HomeHulpvraag en incidenten18.6.2 Incidenten

18.6.2 Incidenten

In het kort: Er werden in 2021 weinig incidenten gemeld bij de Monitor Drugsincidenten (MDI) met alleen LSD of paddo’s/truffels. Ten opzichte van 2018 waren er in 2019 en 2021 meer risicoanalyses uitgevoerd bij het NVIC over intoxicaties met psychedelica.

Snel naar:

Er zijn geen gegevens bekend over het aantal mensen dat in Nederland problemen heeft vanwege het gebruik van psychedelica. Wel houdt de Monitor Drugsincidenten (MDI, zie bijlage B3) sinds 2019 actuele gegevens bij over de aard en omvang van acute drugsgerelateerde gezondheidsincidenten bij patiënten die worden behandeld op de spoedeisende eerste hulp (SEH) van een ziekenhuis, door de ambulance, door forensisch artsen, of op de EHBO van een grootschalig evenement. De monitor is niet landelijk dekkend, maar rapporteert vanuit peilstationregio’s in Nederland (vier regio’s in 2009; acht sinds 2011) ​[1]​. De gegevens worden aangevuld met die van het Letsel Informatie Systeem (LIS), waarin de behandelingen wegens intoxicaties of letsels na drugsgebruik op 14 SEH’s zijn opgenomen.

Daarnaast registreert het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) informatieverzoeken van artsen en andere medisch professionals over vermoede blootstellingen aan middelen.

Bij beide bronnen worden intoxicaties niet analytisch/toxicologisch geverifieerd. Er zijn geen gegevens over psychedelica-gerelateerde spoedgevallen uit het Euro-DEN netwerk van ziekenhuizen in Europa.

Monitor Drugsincidenten

LSD

  • In 2021 werden in totaal 3.984 drugsincidenten geregistreerd. Het gebruik van LSD werd bij 51 (1%) van de incidenten gemeld, waarvan 47% als enige gebruikte drug (monogebruik). Bij de rest werd LSD in combinatie met één of meer andere drugs gebruikt, meestal met cannabis (41%), cocaïne (19%) en/of GHB (19%) ​[1]​.

Kenmerken patiënten en incidenten gerelateerd aan gebruik van LSD als enige drug

  • In 2021 werd 25% van de 24 geregistreerde incidenten met LSD als enige drug (monogebruik) gemeld door ambulancediensten, 33% door MDI-ziekenhuizen, 25% door LIS-ziekenhuizen en 13% door forensisch artsen. EHBO-diensten meldden geen incidenten met LSD als enige drug. Een incident (4%) werd gemeld door een instantie buiten de MDI peilstations (een instelling voor verslavingszorg) ​[1]​.
  • Incidenten die worden geregistreerd bij de MDI worden ingedeeld naar de mate van intoxicatie (licht, matig of ernstig). In het LIS wordt de mate van intoxicatie niet bijgehouden. In 2021 was de mate van intoxicatie na LSD-monogebruik bekend bij 58% van de 24 patiënten, waarvan de meesten (57%) ernstig onder invloed waren. Bij deze patiënten was vaak sprake van psychoses, cardiovasculaire complicaties als snelle hartslag en hoge bloeddruk of een verlaagd bewustzijn. 21 % van de patiënten was licht onder invloed, met klachten die vanzelf overgingen, zoals rusteloosheid of lichte angst. Matige intoxicaties (21%) waren vaak gekenmerkt door paniekaanvallen en overweldigende hallucinaties (‘bad trip’) ​[1]​.
  • Bij 29% van de 24 in 2021 geregistreerde incidenten met LSD als enige gebruikte drug werd ook alcohol gebruikt ​[1]​.
  • Patiënten met een LSD intoxicatie zijn relatief jong. De mediane leeftijd van patiënten met een LSD -intoxicatie bedroeg in 2021 23 jaar. Ter vergelijking, de mediane leeftijd van de gemiddelde patiënt die werd gezien voor een drugsintoxicatie bedroeg 31 jaar ​[1]​.

Paddo’s/truffels

In 2021 werden in totaal 3.984 drugsincidenten geregistreerd. Het gebruik van paddo’s/truffels werd bij 42 (1%) van de incidenten gemeld, waarvan 55% als enige gebruikte drug (monogebruik). Bij de rest werd paddo’s/truffels in combinatie met één of meer andere drugs gebruikt, meestal met cannabis (84%), cocaïne (10%) en/of ecstasy (10%) ​[1]​.

