenveel mannen als vrouwen hebben in het laatste jaar alcohol gedronken. Ook zijn er geen verschillen tussen leeftijdsgroepen. Er zijn wel opleidingsverschillen: onder uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo niveau 1 is het percentage dat in het afgelopen jaar alcohol heeft gedronken iets lager dan onder uitgaanders met een hoger opleidingsniveau.

Ruim driekwart van de uitgaanders drinkt wekelijks alcohol

Van de uitgaanders die het afgelopen jaar alcohol hadden gedronken deed in 2023 72,4% dat één of een paar keer per week en 4,7% (bijna) elke dag.

Uitgaanders drinken veel alcohol op een uitgaansavond

De hoeveelheid alcohol die tijdens het uitgaan werd gebruikt was fors: als uitgaanders alcohol dronken dan ging het bij mannen gemiddeld om 7,2 glazen en bij vrouwen om 5,0 glazen. Een groot deel van de vrouwen (91,0%) en mannen (91,5%) dronk ook alcohol vóórdat ze uitgingen. Dat wordt ook wel “indrinken” genoemd. Als werd ingedronken, dan dronken mannen vooraf gemiddeld 5,9 glazen en vrouwen 4,2 glazen. In totaal kwam dit neer op gemiddeld 13,1 glazen voor mannen en 9,2 glazen voor vrouwen op een uitgaansdag.

Op dagen waarop uitgaanders alcohol dronken maar niet uitgingen werd aanzienlijk minder gedronken: mannen dronken dan gemiddeld 3,5 glazen en vrouwen 2,6 glazen.

Zes op de tien uitgaanders drinken (ook) weleens alcoholvrije dranken

Alcoholvrije dranken werden in 2023 door 62,1% van de uitgaanders in het afgelopen jaar (ook) gedronken. Voor de meeste mensen die zowel alcoholhoudende als alcoholvrije dranken drinken heeft dit geen invloed op het drinken van alcoholhoudende dranken: 63,2% bleef evenveel alcohol drinken. Ongeveer één op de vijf (21,7%) dronk minder alcohol en 1,6% stopte helemaal met het drinken van alcohol.

Opvallende signalen uit het Amsterdamse uitgaansleven: meer bewustzijn over schadelijkheid van alcohol

Kwalitatief onderzoek in Amsterdam signaleert dat drinkers zich de laatste jaren kritischer tonen over hun alcoholinname. Er wordt minder vreemd opgekeken als iemand minder drinkt. Ook stoppen sommigen tijdelijk met drinken of gaan minder drinken door de week. De toegenomen prijs van alcohol in de horeca lijkt hier ook een rol te spelen ​[2]​.

Het Grote Uitgaansonderzoek

Landelijke cijfers over middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen die uitgaan worden verzameld in Het Grote Uitgaansonderzoek (HGU) ​​​[1]​. In 2023​​ is in dit onderzoek het middelengebruik in kaart gebracht van 7.012 uitgaande jongeren en jongvolwassenen van 16-35 jaar die in het afgelopen jaar tenminste één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht (ook wel ‘uitgaanders’ genoemd). De gegevens werden van 19 mei tot en met 20 juni 2023 verzameld via een online vragenlijst. De representativiteit van de steekproef kan niet precies worden vastgesteld vanwege het ontbreken van een steekproefkader. Eerdere metingen vonden plaats in 2013, 2016 en 2020. Vanwege verschillen in de wervingsprocedure, steekproefverschillen en het ontbreken van een steekproefkader kunnen alleen voorzichtige conclusies getrokken worden over een eventuele toe- of afname van het gebruik van middelen in het uitgaansleven. Dat geldt vooral als verschillen tussen de jaren klein zijn.

De Antenne Amsterdam

Als aanvulling op de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit het Amsterdamse uitgaansleven. Sinds 1993 volgt Antenne trends in het Amsterdamse uitgaansleven. Dit gebeurt via een kwalitatief onderzoek met een uitgaanspanel van uitgaanders en professionals die werkzaam zijn in het uitgaansleven. Deze panelleden signaleren ontwikkelingen in middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen en duiden deze. De kwalitatieve aard van de panelstudie betekent dat de bevindingen niet representatief zijn, maar indicatief voor trends binnen het Amsterdamse uitgaansleven. In 2024 zijn 22 panelleden individueel geïnterviewd ​[2]​. Ten opzichte van de vorige meting kende het panel veel wisselingen en is het grotendeels vernieuwd.

Overige lokale/regionale onderzoeken onder uitgaanders

In de Gooi en Vechtstreek en in Den Haag wordt ook onderzoek gedaan onder uitgaanders. Zie voor meer informatie:

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    R.J.J. Van Beek, K. Monshouwer, F. Schutten, W. Den Hollander, R. Andree, M. Van Laar. Het Grote Uitgaansonderzoek 2023: Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Trimbos-instituut; 2024.
  2. 2.
    T. Nabben, A. Benschop. Antenne Amsterdam 2024: Trends in gebruik van alcohol, tabak, cannabis en andere drugs. Hogeschool van Amsterdam; 2025.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.