Hoeveel uitgaanders gebruiken psychedelica?

In het kort: Psychedelica zijn geen typische uitgaansdrugs, maar worden wel gebruikt door uitgaanders. In 2023 had 9,7% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16-35 jaar) in het laatste jaar truffels gebruikt. Het gebruik is daarmee iets lager dan in 2020 (11,2%). Verder gebruikte 3,9% in het laatste jaar LSD in 2023 en 2,9% paddo’s. Het gebruik van andere psychedelische middelen kwam minder voor. Onder uitgaanders behoren vooral mannen en jongeren van 20 t/m 29 jaar tot de gebruikersgroep van truffels. De meeste uitgaanders die truffels gebruiken doen dit niet meer dan enkele keren per jaar. Binnen het Amsterdamse uitgaansleven wordt een toename gesignaleerd in het gebruik van paddodruppels en microdoseringen. 

Wat verstaan we onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen?

Deze pagina gaat over middelengebruik onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (ook wel: ‘uitgaanders’). Het landelijk onderzoek waarvan de resultaten hier worden beschreven heeft als doelgroep 16- tot en met 35-jarigen die het afgelopen jaar minstens één keer een feest, festival, club of discotheek hebben bezocht ​[1]​. Belangrijk om te weten is dat dit niet alle uitgaande jongeren in Nederland omvat. Jongeren die bijvoorbeeld alleen naar een kroeg, keet of thuisfeestje gaan, vallen buiten deze groep en zijn dus niet meegenomen. Zie voor meer informatie: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina. Naast de landelijke cijfers bespreken we ook opvallende bevindingen uit onderzoek in Amsterdam ​[2]​. Omdat het Amsterdamse uitgaansleven vaak trendsettend is, kunnen signalen van daar inzicht geven in nieuwe ontwikkelingen in middelengebruik in het uitgaansleven.

Psychedelica zijn geen typische uitgaansdrugs, maar worden wel gebruikt door uitgaanders

In 2023 had 9,7% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen (16 t/m 35 jaar) in Nederland in het laatste jaar truffels gebruikt. Ruim een kwart (27,9%) had ooit in het leven truffels gebruikt. Verder had 3,9% in het laatste jaar LSD gebruikt (10,0% ooit) en 2,9% paddo’s (10,5% ooit). Andere psychedelische middelen, zoals DMT of ayahuasca, werden door minder dan 1% gebruikt. Het gebruik van truffels in het laatste jaar is onder de uitgaanders hoger dan onder leeftijdsgenoten (15-34 jaar) in de algemene bevolking (2,1%) ​[1]​.

Uitgaanders gebruiken ook nieuwe psychoactieve stoffen met psychedelische effecten. In 2023 had 14,1% van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen 2C-B gebruikt (28,9% ooit) en 1,3% gebruikte 1P-LSD (2,7% ooit). Lees meer over het gebruik van NPS onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen op deze pagina: NPS – Uitgaande jongeren en jongvolwassenen.

Uitgaande mannen en 20-29-jarigen zijn vaker gebruikers van truffels

Meer uitgaande mannen (12,2%) dan vrouwen (7,0%) hebben in het laatste jaar truffels gebruikt. Ook zijn er leeftijdsverschillen: truffels worden vooral door 20-29-jarigen gebruikt. Er zijn geen opleidingsverschillen. In de steekproef waren te weinig mensen die het laatste jaar paddo’s, LSD, DMT of ayahuasca hadden gebruikt om uitsplitsing naar leeftijd, geslacht of opleidingsniveau mogelijk te maken.

Het gebruik van truffels onder uitgaanders in 2023 lager dan in 2020

Het gebruik van truffels in het laatste jaar is in 2023 (9,7%) iets lager dan in 2020 (11,2%). Het onderzoek in 2023 kon echter niet precies op dezelfde manier worden uitgevoerd als in 2020. Dit kan effect hebben gehad op de schattingen. Vooral bij kleine verschillen kunnen daarom alleen voorzichtige conclusies worden getrokken over een eventuele toe- of afname van het gebruik. Zie ook: Meer informatie over de onderzoeken op deze pagina.

De meeste uitgaanders die truffels gebruiken doen dat niet meer dan enkele keren per jaar

Van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen die in het afgelopen jaar truffels hebben gebruikt, doet de meerderheid dit incidenteel: 56,9% heeft één keer gebruikt en 40,9% minder dan maandelijks. Minder dan 1% gebruikt één keer per week of vaker.

Opvallende signalen uit het Amsterdamse uitgaansleven: opkomst van paddodruppels en microdoseren

Kwalitatief onderzoek in Amsterdam uit 2024 signaleert een groeiende populariteit van paddodruppels (samenstelling onbekend). Ook microdoseren (ook wel: ‘microdosing’), waarbij een zeer kleine hoeveelheid van een psychedelisch middel wordt genomen, neemt toe in populariteit. Gebruikers waarderen deze vormen vanwege hun milde werking, eenvoudige doseervorm en het relatief geringe lichamelijke effect. Vaak worden bijvoorbeeld enkele paddodruppels of een kwart zegel LSD per avond genomen, wat leidt tot een lichte tripervaring. Het gebruik vindt niet alleen plaats in het uitgaansleven, maar ook daarbuiten, bijvoorbeeld als alternatief voor alcohol of als onderdeel van een persoonlijke routine ​[2]​.

Aanvullende informatie