Kenmerken patiënten en incidenten gerelateerd aan gebruik van paddo’s/truffels als enige drug

  • In 2021 werd 30% van de 23 geregistreerde incidenten met paddo’s/truffels als enige drug (monogebruik) gemeld door ambulancediensten, 44% door MDI-ziekenhuizen, 17% door LIS-ziekenhuizen en 9% door forensisch artsen. EHBO-diensten meldden geen incidenten met paddo’s/truffels als enige drug ​[1]​.
  • Incidenten die worden geregistreerd bij de MDI worden ingedeeld naar de mate van intoxicatie (licht, matig of ernstig). In het LIS wordt de mate van intoxicatie niet bijgehouden. In 2021 was de mate van intoxicatie na paddo’s/truffels-gebruik (monogebruik) bekend bij 70% van de 23 patiënten, waarvan de meesten (44%) matig onder invloed waren. Veel van deze patiënten vielen flauw na gebruik of hadden last van paniekaanvallen. Ernstige intoxicaties (31%) zijn vaak gekenmerkt door hevige agitatie en/of psychoses, paniekaanvallen en kunnen gepaard gaan met zowel een hoge als een lage bloeddruk en een zeer snelle pols en ademhaling. Patiënten met een lichte intoxicaties (25%) hebben vaak last van angst of misselijkheid ​[1]​.
  • Bij 10% van de 21 in 2021 geregistreerde incidenten met paddo’s/truffels als enige gebruikte drug werd ook alcohol gebruikt ​[1]​.
  • Evenals patiënten met aan LSD gerelateerde intoxicaties, zijn patiënten met een paddo’s/truffels intoxicatie zijn relatief jong. De mediane leeftijd van patiënten met een paddo’s/truffels -intoxicatie bedroeg in 2021 22 jaar. Ter vergelijking, de mediane leeftijd van de gemiddelde patiënt die werd gezien voor een drugsintoxicatie bedroeg 31 jaar ​[1]​.

Toeristen

Toeristen in Nederland (en met name Amsterdam) zijn vergeleken met Nederlandse gebruikers vaker betrokken bij incidenten gerelateerd aan het gebruik van paddo’s, vooral toen paddo’s nog legaal in smartshops verkrijgbaar waren (tot december 2008) ​[2]​. Maar ook tegenwoordig nog wordt in het Amsterdamse uitgaansleven gesignaleerd dat vooral onervaren gebruikers (vaak toeristen) die psychedelica gebruiken in clubs daarvan flink misselijk, angstig of in de war kunnen raken ​[3]​.

Informatieverzoeken over acute vergiftigingen

Het Nationaal Vergiftigings Informatie Centrum (NVIC) voorziet artsen en andere hulpverleners van informatie over de mogelijke gezondheidseffecten en behandeling van acute vergiftiging ​[4]​.

  • Via de website www.vergiftigingen.info kunnen risicoanalyses uitgevoerd worden. Deze website is vrij toegankelijk. Ten opzichte van 2018 waren er in 2019 en 2021 meer risicoanalyses uitgevoerd over intoxicaties met psychedelica. In 2018 waren er 52 risicoanalyses uitgevoerd voor LSD en 30 voor paddo’s/truffels. In 2019 was dit gestegen naar 101 voor LSD en 70 voor paddo’s/truffels. In 2021 werden er 108 risicoanalyses uitgevoerd voor LSD. LSD stond daarmee op de zevende plaats van de 10 drugs met het hoogste aantal risicoanalyses en paddo’s/truffels stond op plaats 10.
  • Psychedelica behoorden in 2021 niet tot de 10 drugs met het hoogst aantal telefonisch gemelde blootstellingen bij het NVIC.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Schürmann L, Valkenberg H, Croes E. Monitor drugsincidenten: Factsheet 2021. Trimbos-instituut; 2022.
  2. 2.
    van Amsterdam J, Opperhuizen A, van den Brink W. Harm potential of magic mushroom use: A review. Regulatory Toxicology and Pharmacology. 2011.
  3. 3.
    Nabben T, Benschop A. Antenne 2019: Trends in alcohol, tabak en drugs bij jonge Amsterdammers. Amsterdam: Rozenberg Publishers; 2020.
  4. 4.
    Nugteren-van Lonkhuyzen JJ, Van Velzen AG, Mulder-Spijkerboer HN, Visser CC, Dijkman MA, De Lange DW, et al. Acute vergiftigingen bij mens en dier: NVIC Jaaroverzicht 2021: NVIC Rapport 01/2022. Utrecht: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), Divisie Vitale Functies, Universitair Medisch Centrum Utrecht; 2022.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2023. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.