HomeTabak12.3 Gebruik: jongeren en jongvolwassenen

12.3 Gebruik: jongeren en jongvolwassenen

Gegevensbronnen

Op basis van twee langlopende onderzoeken worden gegevens gepresenteerd over scholieren van 12-16 jaar. Het ene langlopende onderzoek is het Peilstationsonderzoek Scholieren en het andere langlopende onderzoek is de Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-studie (zie bijlage B1).

  • Het Trimbos-instituut peilt sinds het midden van de jaren tachtig in hoeverre leerlingen in groep zeven en acht van het basisonderwijs en op reguliere middelbare scholen ervaring hebben met alcohol, tabak, drugs en gokken. Deze (vierjaarlijkse) peiling vindt plaats via het landelijke Peilstationsonderzoek Scholieren. De laatste peiling werd in 2019 verricht ​[1]​.
  • De Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-studie, uitgevoerd door de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau, verzamelt onder auspiciën van de WHO gegevens over gezondheidsgedrag, waaronder rookgedrag, onder schoolgaande jongeren van 11-16 jaar. Nederland heeft in 2001, 2005, 2009, 2013 en 2017 deelgenomen aan de HBSC. De onderwerpen en vraagstellingen in beide studies overlappen deels. In 2017 is een deel van de HBSC-data op dezelfde wijze verzameld als bij het Peilstationsonderzoek Scholieren (zie bijlage B1), zodat de uitkomsten in één figuur naast elkaar gezet kunnen worden (zie onderstaand figuur).

Scholieren van het regulier onderwijs

Kerncijfers over het gebruik van middelen onder scholieren (12-16 jaar) worden om de twee jaar alternerend gemeten in het Peilstationsonderzoek en de Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-studie. De meest recente kerncijfers zijn gebaseerd op het Peilstationsonderzoek uitgevoerd in 2019 ​[1]​

12.3.1 Kerncijfers en trends scholieren regulier onderwijs

Trends

  • Het (dagelijks) roken onder jongeren steeg sinds eind jaren tachtig tot midden jaren negentig en vertoont sindsdien een dalende trend. Onderstaand figuur laat zien dat de dalende trend onder scholieren van 12-16 jaar, die tussen 2011 en 2015 waarneembaar was, zich weliswaar in 2017 heeft voortgezet, maar in 2019 is gestagneerd ​[1]​.
  • Het percentage scholieren tussen 12 en 16 jaar dat de afgelopen maand heeft gerookt daalde tussen 2011 en 2015 van 16,9% naar 10,6%. In 2017 was dit percentage verder gedaald naar 7,8%, maar in 2019 stagneerde dit percentage op 7,7% ​[1]​.
  • Tussen 2003 en 2015 vond er bijna een halvering plaats van het percentage scholieren dat ooit gerookt had: van 43,7% naar 22,8%. Het percentage dagelijkse rokers halveerde tussen 2011 en 2015, maar in 2017 en 2019 bleef dit percentage steken op 2,1% en 1,8% ​[1]​.

Figuur 12.3.1       Roken onder scholieren van 12-16 jaar, 2007-2019

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Rombouts M, Van Dorsselaer S, Scheffers-van Schayck T, Tuithof M, Kleinjan M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2019: Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.