HomeCocaïne4.3.4 Cocaïnegebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

4.3.4 Cocaïnegebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen

Hoeveel uitgaanders gebruiken cocaïne?

In het kort: Cocaïne is een relatief veelgebruikte drug onder uitgaanders. In 2023 had 33,5% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16-35 jaar) in het laatste jaar cocaïne gebruikt. Het gebruik is daarmee hoger dan in 2020 (26,2%). Onder uitgaanders behoren vooral mannen, uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo-1 en jongeren van 25 t/m 35 jaar tot de gebruikersgroep. De meeste uitgaanders die cocaïne gebruiken doen dat minder dan één keer per maand.

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

Cocaïne is een relatief veelgebruikte drug onder uitgaanders

In 2023 had 33,5% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar cocaïne gebruikt. Bijna de helft (43,6%) had ooit in het leven cocaïne gebruikt. Cocaïne stond daarmee op de vierde plaats wat betreft het percentage gebruikers in het laatste jaar, na ecstasy, cannabis en 3-MMC. Het gebruik van cocaïne in het laatste jaar is onder de uitgaanders hoger dan onder leeftijdsgenoten (15-34 jaar) in de algemene bevolking (5,5%) ​[1]​.

Uitgaande mannen, uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo-1 en 25-35-jarigen zijn vaker gebruikers van cocaïne

Meer uitgaande mannen (40,5%) dan vrouwen (26,2%) hebben in het laatste jaar cocaïne gebruikt. Ook zijn er leeftijds- en opleidingsverschillen: in de jongste leeftijdscategorie (16 t/m 19 jaar) is het gebruik van cocaïne relatief laag vergeleken met de oudere leeftijdsgroepen. Cocaïne wordt vooral door 25-35-jarigen gebruikt. Onder uitgaanders met een opleiding op het basisonderwijs, vmbo, mavo of mbo niveau 1 is het percentage gebruikers in het laatste jaar hoger dan onder uitgaanders met een hoger opleidingsniveau.

Het gebruik van cocaïne onder uitgaanders in 2023 hoger dan in 2020

Het gebruik van cocaïne in het laatste jaar is in 2023 (33,5%) hoger dan in 2020 (26,2%). Het onderzoek in 2023 kon echter niet precies op dezelfde manier worden uitgevoerd als in 2020. Dit kan effect hebben gehad op de schattingen. Vooral bij kleine verschillen kunnen daarom alleen voorzichtige conclusies worden getrokken over een eventuele toe- of afname van het gebruik. Zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

De meeste uitgaanders die cocaïne gebruiken doen dat minder dan één keer per maand

Van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen die in het afgelopen jaar cocaïne hebben gebruikt, doet de meerderheid dit incidenteel: 18,1% heeft één keer gebruikt en 54,6% minder dan maandelijks. Er is ook een relatief grote groep die één of een paar keer per maand gebruikt (23,4%). Minder dan 1% gebruikt (bijna) dagelijks.

Cocaïne wordt zowel tijdens het uitgaan als in de thuissituatie gebruikt

Cocaïne wordt door veel gebruikers tijdens het uitgaan gebruikt, zoals op een feest of festival (53,6%) of in een club of discotheek (50,9%), maar ook tijdens een huisfeestje (46,4%) of thuis of bij vrienden thuis (27,6%).  

Het Grote Uitgaansonderzoek

Landelijke cijfers over middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen die uitgaan worden verzameld in Het Grote Uitgaansonderzoek (HGU) ​​​[1]​. In 2023​​ is in dit onderzoek het middelengebruik in kaart gebracht van 7.012 uitgaande jongeren en jongvolwassenen van 16-35 jaar die in het afgelopen jaar tenminste één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht (ook wel ‘uitgaanders’ genoemd). De gegevens werden van 19 mei tot en met 20 juni 2023 verzameld via een online vragenlijst. De representativiteit van de steekproef kan niet precies worden vastgesteld vanwege het ontbreken van een steekproefkader. Eerdere metingen vonden plaats in 2013, 2016 en 2020. Vanwege verschillen in de wervingsprocedure, steekproefverschillen en het ontbreken van een steekproefkader kunnen alleen voorzichtige conclusies getrokken worden over een eventuele toe- of afname van het gebruik van middelen in het uitgaansleven. Dat geldt vooral als verschillen tussen de jaren klein zijn.

Lokale/regionale onderzoeken onder uitgaanders

In Amsterdam, de Gooi en Vechtstreek en in Den Haag wordt ook onderzoek gedaan onder uitgaanders. Zie voor meer informatie:

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    R.J.J. Van Beek, K. Monshouwer, F. Schutten, W. Den Hollander, R. Andree, M. Van Laar. Het Grote Uitgaansonderzoek 2023: Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Trimbos-instituut; 2024.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2026. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.