Hoeveel uitgaanders roken tabak?

In het kort: Onder uitgaanders worden hoge percentages rokers aangetroffen. In 2023 rookte 58,9% van de uitgaanders, 22,0% rookte dagelijks. De vape/e-sigaret werd door de helft (50,2%) van de uitgaanders in 2023 gebruikt en de waterpijp door 11,0%.

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina. Naast de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit onderzoek in Amsterdam ​[2]​. Omdat het Amsterdamse uitgaansleven vaak trendsettend is, kunnen signalen van daar inzicht geven in nieuwe ontwikkelingen in middelengebruik in het uitgaansleven.

Ruim de helft van de uitgaanders heeft het afgelopen jaar gerookt

In 2023 had 58,9% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar gerookt. Bijna driekwart (73,2%) had ooit gerookt en 22,0% rookte (bijna) dagelijks. Dit is bijna niet veranderd vergeleken met 2020, maar wel lager dan in 2016 (30,0%). Het onderzoek in 2023 kon echter niet precies op dezelfde manier worden uitgevoerd als in 2020 en 2016. Dit kan effect hebben gehad op de schattingen. Vooral bij kleine verschillen kunnen daarom alleen voorzichtige conclusies worden getrokken over een eventuele toe- of afname van het gebruik. Zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Het gebruik van tabak in het laatste jaar is onder de uitgaanders hoger dan onder leeftijdsgenoten (15-34 jaar) in de algemene bevolking (58,9% versus 23,4%). Dit geldt ook voor dagelijks roken (22% versus 12,6%) ​[1]​.

Uitgaande mannen, 16-29-jarigen en uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo-1 hebben vaker gerookt  

Iets meer uitgaande mannen (61,4%) dan vrouwen (56,3%) hebben in het laatste jaar gerookt. Ook zijn er leeftijds- en opleidingsverschillen: onder 16-29-jarigen is het percentage rokers in het laatste jaar iets hoger dan in de oudere leeftijdsgroep (30-35 jaar) en onder uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo niveau 1 is het percentage rokers in het laatste jaar hoger dan onder uitgaanders met een hoger opleidingsniveau.

Ruim een derde van de uitgaanders die roken deed dat (bijna) dagelijks

Van degenen die in het afgelopen jaar hadden gerookt, deed 37,4% dat (bijna) dagelijks en 22,3% één of een paar keer per week.

Vier op de tien uitgaanders die roken doen dat meestal alleen tijdens het uitgaan

Van degenen die in het afgelopen jaar hadden gerookt, zei 42,7% van de vrouwen en 40,2% van de mannen meestal niet te roken op een dag dat ze niet uitgingen. Op een uitgaansdag rookten vrijwel alle uitgaanders die in het afgelopen jaar hadden gerookt (3,7% van de vrouwen en 3,6% van de mannen rookt dan meestal niet).

Uitgaande mannen roken meer sigaretten op een dag dan vrouwen

Als uitgaanders rookten op een dag dat ze uitgingen, dan rookten ze gemiddeld 10,2 sigaretten. Dat is meer dan op niet-uitgaansdagen (gemiddeld 6,9 sigaretten). Mannen rookten gemiddeld iets meer sigaretten op een dag dan vrouwen. Dit geldt voor zowel een niet-uitgaansdag (7,6 versus 6,0 sigaretten) als een uitgaansdag (11,4 versus 9,0 sigaretten).

De helft van de uitgaanders heeft het afgelopen jaar gevapet

De vape/e-sigaret werd door de helft (50,2%) van de uitgaanders in het laatste jaar gebruikt in 2023 en de waterpijp door 11,0%. Vooral in de jongste leeftijdsgroep (16-19 jaar) is het laatste-jaar-gebruik van de vape hoog (61,6%). Dit is twee keer zo hoog als in de leeftijdsgroep 30-35 jaar (30,3%).

Opvallende signalen uit het Amsterdamse uitgaansleven: sigaret blijft populair

Kwalitatief onderzoek in Amsterdam uit 2024 signaleert dat uitgaande twintigers vapen, maar dat de klassieke sigaret populair blijft. Een deel van de jongeren gebruikt liever producten als vapes en snus om hun gebruik in uitgaansgelegenheden te maskeren of omdat ze de tabaksrook vinden stinken. Aan de deur zien portiers dat de voormalige lachgasverkopers vervangen zijn door verkopers van vapes en illegale tabak ​[2]​.

Aanvullende informatie