Hoeveel studenten gebruiken slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift?

In het kort: In 2023 gebruikte 6,3% van de mbo-studenten van 16 jaar en ouder in het laatste jaar slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift. In 2025 lag dit percentage bij studenten op het hbo en de universiteit op 2,3%.

Snel naar:
Mbo-studenten
Hbo- en universiteitsstudenten

Hoeveel mbo-studenten gebruiken slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift? 

Ongeveer één op de vijftien mbo-studenten gebruikte in het laatste jaar slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift

In 2023 had bijna één op de tien (9,2%) mbo-studenten van 16 jaar en ouder ooit slaap- of kalmeringsmiddelen gebruikt zonder doktersvoorschrift, ongeveer één op de vijftien (6,3%) deed dit in het laatste jaar ​[1]​.

Bij de vraagstelling werden voorbeelden genoemd zoals oxazepam en temazepam, maar het is niet duidelijk of ook het gebruik van andere middelen zoals valeriaan en melatonine door studenten is meegenomen in het antwoord.

Meer meisjes dan jongens gebruiken slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift

Het gebruik van slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift ooit in het leven was hoger onder meisjes (11,5%) dan onder jongens (6,7%). Dit geldt ook voor het gebruik in het laatste jaar ​[1]​.   

Er zijn nog geen trendgegevens beschikbaar onder mbo-studenten

Het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen is in 2023 voor het eerst uitgevraagd onder mbo-studenten waardoor er nog geen trendgegevens zijn.

Regionale gegevens over het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen onder mbo-studenten

In 2021 is vragenlijstonderzoek gedaan onder mbo-studenten in Amsterdam. In 2021 had 7,2% van de Amsterdamse mbo-studenten van 16 jaar en ouder in het laatste jaar slaap- of kalmeringsmiddelen gebruikt. 3,2% gebruikte de medicijnen op doktersrecept en 4,1% gebruikte (ook) zonder recept ​[2]​. Zie: Antenne Amsterdam 2021.

Hoeveel studenten van het hbo en de universiteit gebruiken slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift? 

Eén op de vijftig hbo- en universiteitsstudenten gebruikte in het laatste jaar slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersrecept  

In 2025 had 2,3% van de studenten van het hbo en de universiteit (wo) van 16 jaar en ouder in het laatste jaar slaap- of kalmeringsmiddelen (zoals benzodiazepinen, temazepam, oxazepam en diazepam) zonder doktersrecept gebruikt ​​​[3]​.

Vanwege de lage respons (5,9% van het totaal aantal studenten van de 23 deelnemende instellingen), geven deze cijfers een indicatie van het middelengebruik, maar kunnen ze niet worden gezien als precieze schattingen van het gebruik in de totale studentenpopulatie (zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina).

Gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersrecept verschilt niet tussen mannen en vrouwen en verschillende leeftijdsgroepen

De kans op het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersrecept in het laatste jaar verschilt niet tussen mannen en vrouwen en verschillende leeftijdsgroepen ​[3]​. Zie het rapport van de Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs voor de samenhang met andere persoonlijke factoren en sociale en maatschappelijk context.

Gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersrecept onder hbo- en universiteitsstudenten tussen 2021 en 2025 licht gedaald

Vergeleken met de eerste meting in 2021 is het percentage hbo- en universiteitsstudenten dat in het laatste jaar slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersrecept gebruikt in 2025 iets gedaald ​​[3]​. 

Aanvullende informatie