NPS
HomeNPS8.3.4 NPS-gebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

8.3.4 NPS-gebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

Hoeveel uitgaanders gebruiken NPS?

In het kort: 3-MMC is een veelgebruikte drug onder uitgaanders. In 2023 had 33,7% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16-35 jaar) in het laatste jaar 3-MMC gebruikt. Het gebruik is daarmee ruim drie keer hoger dan in 2020 (8,9%). Andere NPS die door uitgaanders relatief veel gebruikt worden zijn 4-MMC en 2C-B. Onder uitgaanders behoren vooral mannen en jongeren van 20 t/m 29 jaar tot de gebruikersgroep van 3-MMC. De meeste uitgaanders die 3-MMC gebruiken doen dit enkele keren per jaar.

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

3-MMC is een veelgebruikte drug onder uitgaanders

In 2023 had 33,7% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar 3-MMC gebruikt. Ongeveer twee op de vijf (41,2%) had ooit in het leven 3-MMC gebruikt. 3-MMC is daarmee de meest gebruikte NPS en staat op de derde plaats wat betreft het percentage gebruikers in het laatste jaar, na ecstasy en cannabis. Andere relatief veelgebruikte NPS zijn 4-MMC (16,7% laatste jaar) en 2C-B (14,1% laatste jaar). Het gebruik van deze NPS in het laatste jaar is onder de uitgaanders hoger dan onder leeftijdsgenoten (15-34 jaar) in de algemene bevolking: 2,2% voor 3-MMC, 1,5% voor 4-MMC en 1,9% voor 2C-B ​[1]​.

Omdat 3-MMC van de NPS het meest wordt gebruikt onder uitgaanders, beschrijven we hieronder alleen verdiepende informatie over dit middel.

Uitgaande mannen en 20-29-jarigen zijn vaker gebruikers van 3-MMC

Meer uitgaande mannen (39,6%) dan vrouwen (27,5%) hebben in het laatste jaar 3-MMC gebruikt. Ook zijn er leeftijdsverschillen: in de jongste leeftijdscategorie (16 t/m 19 jaar) is het gebruik van 3-MMC relatief laag vergeleken met 20-24-jarigen en 25-29-jarigen. 3-MMC wordt vooral door 20-29-jarigen gebruikt. Er zijn geen significante opleidingsverschillen.

Het gebruik van 3-MMC onder uitgaanders in 2023 drie keer hoger dan in 2020

Het gebruik van 3-MMC in het laatste jaar is in 2023 (33,7%) ruim drie keer hoger dan in 2020 (8,9%). Het onderzoek in 2023 kon echter niet precies op dezelfde manier worden uitgevoerd als in 2020. Dit kan effect hebben gehad op de schattingen. Vooral bij kleine verschillen kunnen daarom alleen voorzichtige conclusies worden getrokken over een eventuele toe- of afname van het gebruik. Zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

De meeste uitgaanders die 3-MMC gebruiken doen dat enkele keren per jaar

Van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen die in het afgelopen jaar 3-MMC hebben gebruikt, doet de meerderheid dit incidenteel: 21,4% heeft één keer gebruikt en 47,9% minder dan maandelijks. Er is ook een relatief grote groep die één of een paar keer per maand gebruikt (25,4%). Minder dan 1% gebruikt (bijna) dagelijks.

Op een ‘gebruiksdag’ neemt iets meer dan twee op de vijf gebruikers (42,6%) meestal 1-3 keer 3-MMC, en een derde (32,1%) gebruikt het meestal 4-6 keer. Ongeveer evenveel mensen gebruiken het 7-9 keer (13,2%) of 10 keer of vaker (12,2%).

Veruit de meeste gebruikers snuiven 3-MMC in poeder- of kristalvorm (85,5%), terwijl ruim één op de tien (12,9%) het middel oraal inneemt, bijvoorbeeld via een pil, capsule, bommetje of opgelost in een drankje.

3-MMC wordt meestal tijdens het uitgaan gebruikt, maar ook in de thuissituatie

3-MMC wordt in de meeste gevallen gebruikt op uitgaanslocaties, zoals een feest of festival (68,1%) of club of discotheek (39,2%). Thuissituaties, zoals een huisfeestje (38,2%) of thuis of bij vrienden thuis (23,5%) worden ook regelmatig genoemd.

Het Grote Uitgaansonderzoek

Landelijke cijfers over middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen die uitgaan worden verzameld in Het Grote Uitgaansonderzoek (HGU) ​​​[1]​. In 2023​​ is in dit onderzoek het middelengebruik in kaart gebracht van 7.012 uitgaande jongeren en jongvolwassenen van 16-35 jaar die in het afgelopen jaar tenminste één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht (ook wel ‘uitgaanders’ genoemd). De gegevens werden van 19 mei tot en met 20 juni 2023 verzameld via een online vragenlijst. De representativiteit van de steekproef kan niet precies worden vastgesteld vanwege het ontbreken van een steekproefkader. Eerdere metingen vonden plaats in 2013, 2016 en 2020. Vanwege verschillen in de wervingsprocedure, steekproefverschillen en het ontbreken van een steekproefkader kunnen alleen voorzichtige conclusies getrokken worden over een eventuele toe- of afname van het gebruik van middelen in het uitgaansleven. Dat geldt vooral als verschillen tussen de jaren klein zijn.

Lokale/regionale onderzoeken onder uitgaanders

In Amsterdam, de Gooi en Vechtstreek en in Den Haag wordt ook onderzoek gedaan onder uitgaanders. Zie voor meer informatie:

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    R.J.J. Van Beek, K. Monshouwer, F. Schutten, W. Den Hollander, R. Andree, M. Van Laar. Het Grote Uitgaansonderzoek 2023: Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Trimbos-instituut; 2024.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.