Home ❯ Alcohol ❯ 11.2.5 Speciale groepen in de algemene bevolking

11.2.5 Speciale groepen in de algemene bevolking

Hoeveel vrouwen gebruiken alcohol rond de zwangerschap?

In het kort: In 2025 dronk 47,9% van de vrouwen in de vier weken vóór de zwangerschap alcohol. Ruim een kwart (26,6%) van alle zwangere vrouwen dronk alcohol (inclusief een paar slokjes) in de periode dat ze zwanger waren, maar dit nog niet wisten. Vanaf het moment dat vrouwen wisten dat ze zwanger waren, dronk 1,6% alcohol.

Alcoholgebruik in de vier weken vóór de zwangerschap

Bijna de helft van de vrouwen dronk alcohol in de vier weken vóór de zwangerschap

In 2025 dronk 47,9% van de vrouwen in de vier weken vóór de zwangerschap alcohol. Van deze groep vrouwen, dronk 21,6% een paar slokjes en 78,4% één glas of meer. Van de vrouwen die één glas of meer dronken, dronk 0,8% (bijna) dagelijks, 35,5% wekelijks, 63,7% dronk één tot drie keer in die vier weken.

Het percentage vrouwen dat alcohol drinkt in de vier weken vóór de zwangerschap lijkt onder 30-34-jarigen het hoogst (50,6%), maar dit is niet significant verschillend van 16-29-jarigen (47,5%) en vrouwen van 35 jaar en ouder (44,8). De helft (50,5%) van de vrouwen met een hbo- of wo-opleiding dronk in de vier weken vóór de zwangerschap alcohol. Onder vrouwen met basisonderwijs/voortgezet onderwijs of mbo lijkt dit lager (44,5%), maar het verschil is niet significant. Vrouwen zonder migratieachtergrond hebben vaker alcohol vóór de zwangerschap gedronken (52,6%) dan vrouwen met een migratieachtergrond (39,3%). Meer over alcoholgebruik tijdens de zwangerschap onder verschillende groepen lees je in de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025.

Eén derde van de vrouwen stopt met drinken omdat ze zwanger willen worden

Van de vrouwen die ooit alcohol hebben gedronken, stopte 31,8% met drinken omdat ze zwanger wilden worden, 15,8% stopte al eerder met drinken, 30,6% dronk minder vanwege de zwangerschapswens en 21,7% dronk niet minder vanwege de zwangerschapswens.

Twee derde van de partners dronk alcohol in de vier weken vóór de zwangerschap

In 2025 dronk twee derde (66,0%) van de partners alcohol in de vier weken vóór de zwangerschap. Van de vrouwen die vóór de zwangerschap zelf alcohol dronken, dronk 89,3% van de partners in dezelfde periode.

Alcoholgebruik vóór de zwangerschap sinds 2016 stabiel

Het percentage vrouwen dat vóór de zwangerschap alcohol drinkt is tussen 2016 en 2025 ongeveer gelijk gebleven (schommelt tussen de 44% en 48%). Ook het percentage partners dat drinkt vóór de zwangerschap blijft ongeveer gelijk (schommelt in de periode 2021-2025 tussen de 64% en 66%).

Alcoholgebruik tijdens de zwangerschap

Ruim een kwart van de vrouwen dronk alcohol toen ze zwanger waren, maar dit nog niet wisten

In 2025 had 1,6% van de vrouwen toen ze wisten dat ze zwanger waren alcohol gedronken (inclusief een paar slokjes). Ruim een kwart (26,6%) dronk alcohol (inclusief een paar slokjes) in de periode dat ze zwanger waren maar dit nog niet wisten. Het grootste deel van de vrouwen die alcohol dronken toen ze nog niet wisten dat ze zwanger waren (73,8%) dronk minder dan één keer per week; 22,4% dronk één à twee dagen per week, 2,4% drie tot vier dagen per week en 1,4% (bijna) dagelijks.

Alcoholgebruik onder vrouwen die weten dat ze zwanger zijn sinds 2016 gedaald

Vergeleken met 2016 is het percentage vrouwen dat alcohol drinkt terwijl ze weten dat ze zwanger zijn in 2025 gedaald van 4,7% naar 1,6%. Vergeleken met 2023 (1,9%) is het percentage in 2025 ongeveer gelijk gebleven. Ook onder vrouwen die niet weten dat ze zwanger zijn is het percentage tussen 2021 en 2025 eveneens ongeveer gelijk gebleven (rond de 25%).

Bijna één op de vijf vrouwen sprak met een zorgverlener over alcoholgebruik

Van de vrouwen die vóór de zwangerschap alcohol dronken, kan 18,3% zich herinneren dat ze tijdens de zwangerschap met een zorgverlener over alcoholgebruik hebben gesproken.

Alcoholgebruik tijdens de periode van borstvoeding

Kwart van de vrouwen heeft alcohol gedronken tijdens de borstvoedingsperiode

In 2025 had 26,5% van de vrouwen die borstvoeding gaven, gedurende die periode alcohol gedronken (inclusief een paar slokjes). Dit is meer dan in 2021 (18,8%) en 2023 (25,1%) maar de verschillen tussen de jaren zijn niet significant.

Drinken tijdens de borstvoedingsperiode blijft meestal beperkt tot één glas per keer

Van de vrouwen die drinken in de periode dat ze borstvoeding geven, dronk 3,7% meerdere glazen per keer, 53,8% één glas per keer en 42,5% een paar slokjes.

Als vrouwen borstvoeding geven en alcohol willen drinken dan is het advies om per glas alcohol minimaal drie uur te wachten. Van de vrouwen die maximaal 1 glas per keer dronk, hield bijna twee derde (64,7%) zich aan deze richtlijn door drie uur te wachten met het geven van borstvoeding of de melk weg te gooien.

De gegevens over alcoholgebruik tijdens de zwangerschap komen uit de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap die in 2025 voor de vijfde keer in Nederland is uitgevoerd ​[1]​. Voor dit onderzoek heeft een steekproef van 1.588 vrouwen met jonge kinderen (jonger dan 2 jaar) op het consultatiebureau een korte vragenlijst ingevuld over hun middelengebruik vóór, tijdens en na de zwangerschap. Deze methode was vergelijkbaar met de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap uit 2016, 2018, 2021 en 2023. Meer over de opzet van het onderzoek lees je in de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Smits R, Morren K, Tuithof M. Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025: middelengebruik van vrouwen vóór, tijdens en na de zwangerschap [Internet]. Utrecht: Trimbos instituut; 2026. Available from: https://www.trimbos.nl/wp-content/uploads/2026/08/TRI52-005-Rapport-Monitor-Middelengebruik-en-Zwangerschap-2025.pdf

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.