HomeTabak12.2.2 Demografische kenmerken algemene bevolking

12.2.2 Demografische kenmerken algemene bevolking

Let op: er zijn nieuwe kerncijfers over het gebruik van tabak in 2021, deze zijn te vinden in de Kerncijfertabel Gezondheidsenquête. De gegevens worden later dit jaar verwerkt in de paragrafen, wanneer ook de aanvullende analyses en significantie toetsen zijn uitgevoerd.

De cijfers over rookgedrag kunnen worden uitgesplitst naar geslacht, leeftijd, opleidingsniveau, migratieachtergrond en stedelijkheid.

Geslacht

Meer mannen dan vrouwen roken wel eens. Dit geldt ook voor het dagelijkse roken. In 2020 rookte 22,8% van de mannen wel eens, vergeleken met 17,7% van de vrouwen ​[1]​. Van de mannen rookte 16,2% dagelijks, vergeleken met 13,5% van de vrouwen ​[1]​.

Leeftijd

Roken en dagelijks roken komt het minst voor onder ouderen vanaf 75 jaar (zie onderstaand figuur) ​[1]​.

  • In de leeftijdsgroep 25-29 jaar lag in 2020 het percentage rokers het hoogst.
  • Tussen 2014 en 2020 daalde het percentage rokers in alle leeftijdsgroepen. De sterkste daling werd gevonden in de leeftijdsgroep van 18-24 jaar. In deze leeftijdsgroep daalde het percentage rokers van 35,3% in 2014 naar 23,2% in 2020 ​[1]​.

Figuur 12.2.3       Percentage rokers en dagelijkse rokers naar leeftijdsgroep. Peiljaar 2020

Opleidingsniveau

Het percentage rokers ligt het laagst onder de hoogopgeleiden. Ook het percentage dagelijkse rokers ligt het laagst onder de hoogopgeleiden (zie onderstaand figuur).

  • In alle peiljaren lag het percentage rokers en dagelijkse rokers onder de laag- en middelbaar opgeleiden beduidend hoger dan onder de hoogopgeleiden. Tussen de middelbaar- en de laagopgeleiden waren er nauwelijks verschillen in het percentage rokers.
  • Onder zowel laag-, middelbaar-, als hoogopgeleide volwassenen is er sprake van een afname in de rookprevalentie ten opzichte van 2014.
  • Het percentage rokers en dagelijks rokers is tussen 2014 en 2020 relatief gezien het sterkst gedaald onder de hoogopgeleide volwassenen.
  • De verschillen in het roken tussen hoog- en laagopgeleiden vormen een belangrijke oorzaak van sociaaleconomische gezondheidsverschillen ​[2]​.

Figuur 12.2.4       Percentage rokers (dagelijks en niet dagelijks) van 18 jaar en ouder naar opleidingsniveau, 2004-2020

Figuur 12.2.5       Percentage dagelijkse rokers in de bevolking van 18 jaar en ouder naar opleidingsniveau, 2004-2020

Migratieachtergrond

Onder mensen met een niet-Westerse migratieachtergrond ligt het percentage rokers hoger dan onder mensen met een Nederlandse achtergrond, 24,2% tegenover 19,3%. Ook het percentage dagelijkse rokers ligt hoger onder mensen met een niet-Westerse migratieachtergrond, 18,2% tegenover 14,2% (zie onderstaande tabel) ​[1]​.

Tabel 12.2.2         Percentage rokers en dagelijkse rokers van 18 jaar en ouder naar migratieachtergrond. Peiljaren 2014 en 2020

Regionale verschillen in roken

In 2020 is de gezamenlijke Gezondheidsmonitor van de GGD’en, het CBS en het RIVM uitgevoerd onder volwassenen van 18 jaar en ouder ​[3]​.

  • Het percentage rokers is niet gelijk verdeeld over Nederland. In enkele verstedelijkte gebieden in de Randstad (GGD-regio’s Rotterdam-Rijnmond en Amsterdam) en de GGD-regio’s in het noorden en zuiden van het land (Groningen en Zuid-Limburg) wordt het meest gerookt.
  • Het percentage rokers is in 2020 het hoogst in de GGD-regio Amsterdam (20,4%). In GGD-regio Zuid-Holland Zuid wordt in 2020 het minst gerookt (14,5%). 

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    Bommelé J, Willemsen M. Factsheet: Kerncijfers roken 2020. Utrecht: Trimbos-instituut, Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging; 2021.
  2. 2.
    Springvloet L, Kuipers MAG, Van Laar MW. Effecten van tabaksontmoedigende beleidsmaatregelen onder rokers met een lage sociaaleconomische status. Utrecht: Trimbos-instituut; 2017.
  3. 3.
    Volksgezondheidenzorg.info. Rokers 2020: Per GGD-regio, 18 jaar en ouder: 09-09-2021 [Internet]. 2021. Available from: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/roken/regionaal-internationaal/regionaal#node-rokers-ggd-regio

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.