HomeWetgeving en beleid2.4.2 Preventiebeleid voor uitgaansdrugs

2.4.2 Preventiebeleid voor uitgaansdrugs

In november 2015 werden er al extra maatregelen aangekondigd om de normalisering van het drugsgebruik tegen te gaan. In vervolg hierop stelde de Staatssecretaris van VWS in april 2019 dat het drugspreventiebeleid van de regering gericht is op het tegengaan van het gebruik van drugs. Ook is dit beleid gericht op het tegengaan van de toenemende normalisering van het drugsgebruik ​[1]​ (zie ook § 2.4.1). Onder normalisering verstaat de regering dat in Nederland onder verschillende lagen van de bevolking het drugsgebruik steeds normaler wordt gevonden en daarmee een geaccepteerd onderdeel vormt van iemands leefstijl ​[2]​.

Extra maatregelen

  1. Het gaat om de extra maatregelen die vanaf 2015 werden geïmplementeerd, in 2018 werden geëvalueerd, en in 2019 en 2020 werden gecontinueerd en aangevuld ​[3]​. De tien extra maatregelen zijn als volgt:
  2. Ontwikkeling van een campagne: In opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid wordt een campagne ontwikkeld waarin drugsgebruikers worden gewezen op de negatieve gevolgen van gebruik ten aanzien van milieu en criminaliteit.
  3. Ondersteuning gericht op ouders: De speciale website voor ouders (www.drugsinfo.nl/opvoeding) is uitgebouwd en heeft een groot bereik onder ouders uit de verschillende lagen van de bevolking. Het doel is dat ouders het gesprek met hun kinderen aangaan over de risico’s van drugsgebruik. 
  4. Voorlichting gericht op jongeren: Het schoolprogramma “Helder op School” is grondig vernieuwd en geïmplementeerd in een groot deel van het voortgezet onderwijs. Er is een speciale aanpak voor HBO en universiteiten ontwikkeld, omdat voor de doelgroep studenten nog weinig interventies beschikbaar waren. Het “persona-onderzoek” is in ontwikkeling. Het doel van dit onderzoek is om verschillende subgroepen gebruikers en niet-gebruikers van middelen (persona’s) te identificeren op basis van variabelen zoals motivatie, leefstijl, sociale omgeving of ervaring, specifiek binnen de groep jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 25 jaar. Met behulp van de uitkomsten kan voorlichting gericht worden ingezet. Implementatie van de persona’s voor gebruik in verschillende settings vindt plaats gedurende 2020.
  5. Meer lokale samenwerking: Er wordt meer ingezet op de samenwerking tussen gemeenten, horeca en evenementen, en instellingen voor verslavingszorg, zodat preventieve interventies en materialen de doelgroepen beter bereiken. Met burgemeesters wordt onderzocht hoe de evenementenvergunningen beter kunnen worden ingezet bij de bestrijding van harddrugs.
  6. IJslandse preventie-aanpak: Sinds de introductie van het IJslands preventiemodel, twintig jaar geleden, is het gebruik van alcohol en tabak onder de IJslandse jeugd sterk gedaald. Inmiddels behoren de IJslandse jongeren tot de minst gebruikende jongeren in Europa. De Nederlandse pilot van dit preventiemodel loopt sinds eind 2018 in zes gemeenten. Parallel daaraan loopt een verkenning waarin bekeken wordt hoe deze aanpak het beste in Nederland geïmplementeerd kan worden. Het IJslandse model werkt met een jaarlijkse cyclus van monitoring, terugkoppeling, beleidsvorming en uitvoering. Er is nog maar één cyclus voltooid en de eerste lokale interventies worden ten uitvoer gebracht.
  7. Monitoring: De testcapaciteit van drugstesten voor consumenten is uitgebreid met nieuwe apparatuur bij het DIMS-bureau in Utrecht en de testlocatie in Amsterdam. Bij de testlocaties wordt met gebruikers die hun drugs laten testen altijd een preventiegesprek gevoerd.
  8. Innovatieve interventie: Er wordt een innovatieve interventie ontwikkeld gericht op het voorkomen van het eerste gebruik van drugs. Het doel hiervan is om de positieve houding van jongeren ten aanzien van niet-gebruiken te versterken en het vermogen om eigen keuzes te maken te verhogen. Binnen het project kunnen maximaal zes concept-interventies getest worden onder jongvolwassenen. Ook wordt een strategische verkenning naar cocaïne uitgevoerd.
  9. Platform: Er wordt een “Platform Tegengaan Stijging Drugsgebruik” opgericht. Binnen dit platform zullen experts en stakeholders van instellingen voor verslavingszorg, GGD-en, kennisinstituten en studentenverenigingen vier keer bij elkaar komen om een notitie op te stellen. De notitie zal aangeven waar er nog kansen liggen om tot betere preventie in het drugsdomein te komen.
  10. Lachgas: Het voorstel om lachgas op lijst II van de Opiumwet te plaatsen (het Lachgasbesluit), waarbij de ‘eigenlijke toepassingen’ van lachgas, zoals in de zorg, technische industrie en horeca, van het verbod worden uitgezonderd, is in juni 2020 ter internetconsultatie aangeboden.[1]Lachgas wordt steeds vaker en in grotere hoeveelheden gebruikt als drug, met name door jongeren. Dit gebruik leidt tot grote risico’s voor hun eigen gezondheid, maar ook voor anderen, bijvoorbeeld in het verkeer (zie ook § 2.1.7). Op 26 oktober 2020 informeerde de Staatssecretaris van VWS de Tweede Kamer over “de inzet op voorlichting en preventie rondom het gebruik van lachgas als recreatief roesmiddel” ​[4]​. Al het bestaande voorlichtings- en preventiemateriaal over het recreatief gebruik van lachgas wordt momenteel geactualiseerd. Naast de algemene inzet op voorlichting en preventie wordt bovendien ingezet op twee specifieke aandachtsgebieden: “lachgas gebruik onder jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond en lachgasgebruik in het verkeer”.
  11. Wetgeving Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS): Het wetsvoorstel “Wijziging Opiumwet vanwege nieuwe psychoactieve stoffen” is in maart 2020 ter internconsultatie aangeboden.[2] Dit wetsvoorstel regelt een verbod op bepaalde, veel voorkomende, groepen Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS) en beoogt daarmee de volksgezondheid te beschermen en de productie en handel in NPS te belemmeren. Het gaat om stoffen die qua werking sterk lijken op de reeds verboden drugs en die geproduceerd worden om de drugswetgeving te omzeilen.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/06/12/wetsvoorstel-lachgasverbod-maakt-einde-aan-lachgas-in-gasflessen-voor-consumenten.

[2] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/06/wetsvoorstel-blokhuis-en-grapperhaus-plaatst-groepen-designerdrugs-op-lijst-ia-van-de-opiumwet.

Aanvullende informatie

Bronnen

  1. 1.
    T.K.24077-426. Drugbeleid: Brief regering: Drugspreventiebeleid. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2019.
  2. 2.
    T.K.24077-456. Drugbeleid: Brief regering: Voortgangsbrief drugspreventie. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2019.
  3. 3.
    T.K.2020D53600. Voortgang drugspreventie: Brief regering, 18 december 2020. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2020.
  4. 4.
    T.K.24077-465. Drugbeleid: Brief regering: Lachgas voorlichting en preventie. Den Haag: Tweede Kamer der Staten-Generaal; 2020.

Hoe te verwijzen

    Nationale Drug Monitor, editie 2022. . . Geraadpleegd op: . Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag.

Vergroot lettertype