HomeCocaïne4.6.3 Incidenten

4.6.3 Incidenten

Aard en omvang van incidenten

De Monitor Drugsincidenten (MDI) en het Letsel Informatie Systeem (LIS) (zie bijlage B3) houden gegevens bij over de aard en omvang van acute drugsgerelateerde gezondheidsincidenten ​[1]​. De informatie wordt verzameld in een aantal regio’s en geeft geen totaaloverzicht van het absolute aantal drugsgerelateerde gezondheidsincidenten in heel Nederland.

De gegevens hieronder hebben uitsluitend betrekking op incidenten waarbij cocaïne-HCl (cocaïnepoeder of snuifcoke) was gebruikt (tenzij anders aangegeven). Het aantal incidenten met cocaïnebase (basecoke, crack) was te klein om als aparte groep te bespreken. Tussen 2009 en 2019 werden 250 incidenten gemeld waarin cocaïnebase als enige drug was gebruikt.

In 2019 werden in totaal 6.629 drugsincidenten gemeld. Daarbij werd gebruik van cocaïne-HCl geregistreerd bij 1.091 (17%) van de 6.629 geregistreerde drugsincidenten. Bij 498 gevallen (8% van het totaal) werd cocaïne-HCl als enige drug gemeld (met of zonder alcohol). Bij 171 van die 498 gevallen (34%) werd cocaïne-HCl als enige drug en zonder alcohol gemeld, bij 287 van die 498 gevallen (58%) werd cocaïne als enige drug gemeld maar wel in combinatie met alcohol. Bij 40 gevallen (8%) was dit onbekend. De gegevens over de gebruikte drugs zijn grotendeels afkomstig van zelfrapportage.

  • Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle incidenten met cocaïne-HCl als enige drug voor het registratiejaar 2019. Bij de 1.503 incidenten waarin meerdere drugs werden gecombineerd, maakte cocaïne in 593 gevallen (40%) deel uit van de combinatie. Van de gemonitorde drugs wordt cocaïne relatief vaak in combinatie met andere drugs gebruikt, 54% van de cocaïnegebruikers met een gezondheidsincident heeft nog een andere drug gebruikt. Van de patiënten die cocaïne hadden gecombineerd met een andere drug, was dat meestal met ecstasy (32%) en GHB (31%), gevolgd door cannabis (24%) en amfetamine (18%).  

Vanwege verschillen tussen de medische diensten worden hieronder de gegevens uitgesplitst naar type dienst.

  • Forensisch artsen zien relatief vaak acute gezondheidsincidenten met snuifcoke: in de periode 2009-2019 was één op de vijf drugsincidenten bij hen gerelateerd aan het gebruik van cocaïne als enige drug, terwijl de andere medische diensten hier in mindere mate mee te maken kregen (2%-11%) (tabel 4.6.1).
  • Patiënten behandeld op EHBO-posten combineren twee keer zo vaak cocaïne met andere drugs, dan patiënten geregistreerd bij de andere diensten.

Kenmerken patiënten en incidenten gerelateerd aan gebruik van cocaïne

De MDI rapporteert ook over kenmerken van cocaïnepatiënten en incidenten.

  • In vergelijking met de andere drugs zijn patiënten met een gezondheidsincident na cocaïnegebruik vaker man: 80% van de patiënten met een gezondheidsincident na het gebruik van alleen cocaïne is man. Bij intoxicaties met andere drugs is ongeveer 60% van de patiënten een man.
  • Vergeleken met andere drugs zijn patiënten met een cocaïne-intoxicatie ook ouder: 76% van de patiënten met een cocaïne-intoxicatie is 25 jaar of ouder. Op EHBO-posten zijn relatief de meeste cocaïnepatiënten jonger dan 25 jaar (40%).
  • Incidenten die zijn geregistreerd bij de MDI zijn ingedeeld in een lichte, matige, of ernstige mate van intoxicatie. In het LIS wordt de mate van intoxicatie niet gescoord. Het merendeel van de cocaïne-intoxicaties geregistreerd door ambulances en forensisch artsen is matig of ernstig. Bij ziekenhuizen en op EHBO-posten is dit minder dan de helft (zie onderstaande tabel). De absolute aantallen behandelde cocaïne-intoxicaties per jaar in elke dienst zijn te klein om duidelijke trends in de mate van intoxicatie over de jaren te signaleren

Tabel 4.6.1           Incidenten met cocaïne als enige drug geregistreerd door de Monitor Drugsincidenten (MDI) en het Letsel Informatie Systeem (LIS), 2019

Informatieverzoeken over acute vergiftigingen

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) voorziet artsen en andere hulpverleners van informatie over de mogelijke gezondheidseffecten en behandeling van acute vergiftiging ​[2]​.

Blootstellingen aan cocaïne worden relatief vaak gemeld vergeleken met andere drugs.

  • Het aantal telefonisch gemelde blootstellingen aan cocaïne bij personen van 13 jaar en ouder was 169. In de categorie drugs was alleen het aantal gemelde blootstellingen aan cannabisproducten (194) en MDMA (173) hoger.
  • Naast de telefonische raadplegingen kunnen ook risicoanalyses via de website www.vergiftigingen.info uitgevoerd worden. Cocaïne stond hier op de tweede plaats met 568 van in totaal 2740 risicoanalyses (20,7%), na MDMA.
  • In 2020 was er een lichte daling in het aantal telefonische meldingen voor cocaïne vergeleken met 2019 (171) en 2018 (179), maar het aantal online risicoanalyses steeg van 472 in 2019 naar 568 in 2020. Cocaïne staat al jarenlang in de top 3 van drugs met de meeste telefonisch gemelde blootstellingen ​[2]​.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Schürmann L, Croes E, Vercoulen E, Valkenberg H. Monitor drugsincidenten: Factsheet 2019. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.
  2. 2.
    Nugteren–van Lonkhuyzen JJ, Van Velzen AG, Mulder-Spijkerboer HN, Visser CC, Dijkman MA, Kan AA, et al. NVIC Jaaroverzicht 2021. Acute vergiftigingen bij mens en dier. Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, Universitair Medisch Centrum Utrecht. 2021.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype