HomeLachgas13.3.3 Studenten

13.3.3 Studenten

In het kort: De onderzoeken laten zien dat percentage MBO- en HBO-studenten dat ervaring heeft met lachgas tussen 2015 en 2017 is gestegen, maar in 2019 lijkt te stabiliseren. In 2021 waren er geen grote verschillen in het percentage studenten dat in het voorgaande jaar lachgas had gebruikt op het HBO en de universiteit. 

Snel naar:

Om een beeld te krijgen van het middelengebruik onder jongeren van 16 t/m 18 jaar, onderzoekt het Trimbos-instituut sinds 2015 elke twee jaar het middelengebruik onder MBO- en HBO-studenten in deze leeftijdsgroep met de Middelenmonitor MBO-HBO ​[1–3]​. Deze monitor onderzocht ook het lachgasgebruik onder 16-18 jarige studenten van het MBO en het HBO. Het gaat om een landelijk onderzoek. In 2019 namen 4.167 studenten deel aan het onderzoek ​[3]​.

Daarnaast is in 2021 voor het eerst een grootschalig onderzoek verricht naar de mentale gezondheid en middelengebruik onder studenten van het hoger onderwijs (HBO en WO). Ook deze monitor zal iedere twee jaar worden uitgevoerd. Deze Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs is ontwikkeld en uitgevoerd door een consortium van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de brancheorganisatie van de Gemeentelijke Gezondheidsdiensten en Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio (GGD GHOR Nederland) en het Trimbos-instituut (zie bijlage B9). Deze monitor is gestart vanwege zorgen over de mentale gezondheid, het middelengebruik en de interactie tussen die twee factoren onder studenten ​[4,5]​. In 2021 namen 28.442 studenten deel, verdeeld over 15 instellingen voor hoger onderwijs ​[4,5]​. Het middelengebruik werd vergeleken tussen studenten in het HBO en studenten op de universiteit, maar is voor lachgas niet getoetst op statistische significantie.

Er is een zekere mate van overlap tussen de doelgroepen in deze onderzoeken, bijvoorbeeld HBO-studenten. De onderzoeken zijn door verschillen in de methode van dataverzameling en leeftijdsgroepen niet vergelijkbaar.

De cijfers over het lachgasgebruik uit deze verschillende onderzoeken zijn samengevat in de tabel onderaan de pagina.

Studenten van het MBO en HBO

In 2019 is het gebruik van lachgas voor de derde keer gemeten in een landelijk onderzoek onder 4.167 studenten van 16 t/m 18 jaar van het MBO en HBO (zie tabel onder aan de pagina) ​​[3]​. Het lachgasgebruik onder 16- en 17-jarige studenten is daarnaast vergeleken met het lachgasgebruik onder hun leeftijdsgenoten van het regulier voortgezet onderwijs (VO), zoals verzameld in het Peilstationsonderzoek.

  • In 2019 heeft bijna een op de drie (30,0%) MBO- en HBO-studenten ooit lachgas gebruikt en 8,1% deed dit in de afgelopen maand.
  • In vergelijking met de peiling uit 2015 was het gebruik van lachgas ooit in het leven in 2017 flink gestegen. In 2019 lagen de percentages iets hoger, maar verschillen met 2017 waren niet statistisch significant. Deze trend komt overeen met de bevindingen onder jongere scholieren van 12-16 jaar, waarbij een recente stabilisering werd gevonden.
  • Het gebruik in de laatste maand nam echter wel opnieuw toe tussen 2017 en 2019, van 6,4% naar 8,1%.
  • Er is geen verschil tussen jongens en meisjes in het percentage dat ervaring heeft met lachgas (31,0% voor jongens versus 28,9% voor meisjes). Het gebruik in de laatste maand was wel (statistisch significant) hoger onder jongens (9,6%) dan onder meisjes (6,6%).
  • Zestienjarige studenten van het MBO hebben vaker ervaring met lachgas dan leeftijdgenoten van het voortgezet onderwijs (22,8% versus 16,9%). Verder zijn er geen verschillen tussen schooltypes (VO, MBO, HBO).

Studenten van het HBO en de universiteit

  • Ruim een op de vier (28,3%) studenten gebruikte lachgas ooit in het leven. Er waren geen grote verschillen in het percentage studenten dat ervaring heeft met lachgas op het HBO (27,3%) en de universiteit (29,7%). 
  • Een kleiner deel van de studenten (8,9%) gebruikte lachgas in het afgelopen jaar. Ook wat betreft het laatste-jaar-gebruik waren er geen grote verschillen tussen studenten van het HBO (8,8%) en studenten van de universiteit (9,0%).
  • In totaal gaf 1,5% van de studenten aan lachgas in de laatste maand te hebben gebruikt; het percentage laatste-maand gebruikers was onder studenten van het HBO en studenten van de universiteit ongeveer gelijk (1,6% versus 1,4%).
  • Het laatste-jaar-gebruik van lachgas onder studenten (9%) is vergelijkbaar met het laatste-jaar-gebruik onder 18-29-jarigen in de algemene bevolking (4-15%), hoewel de leeftijdsgroep in de Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs iets afwijkt (18+) ten opzichte van deze leeftijdsgroep (18-29).

Tabel 13.3.4 Percentage lachgasgebruikers onder studenten

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Verdurmen JE, Van Dorsselaer S, Monshouwer K. Factsheet: Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2015. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  2. 2.
    Tuithof M, Van Dorsselaer S, Monshouwer K. Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2017. Utrecht: Trimbos-instituut; 2018.
  3. 3.
    Van Dorsselaer S, De Beurs D, Monshouwer K. Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2019. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.
  4. 4.
    Dopmeijer JM, Nuijen Jasper, Busch MCM, Tak NI. Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs Deelrapport I Mentale gezondheid van studenten in het hoger onderwijs. Utrecht, the Netherlands: RIVM, GGD GHOR, Trimbos-instituut; 2021 p. 1–116.
  5. 5.
    Dopmeijer JM, Nuijen Jasper, Busch MCM, Tak NI. Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs Deelrapport II Middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs. Utrecht, the Netherlands: RIVM, GGD GHOR, Trimbos-instituut; 2021 p. 1–123.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.