HomeCannabis3.3.4 Studenten

3.3.4 Studenten

In het kort: De onderzoeken laten zien dat het cannabisgebruik onder MBO- en HBO-studenten tussen 2015 en 2019 stabiel is gebleven en lager ligt dan onder leeftijdgenoten (16 en 17 jaar) in het reguliere voortgezet onderwijs. Onder studenten op de universiteit lag in 2020 het cannabisgebruik hoger dan onder HBO-studenten.

Snel naar:

Om een beeld te krijgen van het middelengebruik onder jongeren van 16 t/m 18 jaar, onderzoekt het Trimbos-instituut sinds 2015 elke twee jaar het middelengebruik onder MBO- en HBO-studenten in deze leeftijdsgroep met de Middelenmonitor MBO-HBO ​[1–3]​. Deze monitor onderzocht ook het cannabisgebruik onder 16-18 jarige studenten van het MBO en het HBO. Het gaat om een landelijk onderzoek. In 2019 namen 4.167 studenten deel aan het onderzoek ​[1]​.

Daarnaast is in 2021 voor het eerst een grootschalig onderzoek verricht naar de mentale gezondheid en middelengebruik onder studenten van het hoger onderwijs (HBO en WO). Ook deze monitor zal iedere twee jaar worden uitgevoerd. Deze Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs is ontwikkeld en uitgevoerd door een consortium van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de brancheorganisatie van de Gemeentelijke Gezondheidsdiensten en Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio (GGD GHOR Nederland) en het Trimbos-instituut (zie bijlage B9). Deze monitor is gestart vanwege zorgen over de mentale gezondheid, het middelengebruik en de interactie tussen die twee factoren onder studenten ​[4]​. In 2021 namen 28.442 studenten deel, verdeeld over 15 instellingen voor hoger onderwijs ​[5]​. Het middelengebruik werd vergeleken tussen studenten in het HBO en studenten op de universiteit.

Er is een zekere mate van overlap tussen de doelgroepen in deze onderzoeken, bijvoorbeeld HBO-studenten. De onderzoeken zijn door verschillen in de methode van dataverzameling en leeftijdsgroepen niet vergelijkbaar.

De cijfers over het cannabisgebruik uit deze verschillende onderzoeken zijn samengevat in de tabel onderaan de pagina.

Studenten van het MBO en HBO

De Middelenmonitor MBO-HBO gaf voor het cannabisgebruik in 2015, 2017 en 2019 het volgende beeld ​​[1–3]​.

  • Eén op de acht MBO- en HBO-studenten gebruikte cannabis in de afgelopen maand: jongens (15,9%) vaker dan meisjes (9,0%).
  • Het percentage MBO- en HBO-studenten dat ervaring heeft met cannabis is tussen 2015 en 2017 stabiel gebleven, en tussen 2017 en 2019 gedaald van 34,3% naar 28,5%. Het laatste-maand-gebruik is van 2015 tot 2019 stabiel gebleven.
  • Het percentage 16-jarige MBO-studenten dat ooit cannabis heeft gebruikt (19,0%) is lager dan het percentage 16-jarige scholieren van het regulier voortgezet onderwijs (25,6%). Het laatste-maand-gebruik verschilt niet tussen 16-jarigen in VO en MBO.
  • Onder 17-jarigen is het ooitgebruik van cannabis onder MBO-studenten (27,2%) en HBO-studenten (26,4%) lager dan onder VO-studenten (37,1%). Voor het laatste-maand-gebruik zijn de ogenschijnlijke verschillen niet significant (respectievelijk 11,4%, 11,0% en 15,2%).
  • Het cannabisgebruik (ooit en laatste maand) verschilt niet tussen 18-jarigen in het MBO en HBO.
  • Van de laatste-maand-gebruikers had 31% in de afgelopen maand onder schooltijd geblowd. Dit percentage verschilt erg per leeftijd. Van de 16-jarigen geeft 40% aan onder schooltijd te hebben geblowd, van de 17-jarigen 32% en 28% van de 18-jarigen. Zeven op de tien cannabisgebruikers onder de 18 jaar kopen wel eens cannabis, of laten dit doen.

Studenten van het HBO en de universiteit

  • De helft (53,2%) van de studenten gebruikte cannabis ooit in het leven. Dit percentage ligt op de universiteit (60,7%) hoger dan in het HBO (47,8%).
  • Een kleiner deel (33,5%) gebruikte cannabis in het afgelopen jaar; ook hier lag het gebruik bij studenten op de universiteit (40,9%) hoger dan bij studenten in het HBO (28,1%).
  • Het gebruik in de laatste maand kwam voor onder 16,8% van de ondervraagde studenten, met meer gebruikers onder studenten op de universiteit (21,0%) dan onder studenten in het HBO (13,8%).
  • Van de ondervraagde studenten gebruikte 8% in het afgelopen jaar tenminste wekelijks cannabis, dit kan worden beschouwd als frequent gebruik. Meer mannen (11,9%) dan vrouwen (5,2%) gebruikte frequent cannabis, dit verschil tussen mannen en vrouwen is in het HBO (10,5% vs. 4,3%) ongeveer even groot als op de universiteit (13,8% vs. 6,3%).
  • Frequent cannabisgebruik ligt hoger onder studenten die zelfstandig wonen (12,0%) dan onder studenten die wonen bij hun ouders/verzorgers (4,2%). Dit verschil is groter onder studenten op de universiteit (12,5% vs. 3,5%) in vergelijking met studenten in het HBO (11,3% vs. 4,5%).
  • Frequent cannabisgebruik komt vaker voor onder studenten van 26-29 jaar dan onder studenten van 21 jaar en jonger, komt voor vaker voor bij studenten met een migratieachtergrond dan bij studenten zonder migratieachtergrond, komt vaker voor bij studenten die zichzelf als LHBTQ+ identificeren dan bij studenten die zichzelf niet als LHBTQ+ identificeren en komt vaker voor bij bachelor studenten dan bij master- of andere studenten.
  • Daarnaast komt frequent cannabisgebruik vaker voor bij studenten met een concentratie-, lees- of rekenproblemen dan bij studenten zonder dit soort problemen en komt vaker voor bij studenten met een belemmerende psychische aandoening zoals een depressie, angst- of eetstoornis dan bij studenten zonder belemmerende psychische aandoening.
  • Frequent cannabisgebruik hangt ook samen met ervaren stress, prestatiedruk, slaapproblemen en eenzaamheid.
  • Studenten met een studieschuld die hoger is dan €10.000,- gebruiken vaker frequent cannabis dan studenten die minder dan €5.000,- studieschuld hebben.

Tabel 3.3.6           Percentage cannabisgebruikers onder studenten

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Van Dorsselaer S, De Beurs D, Monshouwer K. Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2019. Utrecht: Trimbos-instituut; 2020.
  2. 2.
    Tuithof M, Van Dorsselaer S, Monshouwer K. Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2017. Utrecht: Trimbos-instituut; 2018.
  3. 3.
    Verdurmen JE, Van Dorsselaer S, Monshouwer K. Factsheet: Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2015. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  4. 4.
    Dopmeijer JM, Nuijen Jasper, Busch MCM, Tak NI. Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs Deelrapport I Mentale gezondheid van studenten in het hoger onderwijs. Utrecht, the Netherlands: RIVM, GGD GHOR, Trimbos-instituut; 2021 p. 1–116.
  5. 5.
    Dopmeijer JM, Nuijen Jasper, Busch MCM, Tak NI. Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs Deelrapport II Middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs. Utrecht, the Netherlands: RIVM, GGD GHOR, Trimbos-instituut; 2021 p. 1–123.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.